WEEKEND z rodziną • Relacje Panta rhei, wszystko się zmienia, ale stereotypy zmienić najtrudniej. Jednak, mimo naszego upartego do nich przywiązania, przychodzi czas, że i je musimy weryfikować. Do jednych z bardziej niezmiennych, do pewnego czasu, były te związane z kobiecością i męskością, str. 5 • Poradnik Jeśli mamy problemy zdrowotne, możemy pojechać do sanatorium, ale możemy również skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji z ZUS. Kto ma do tego prawo i na jakich zasadach? Jak starać się o skierowanie? str. 7 » WEEKEND üs z rodzinę Nasza gwiazda Natalia Szroeder - dziewczyna z Kaszub str. 6 ' * - - - - Pomorza --------------—nruv Sobota-poniedziałek -• 13-15.08.2022 ' ** Nr 188 (4736) Nakład: 10.523 egz. www.gp24.pl Cena 3,60 zł (w tym 8% VAT) Na Wybrzeżu Festiwal iluminacji w Szczecinie i dożynki rybne w Ustce str. 15 NrlSSN 0137-9526 Nrindeksu 348-570 2 9 7701 3 7"9 52060" SPOTKANIE Z HISTORIĄWIELKI POWRÓT PO DWULETNIEJ PRZERWIE. TEN FESTIWAL TO ŚWIATOWY FENOMEN Wolińska saga Wikingów Wolin znów stał się Jomsborgiem. Kilkuset wojów z kilkudziesięciu krajów przybyło na XXVII Festiwal Słowian i Wikingów. Widowiskowa bitwa na wyspie... Takich średniowiecznych rekonstrukcji nie ma nigdzie indziej! str. 2 REKLAMA 0010579833 OKAZJA!!! / Dwa mieszkania 83.35141,57 m2 w domu we wschodniej Ustce! Lokalizacja korzystna 300 m od plaży w spokojnym miejscu z łatwym dostępem do atrakcji uzdrowiska Inżynierskie Usługi Budowlane Wyceny Nieruchomości „OMEGA" tel. 59 8414 420 mob. 6016545 72 omega@nieruchomosci.slupsk.pl www.nieruchomosci.slupsk.pl 2 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 W poniedziałek w naszej gazecie Sportowy24 • Relacja z meczu Pogoni Szczecin z liderem Ekstraklasy - Wisłą Płock# Kolejne spotkania rozegrają nasze zespoły w III i IV lidze AUTOPROMOCJA_____________________________________________ 0010573469 Zamów prenumeratę (¿losu ® 94 3401114 prenumerata.gdp@polskapress.pl prenumerata.gp24.pl Słowianin i Wiking w jednym stali domu. Jeden i drugi nie wadził nikomu... Wolin znów stał się Jomsborgiem Marcin Siemlak Region Nad wodą unosi się lekka mg^a. W absolutnej ciszy wyłania się z niej drakkar. Łódź zbliża się do brzegu. Mężczyźni dobywają mieczówiopie-rająstopyoburty... Wikingowie rusza ją do walki. Tak wyglądał poranek nadDziwnąw995roku. Amoże w 1993 albo w 2004 lub 2022? A może każdego roku? W końcu od blisko 30 lat Wolin na trzy dni na początku sierpnia staje się sławnym Jomsborgiem. Sławnym i to nie tylko wEuropie,aleiwświede. Sławnym festiwalem, naktórym najważniejsi są rekonstruktorzy i to,co mają do pokazania. Zjeżdżają ich tysiące. Rozbijają w Wolinie repliki dawnych namiotów, dawnymi metodami przygotowują strawę, lepią garnki, tkają materiał na ubrania, kują żelazo, a ze srebra i brązu odlewają kopie wczesnośredniowiecznej biżuterii. Zwiedzający mają okazję przeżyć żywą lekcję historii i zobaczyć, jakie zawody wykonywano, j akie potrawy spożywano oraz jak spędzano czas wolny. - Na co dzień nie widzimy na ulicach osób w takich strojach. Możed wszyscy mężczyźni z okazałymi brodami pracują w korporacjach, prowadzą normalne życie. A tutaj mogą poświęcić się swojej pasji i chociaż przez chwilę poczuć się jak w dawnych czasach. To dobrze, że taka impreza jest organizowana. Też dla nas, osób, które nie interesują się kulturą Wikingów i Słowian - mówi Agata, turystka, która przyjechała z Tarnobrzegu. Czy tak jest rzeczywiście, czy sobotni Wikingowie i Słowianie rzeczywiście w poniedziałek zamiast w przewiewne lniane koszule wbijają się w gustowne z wy krochmalonymi mankietami i kołnierzykami? Tego się nie dowiemy. Nikt tutaj nie ma czasu, żeby z nami rozmawiać. Tak jakby dzieliła nas bariera kilku wieków. Oni mają swoje średniowieczne żyde, amy... My dla nich nie istniejemy (wyjątkiem są sprzedawcy pamiątek, którzy mają nieco więcej zrozumienia dla współczesnośd). Woliński festiwal to impreza w tej samej mierze dla widzów 1 W Kilkuset wojów z kilkudziesięciu krajów. Bitwa na wolińskiej wyspie to zawsze jest spektakl. Takich średniowiecznych rekonstrukcji nie ma nigdzie na świecie stiwal będzie miał również charakter morski. Organizujemy również wyprawy replikami dawnych łodzi. Nasze załogi płynęły już do takich portów, jak Bomholm czy Kopenhaga -dodaje Celiński. Bomholm czy Kopenhaga może nierobią wielkiego wrażenia, jeżeli pamięta się o tym, jak dalekie wojaże stawały się udziałem prawdziwych Wikingów, ale od czegoś przedeż trzeba zacząć. Teraz na festiwalu rządzi codzienność. Uczestnicy przyjeżdżają do Wolina całymi rodzinami, od niemowląt po osoby mocno wiekowe. Przy prawie każdym obozowisku pali się ognisko, gotuje się strawa, mężczyźni czerpią wodę ze studni. Nikt nie odbiera telefonów komórkowych, nikt nie sprawdza ligowych wyników w sieci. Jak największa naturalność - to zasada, od której przez trzydzieści lat nie ma odstępstw. Czuwają nad tym organizatorzy. To do nich należy dobór grup, które uczestniczą w historycznej części festiwalu. Dzięki działaniom stowarzyszenia zrekonstruowano średniowieczną osadę, gdzie organizowany jest festiwal. Stworzona jest ona na podstawie badań archeologicznych prowadzonych na tych terenach już od przeszło stu lat. Hasło tegorocznej edycji festiwalu „Wolin na morskiej mapie Europy” jest odniesieniem do ścisłych związków Wolina z morzem. Wydarzenie - oprócz warsztatów i pokazów wczesnośredniowiecznych zwyczajów - marnieć wpizyszłośd jeszcze większy charakter morski. Aleniemoże obejść siębez bitwy. W starciu Słowian z Wikingami biorą udział rekonstruktorzy z 30 krajów świata. To ponad 800wojów. - Do Wolina przyjeżdżają rekonstruktorzy z całego świata, aby sprawdzić swoje umiejętności w wielkich bitwach. Takich pojedynków nie ma nigdzie na świecie. Atmosfera podczas tego wydarzenia sprawia, że czują się oni jak podczas prawdziwej walki, a widzowie są w środku tych wydarzeń - opowiada Wojciech Celiński. Doceniają to nie tylko oni, ale także ludzie odpowiadający za obsadę w filmach traktujących o średniowieczu. Te same twarze można zobaczyć na wolińskiej wyspie podczas bitwy, jak i w znakomitym serialu „Wikingowie” podczas rabunków i gwałtów. Był moment, kiedy wydawało się, że niepokonani Wikingowie i chytrzy Słowianie ulegną chińskiej zarazie. Dwa lata bitwy nie było. - Przez pandemię zastanawialiśmy się, czy festiwal wróci do pierwotnego kształtu. Chodzi głównie o jakość i liczbę rekonstruktorów. Na szczęście tegoroczna edycja potwierdziła, że nasze obawy były bezpodstawne - ocenia prezes Stowarzyszenia Centrum Słowian i Wikingów. Udało się. ©® i zwiedzających woliński skansen, jak i dla rekonstruktorów. Potwierdza to prezes Stowarzyszenia Centrum Słowian i Wikingów „Jomsborg Viñeta”, organizatora imprezy, Wojciech Celiński. - Jako stowarzyszenie staramy wsłuchać się w prośby re- konstruktorów i realizować ich propozycje. Wpływa to na jakość naszego festiwalu i pozwala go urozmaicać. Za przykład mogę podać Kruczy Turniej, który powstał dzięki pomysłowi grup rekonstrukcyjnych - mówi. Kruczy Turniej, czyli zmagania na miecze. W odróżnieniu od walnej bitwy kilkuset wojów -indywidualne. Ale to nię wszystko. - Od tego roku chcemy uruchomić na terenie skansenu stocznie szkutnictwa historycznego, gdzie budowane będą repliki słowiańskich oraz wikiń-skich łodzi. Spowoduje to, że fe- JOMSBORG, CZYLI WOLIN WIKINGÓW 150 r. n.e. To właśnie wtedy pojawia się pierwsza mapa, na której widnieje osada Bunitium - dzisiejszy Wolin. Twórca mapy Ptolemeusz informację do niej zbierał prawdopodobnie od kupców i podróżników. Natomiast w skandynawskich sagach pada data powstania Jomsborga (tak Wikingowie nazywają Wolin) w VI wieku. Inne źródła podają, że dopiero w IX-X wieku na te tereny przybyli Wikingowie. Pewne jest jednak to, że początkowo tak niewielka osada dzięki swojemu dogodnemu usytuowaniu przy szlaku wodnym łączącym ujście Odry z Bałtykiem na początku X wieku zaczęła się bardzo szybko rozwijać. Według relacji ówczesnego kronikarza, Ibrahima ibn Jakuba -żydowskiego kupca z Kordoby, Jomsborg był potężnym miastem liczącym do 12 tysięcy mieszkańców. W trakcie trwania złotego wieku Wolina osada przyciągała przedstawicieli wielu narodowości. Wraz z kupcami oraz ich towarami napływały do miasta również idee religijne i kulturowe, które miały wpływ na rozwój ówczesnego świata. Na początku kariery NATALIA SZROEDER robiła wszystko, co kazano. W końcu jednak tupnęła nogą... str. 6 Dla poprawy naszego zdrowia możemy skorzystać z rehabilitacji ZUS PORADNIK, str 7 Biesiadowanie pod chmurką... Na piknik zabierz nie tylko kanapki KUCHNIA, str. 8 Silne słońce jest wrogiem naszych oczu - jakie okulary wybrać? ZDROWIE I URODA, str 9 Róże pasują do każdego ogrodu. Jest w czym wybierać! OGRÓD, str. 11 Głos Sobota-Poniedziałek, 13 15.08.2022 CZEGO MĘŻCZYŹNI MOGĄ SIĘ UCZYĆ D KOBIET? Dr hab. Piotr Olaf Żylicz, psycholog: Co roku na programach MBA mówię mężczyznom w nim uczestniczących, że mają wiele do nauczenia się od kobiet. Często widzę wtedy uśmieszki na ich twarzach. A to chodzi zarówno o sprawy fundamentalne, dotyczące samego życia, jak i kompetencyjne... temat weekendu, str 5 FOT. 123 RF 4 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 Milena Kochanowska Gwiazda (...) STALE SIĘ ZMIENIAM, ALE DOBRZE Ml Z TYM, BO NIE LUBIĘ STAĆ IVMIEJSCU. CHCIAŁABYM DOŚIUIADCZAĆJAK NAJWIĘCEJ, POZNAITAĆ, PRZEŻYWIĆ. TO MNIE INSPIRUJE Natalia Szroeder, piosenkarka ężczyźni mogą się wiele nauczyć od kobiet, to nie ulega kwestii, ale trudno nie przyznać, że i my kobiety możemy nauczyć się wiele od nich. Oczywiście uogólniając, bo przecież każdy jest inny. Generalizując więc, z pewnością, bo w oparciu o liczne badania, my kobiety szybciej się uczymy, jesteśmy pilniejsze, pracowitsze i lepiej zorganizowane, mamy więcej empatii, troski i współczucia, siły, umiejętności przystosowania się do warunków i sytuacji, ale często także zbyt mało wiary w siebie, zbyt niską samoocenę i poczucie własnej wartości. Nauczyłyśmy się walczyć, przejęłyśmy wiele „męskich” ról i zawodów lub wykonujemy je ramię w ramię z mężczyznami. Ale to wdąż mało. Od mężczyzn powinnyśmy się uczyć choćby odpomośd psychicznej, pewnośd siebie i tej męskiej zarozumiałośd, która faktycznie pomaga im w tym, by z mniejszym wysiłkiem zdobywać stanowiska i zwiększa ich szanse na sukces. W wielu przypadkach jednak nawet to nie pomoże... Bo nadal na całym świede kobiety są w gorszej sytuacji niż mężczyźni i to tylko dlatego, że są kobietami. Wykluczane z zajmowania najwyższych stanowisk, zarabiające mniej niż mężczyźni, prześladowane i dyskryminowane, ośmieszane jako histeryczki czy działające pod wpływem hormonów, oceniane na podstawie wyglądu, niszczone przez seksizm, mizoginizm i protekcjonalizm. Jeśli kiedyś rzeczywiście przyjdzie czas, by -do czego nawołuje Antonio Guterres, sekretarz generalny ONZ: „przestać próbować zmieniać kobiety i zacząć zmieniać systemy, które uniemożliwiają im osiągnięde ich pełnego potencjału”, będziemy mogli wreszde bez przeszkód (i uśmieszków) z szacunkiem uczyć się od siebie nawzajem. Zapraszam do lektury magazynu. Nieporadnik Tatusia BYLE NIE ZOSTAĆ KURĄ Mówię wam: będziede mieli mózgi jak kurczaki. Oni się śmieją. Nie będziede umieli układać klocków. Ani czytać. Ani bawić się zabawkami. A kupę to na środku salonu będziede robić. Miny rzedną. Niby zrozumieli. Ale i tak starszy uderzył w wysoki ton: to najgorszy dzień mojego żyda! I pobiegł się wypłakać. Poszło o telewizor. Od dwóch tygodni dzied mają urlop, arodzice nie. W związku z tym przynajmniej jeden rodzic musi pracować w domu, a dzied-bawić się. Telewizor w tym czasie wzbudził uzależnienie. Niestety, starszy bardzo dobrze opanował obsługę pilota, dlatego po obejrzeniu mądrych bajek, zaczynają oglądać te głupie. A te głupie, to u mnie wywołują prostowanie się zwojów mózgowych, a co dopiero u dzied. Argument o kurze, podparty szczegółami, podziałał. Był więc dzień zabaw, który okazał się na tyle wymagający, że dzied zasnęły wciągu dnia. Tak, dobrze wiede, że to oznacza zmartwienie wieczorem. Bojaktu uśpić wyspane dzied. Wjeżdża więc kolejny tom opowieść o skarpetkach. Polecam, choć wdąż mam wątpliwość, czy to lektura skierowana bardziej do dzied czy dorosłych. Ojdecjuż dawno doszedł do wniosku, że gdy czyta coś, w co i sam może się zaangażować, to i dzied chętniej słuchają. Ufff, dzied śpią, to ja sobie pójdę obejrzeć coś w telewizji. - Tato... - słychać spod kołdry. - Ale nie oglądaj telewizji, bo będziesz miał mózg jak kura... Tata (możesz do mnie napisać: nieporadniktatusia@gmail.com) lVarto wiedzieć Jeśli chcemy jeść szybko, nie oczekujmy, by było też zdrowo Żeby odżywiać się zdrowo, musimy poświędć temu więcej czasu. Kupując w sklepach produkty, koniecznie czytajmy ich skład podany na etykietach. Stosowanie substancji dodatkowych w produkcji żywności stało się regułą, ale ciągle jeszcze mamy wybór, jakie produkty chcemy jeść. CZYTAJMY ETYKIETY Jogurty, twarożki smakowe, wędliny, ciasta, słodycze, napoje, gotowe dania... Coraz więcej artykułów spożywczych zawiera różne substancje dodatkowe. Sami do tego doprowadziliśmy, chcąc jeśćbardziej różnorodne produkty, ale też przede wszystkim chcąc coraz wygodniej i szybdej je przyrządzać. A im produkt bardziej przetworzony, tym lista dodatków „E” jest dłuższa. Co prawda producentom w krajach Unii Europejskiej wolno stosować tylko te dozwolone i w określonej ilości, ale nikt nam nie zagwarantuje, że tak jest na pewno, bo kontrole są rzadkie. Informacje o ich zawartości w gotowym wyrobie muszą być umieszczane na opakowaniu, więc po prostuje czytajmy, nawet jeśli napisano je bardzo małą czcionką, z czym mamy najczęśdej do czynienia. To, że zostały dopuszczone do stosowania, nie oznacza, że musimy kupować produkty, które je zawierają. Jeśli mamy do wyboru wodę mineralną smakową bez konserwantów, to przedeż lepiej wybrać taką niż tę, która substancje konserwujące (najczęściej benzoesan sodu lub sorbinian potasu) zawiera. Podobnie jest na przykład z sosami, dżemami czy przetworami warzywnymi. NIE DLA ALERGIKÓW Dlaczego w ogóle stosuje się substancje dodatkowe? Ich użycie w procesie produkcji, przetwarzania, przygotowania, pakowania, transportu, przechowywania itd. powoduje przedłużenie trwałości produktu, zwiększenie jego atrakcyjnośd, ułatwienie jego późniejszego przygotowania lub wykorzystania, zapobiega niekorzystnym zmianom jego barwy, smaku, zapachu, konsystencji, wspomaga utrzymanie stałej jakości, a nawet daje możliwość otrzymania zupełnie nowych produktów -odtłuszczonych, bezcukrowych, o różnej wartości odżywczej. Zgodnie z przepisami, czyli znów jedynie z teorią, substancje te mogą być stosowane tylko wtedy, gdy ich użyde jest technologicznie uzasadnione, nie stwarza zagrożenia dla naszego zdrowia i życia, oraz nie może zastępować przewidzia- nych w procesie technologicznym etapów produkcyjnych. Dopuszczone do stosowania substancje dodatkowe zostały sprawdzone pod kątem oceny ich bezpieczeństwa, a więc toksyczności, dopuszczalnego dziennego pobrania (ADI) - ilości, którą w świetle obecnego stanu wiedzy można spożywać codziennie, bez szkody dla zdrowia, wywoływania alergii, nadwrażliwość, nietolerancji, powodowania różnych schorzeń. Alergicy, osoby cierpiące na różnego rodzaju schorzenia przewodu pokarmowego, będące na diecie czy wykazujące nietolerancję na niektóre składniki żywność, powinni maksymalnie ograniczyć spożycie produktów zawierających takie substancje - przestrzegają spe-cjaliśd. Ale tak naprawdę wszyscy powinniśmy na nieuważać. To, że są niby nieszkodliwe i dopuszczalne, nikogo już chyba nie przekonuje. Unia dopuśdła do takich norm, że czasami nie mamy prawie w ogóle mięsa w mięsie, czy czekolady w czekoladzie. Żywność modyfikowana genetycznie po winna być wyraźnie oznakowana, byśmy wiedzieli, na co się decydujemy. Ważne też, byśmy dbali i kupowali nasze zdrowe regionalne produkty, które nadal wytwarza się według tradycyjnych receptur. WIELE ZALEŻY OD NAS Pamiętajmy więc o tym, że im bardziej przetworzone produkty, tym większe prawdopodobieństwo występowania w nich substancji dodatkowych. Te nieprzetworzone, jak: surowe mięso, świeże lub mrożone warzywa, owoce i zioła, miód pszczeli itp., nie zawierają dodatków. Żywność przeznaczona dla niemowląt i małych dzied może zawierać tylko niektóre, ściśle określone substancje dodatkowe. Tak naprawdę więc wiele zależy od nas. Jeżeli, nawet mimo zapewnień o nieszkodliwość substancji dodatkowych, wolimy zastosować metodę ograniczonego zaufania, to zdecydujemy się na sposób odżywiania wymagający nieco więcej czasu i wysiłku, ale za to niewątpliwie zdrowszy. Zamiast ziemniaków z proszku, sałatki z konserwantami i gotowych kotletów z pa-nierką, wybierzmy na przykład świeże mięso lub rybę z gotowanymi ziemniakami, a surówkę zróbmy sami z surowych warzyw lub wykorzystajmy jako jarzynę mrożonkę warzywną. Jedzmy też więcej błonnika, który zawierają właśnie przede wszystkim surowe owoce, warzywa półtwarde, gotowane najlepiej na parze i ciemny, ziarnisty chleb. Milena Kochanowska FOT. SYLWIA DĄBROWĄ Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 TEMAT WEEKENDU O męskości w różnych kontekstach rozmawiamy z dr. hab. Piotrem Olafem Żyliczem, psychologiem, specjalistą w zakresie psychologii moralności i biznesu z WSB w Warszawie CZEGO MĘŻCZYŹNI MOGĄ SIĘ UCZYĆ OD KOBIET? Relacje Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com Pantarhei, wszystko się zmienia, ale stereotypy zmienić najtrudniej. Jednak mimo na-szego upartego do nich przywiązania, przychodzi czas, że i je musimy weryfikować Do jednych z bardziej niezmiennych, do pewnego czasu, były te związane z kobiecością i męskością. To truizm powiedzieć, że każde nowe czasy przynoszą zmiany. Ale jeśli nawet w odniesieniu do kulturowych wzorców męskości i kobiecości nie można mówić o takich zmianach, jak w przypadku nowych technologii, to ostatnie 30 lat, odkąd szczęśliwie jako Polacy opuściliśmy świat socjalizmu zwanego realnym, przyniosło nam radykalnie nowe perspektywy. Wprawdzie od n wojny światowej mieliśmy kobiety na traktorach i przy suwnicach, ale jednocześnie to, co społecznie męskie ito, co kobiece, definiowane było wtradycyjny sposób. Męstwo było dia mężczyzn, a „męskie” decyzje podejmowali mężczyźni, bo kobiet na stanowiskach kierowniczych z niewielkimi wyjątkami, niebyło. Ichodaż na najwyższych szczeblach organizacyjnych ciągle w Polsce kobiet jest niewiele, to są firmy i branże, w których menadżerek jest więcej niż połowa. Od ponad 50 lat nie mieliśmy żadnych działań zbrojnych, atym bardziej regularnej wojny, nawet w żadnym z krajów ościennych. Wojnaw Ukrainie, której jesteśmy nie tylko nieodległymi świadkami, pokazuje między innymi, że kobiety na froncie to nie tylko sanitariuszki. Różne źródła podają, że między 15 a 20 procent sił zbrojnych Ukrainy stanowią kobiety. Wiele z nich jest żołnierzami, czy żeby użyć feminatywu - żołnierkami pierwszej linii frontu. Wojna to sytuacja ekstremalna; wtedy stereotypy w zasadzie nie działają, bo nie ma miejsca, by o nich myśleć. Iw codziennej rzeczywistości doświadczamy jednak znaczących zmian męskichikobie-cychróL Jeszcze 30 lat temu trudno było spotkać dorosłych mężczyzn w przedszkolu. Nie wkraczali do tej przestrzeni, chyba że odwozili bądź przywozili tam swoje dziecko. Obecnie zdarza się, że na spotkaniu przedszkolnym z rodzicami jest ich więcej niż kobiet. Bywają aktywnie zainteresowani, poinformowani i zaangażowani. Co więcej, opieka czy towarzyszenie dzieciom w ich rozwoju są dla wielu mężczyzn ciekawe, bywa gra-tyfikujące, a dla niektórych stają się wręcz kluczowym, spełniającym doświadczeniem wżyciu. Mężczyźni wchodzą więc wpewnym sensie na pole kobiet, świadomie i bez wstydu. Mogą się też od nich czegoś nauczyć. Nie jest więc tak, jak uważano przez długi czas-że to tyko kobiety mogą się uczyć od mężczyzn. Na programach MBA mówię mężczyznom w nim uczestniczących, że mają wiele do nauczenia się od kobiet. Często widzę wtedy uśmieszki na ich twarzach. A to chodzi zarówno 0 sprawy fundamentalne, dotyczące samego żyda, jak i kompetencyjne. Zaczynam od przytoczenia danych, które mówią, że mężczyźni w Polsce żyją około ośmiu lat krócej niż kobiety. Przyczyn takiego stanu rzeczy z pewnością jest wiele, od predyspozycjibiologicz-nych, przez lepsze dbanie przez kobiety o swoje zdrowie, aż po ich wyższy poziom adapta-cyjnośd do zmieniającego się otoczenia, co zwłaszcza istotne, gdy wzrasta złożoność, wieloznaczność i nieprzewidy-walność otaczającej nas rzeczywistość. Szczególnie ważnym w tym kontekśde wyzwaniem, z którymnie radzi sobie bardzo wielu mężczyzn, jest adaptowanie się do czasu emerytury. Gdy przestajemy być zaangażowani zawodowo, dużo częśdej niż kobiety „zapadamy się”, raczej wegetujemy, niż prowadzimy aktywne żyde. Kobiety w tym samym momende żyda nawet nie mając osób, którymi mogłyby się stale zajmować, dużo częśdej znajdą sobie zadania społeczne, towarzyskie czy edukacyjne. Jak pokazują badania, my mężczyźni chętnie włączamy się raczej wte działania na rzecz innych, które są widoczne, spektakularne, ale zwykle też okazjonalne, a to kobiety, średnio rzecz biorąc, potrafią angażować się w prospołeczne działania długoterminowe, powtarzalne. A jak to jest z kompetencjami zawodowymiikierowmczymi kobiet imężczyzn? Tu też dużo się zmieniło. Kobiety częśdej niż mężczyźni zarządzają ludźmi w sposób bardziej demokratyczny i partycypacyjny, znacznie bliższy współdzielonego przywództwa. To drugie, jak uważa wielu analityków, będzie wypierało bardziej autokratyczny, tradycyjnie „męski” styl zarządzania. Tego też warto się uczyć. Jak pokazują badania prowadzone na dużych próbach menadżerów przez Sengera 1 Folkmana, a publikowane w Harvard Business Review, kobiety mają istotnie wyższe kompetencje menadżerskie niż mężczyźni. Panie, zwłaszcza w średnim wieku i starsze, czę- sto jednaknie doceniają jakośd swoich kompetencji czy własnych dokonań, zaś mężczyźni nierzadko mają przekonanie, że są lepsi, bardziej sprawczy i kompetentni, niż należałoby wnosić z obiektywnych ocen. Przydałoby się, by wszyscy mężczyźni byli tego świadomi... Takie „przewartośdowywanie” samego siebiedo pewnychgra-nic może rzeczywiśde służyć mężczyznom. Mamy większe poczude skuteczność, wierzymy, że bardziej nadajemy się na stanowiska, na które apliku-jemyidziękitemudągle podejmujemy więcej wyzwań, przez co zwiększamy swoje szanse żydowe czy zawodowe. Do pewnych granic taka męska zarozumiałość nam służy, zwiększając szanse na sukces. Z drugiej strony, w odróżnieniu od kobiet, częśdej nie dostrzegamy wkładu innych do naszych sukcesów. Co więcej, wielu mężczyzn na wyższych poziomach zarządzania ma tak przerośnięte ego, że derpią z powodu każdej uwagi czy komentarza, ujawniającego, że albo ich osiągnięda nie były tak wielkie, jakimsię wydaje, albo nawet, że ich poglądy były nawet już nie tylko słabe, co nieoptymalne. W pewnym sensie „męskie ego” to też stereotyp, ale z pewnością cośwtym jest, bo statystycznie samoocenaipoczude własnej wartość są niestety ukobiet niższe. Wszyscy niezależnie od płd, chcemy się postrzegać jako osoby pozytywne, zwłaszcza w tych wymiarach, które są ważne dla naszego obrazu siebie - szczególnie dotyczy to moralność. Jednocześnie my mężczyźni znacznie częśdej popadamy w syndrom bosko-śd- „Pan Bógija jesteśmy naprawdę nieźli, a resztapróbuje nas dogonić”. Takie postawy, szczególnie gdy są nieuświado- mione, genemją wiele napięć, a czasami są powodem załamania się kariery zawodowej, jak przed laty pokazali David Do-tlich i Peter Cairo w doskonałej książce „Why CEOs fail”. Pisząc o zarządzających firmami, ostrzegali, że arogancja, mani-pulatorstwo czy narcyzm grożą każdemu, a szczególnie tym mężczyznom, którzy mają niski wgląd we własne motywy. Kobiety na najwyższych stanowiskach kierowniczych, nawet jeśli odnoszą sukcesy zawodowe, mają więcej niż mężczyźni tego, co ja nazywam pokorą rozwojową. Pokorny tu to ten, kto wie, że zawsze ma obszary do rozwoju. W obliczu dyskusji na temat płci, czy można jeszcze powiedzieć, że niezależnie od wszel-kkh zmian kulturowych ko-biety i mężczyźni są zdefiniowani swoimi fizjologiczno-bio-logicznymi uwarunkowaniami? Można mieć męskie cechy płdowe czy męski wygląd, ale zwłaszcza w ostatnich latach dyskurs społeczny zdomino-wany jest przez narrację, która mówi, że generalnie rzecz biorąc płeć to przede wszystkim konstrukt społeczny, czyli pewna umowa dotycząca tego, co chcemy nazywać męskim bądź kobiecym. Oznacza to, że to, co dzisiaj uchodzi za męskie czy kobiece niedługo może nim nie być lub już nie jest. Coraz częśdej słyszymy o rodzicach, którzy nadają dziedom neutralne płdowo imiona, wychowując je przy tym tak, żeby same kiedyś określiły, z którą płdą będą chdały się identyfikować. Dla jednych czasy, wktórych każdy może powiedzieć, kim się czuje: kobietą, mężczyzną, trochę tym trochę tamtym, albo nikim związanym z biologiczną płdą - są czasami wielkiego wyzwolenia od, jakto się podkreśla, ideolo-giczno-historycznych opresji. Dla innych zachęcanie w przedszkolu chłopców do malowania £ paznokd na fioletowo, z inten-cją rozszerzania osobistych do-świadczeń czy zachęcanie do swobodnego deklarowania i zmieniania swoich płdowych identyfikacji jest popychaniem ku zagubieniu, niepewność, a nierzadko ku głębokim problemom psychologicznym, zwłaszcza u młodych ludzi w trudnym okresie tworzenia się ich tożsamośd. Spór o to, ku jakiej męskość i kobiecość edukujemy w szkołach i społeczeństwie, będzie narastał. Jest on z natury sporem w znacznej mierze ideologicznym, czyli uwarunkowanym światopoglądowymi przekonaniami i arbitralnymi założeniami każdej ze stron. Z pewnośdą silna zmienność wzorów kulturowych i powiązanych z nimi oczekiwań społecznych, nie ułatwia i nie czyni szczęśliwymi wielu mężczyzn. Taka sytuaqa może nawet rodzić nastroje ku powrotowi do „dawnych, dobrych czasów”, gdy mężczyźni dominowali, niekiedy w brutalny sposób, w żydu społecznym i rodzinnym. 6 • GWIAZDA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 Natalia S Książka, film i kanapa wygrywają ze ścianką Początkowo zachłysnęła się show-biznesem. Kiedy dano jej szansę rozpoczęcia kariery, robiła wszystko, co jej kazano. W końcu jednak tupnęła nogą. I postawiła na swoim NATALIA SZROEDER Polska piosenkarka. Urodziła się w 1995 r. w Bytowie. Wychowała się w Parchowie na Kaszubach. Ma siostrę i dwóch braci, którzy występuję w zespole Rusland Trio. W 2011 r. została laureatkę „Szansy na sukces" z piosenkami Maryli Rodowicz. Rok później nawięzała współpracę z raperem Liberem. W tym samym czasie nagrała pierwszy solowy singiel - Jane". W 2016 r. wzięła udział w talent-show „Twoja twarz brzmi znajomo". Jej debiutancki album „NATinterpretacje" wydał koncern Universal. W 2017 r. wygrała z Janem Klimen-tem „Taniec z gwiazdami". Trzy lata później zagrała jednę z głównych ról w filmie Jak zostałem gangsterem. Historia prawdziwa". Tuż przed pandemię została prowadzęcę show „The Four. Bitwa o sławę". W 2021 r. koncern Warner wydał jej drugę płytę - „Pogłos", która pokryła się złotem. Jest zwię-zana z raperem Quebonafide. Paweł Gzyl pawel.gzyl@polskapress.pl Jest jedną z najciekawszych piosenkarek młodego pokolenia. Choć ma zaledwie 27 lat, występuje na profesjonalnej scenie muzycznej od dekady. Nic więc dziwnego, że zgromadziła już spory dorobek artystyczny: dwie płyty, występ w filmie i udział w kilku popularnych programach rozrywkowych. Liczne zajęcia sprawiają, że na razie założenie rodziny odkłada na później. A jak sama przyznaje, marzy o tym od... przedszkola. - Życie stale podrzuca mi nowe wyzwania. Każde z nich wpływa na mnie, każde mnie w jakiś sposób kształtuje. Na pewno się więc zmieniłam, stale się zmieniam, ale dobrze mi z tym, bo nie lubię stać w miejscu. Chciałabym doświadczać jak najwięcej, poznawać, przeżywać. To mnie inspiruje i mobilizuje. Świat ma tak szeroką paletę barw. Czuję, że poznałam zaledwie ich skrawek, jestem zatem ciekawa, co kryje się głębiej - tłumaczy w „Gazecie Krakowskiej”. Rodzina to przyjaciele Parchowo, w którym się wychowała, to mała wieś na Kaszubach, w której mieszka niewiele ponad tysiąc mieszkańców. Jej rodzina jest silnie związana z muzyką. Dziadek założył regionalny zespół folklorystyczny Mo-drałd, a dzisiaj prowadzi go jej mama. Tata z kolei organizował przez wiele lat festiwal, na który przyjeżdżały zespoły ludowe z różnych stron świata. Nic więc dziwnego, że Natalia ledwo odrosła od ziemi, a już wyrywała się do śpiewania i tańczenia. - Jako sześciolatka, mówiłam wszystkim, że będę piosenkarką i będę koncertowała na największych scenach. Gdy odkryłam, że magnetofon ma funkcję nagrywania głosu, oznajmiłam całej rodzinie, że niebawem wydam kasetę i będzie można kupić ją w skle- pach. Wszyscy mi kibicowali. Rozpisałam cały plan, nagrałam tę kasetę, tylko nie udało mi się jej wprowadzić do sprzedaży - śmieje się w Plejadzie. Do dziś w serwisie YouTube można obejrzeć filmik, na którym widać, jak sześcioletnia Natalia występuje w „Od przedszkola do Opola”. Potem były inne konkursy i przeglądy, na które zawozili młodziutką wokalistkę rodzice lub dziadek. Mimo tych licznych podróży dziewczynka uczyła się dobrze i nie sprawiała kłopotów ani w domu, ani w szkole. Zadecydowały o tym zapewne silne i dobre więzi w rodzinie Szroederów. - Moi rodzice to moi przyjaciele. Z rodzeń- stwem też się przyjaźnię. Nie buntowałam się jako nastolatka, bo nie miałam przeciwko czemu. Ufali mi, a ja ufałam im. Wszystko mówiłam mamie, nie miałam przed nią ani przed tatą sekretów. Mam w nich takie oparcie, że naprawdę nic nie jest w stanie mnie złamać - twierdzi w „Gla-mour”. Koncerty, przeboje i sprawdziany Natalia nigdy nie wstydziła się swego pochodzenia. Wręcz przeciwnie - czuła się dumna z tego, że wychowała się na Kaszubach. I pierwsze utwory, które zaczęła nagrywać, byfy właśnie w tamtejszej gwarze. Sukces przyniosła jej jednak dopiero współpraca z raperem Liberem. Kolejne ich piosenki stały się przebojami i młoda dziewczyna trafiła na profesjonalną scenę muzyczną. Zaczęły się koncerty i nagrania. - Tak rzadko bywałam w szkole, że konieczne było przejście na indywidualny tryb nauczania, bo inaczej nie przechodziłabym z klasy do klasy ze względu na zbyt niską ff ekwen-cję na zajęciach. To było dla mnie trudne, zwłaszcza wtedy, gdy przygotowywałam się do matury. Materiału do opanowania było dużo, a mnie w szkole prawie nie było. Przyjeżdżałam do Parchowa na dwa dni i musiałam zaliczyć wszystkie sprawdziany z kilku ostatnich tygodni - podkreśla w Plejadzie. Choć nastolatka mogła zawalić maturę, zawzięła się i zdała ją na medal. Rozpoczęła nawet studia, ale okazało się, że nie da się tego pogodzić z karierą. Z miesiąca na miesiąc było bowiem o niej coraz głośniej. Swe wokalne możliwości odsłoniła w pełni w programie „Twoja twarz brzmi znajomo”, gdzie porwała wszystkich swym wy-_ konaniem hitów Whitney Ho-g uston i Edyty Górniak. Okazała | się też znakomitą tancerką, bo * w20i7rokuzwydężyłazJanem | Klimentem „Taniec z gwiaz-darni”. - Kiedy otrzymałam możliwość podpisania kontraktu z wytwórnią i managementem, nagrania profesjonalnych piosenek w studiu czy pojawiania się na dużych wydarzeniach telewizyjnych, to byłam tym tak podekscytowana, że zupełnie nie ogarniałam tego, co się dzieje. Przyjmowałam wszystko z ekscytacją, wdzięcznością i dziecięcym niedoświadczeniem - opowiada w „KMagu”. Wsłuchana w siebie Podsumowaniem pierwszego etapu kariery młodej wokalistki okazała się płyta „NATin-teipretacje”. Zawierała onaprzy-jemne dla ucha, ale mało wyraziste piosenki. Wokalistka zdała sobie z tego sprawę, dlatego postanowiła dokonać odważnych zmian w swej karierze. Nawiązała współpracęznowymmana-gementem, podpisała kontrakt z inną wytwórnią i zaczęła ńa-grywać bardziej nowoczesne utwory. Kulminacją tego okazał się jej ubiegłoroczny album „Pogłos”. - Dojrzałam. Nabrałam do-świadczenia i odwagi. Czas pandemii pozwolił mi się wsłuchać w siebie. To nie znaczy, że nie miałam tych wszystkich wartości pięć lat temu. Tak naprawdę tęsknotę za tym, co dzieje się w moim życiu teraz, miałam od zawsze. Tylko musiałam poszukać bardziej przyjaznego podłoża, aby się móc w stu procentach realizować. Dzisiaj jestem dużo bardziej świadoma tego, co chcę robić - deklaruje w „Gazede Krakowskiej”. Ze swej rodzinnej wsi Natalia przeprowadziła się do Warszawy. To była dla niej duża zmiana. Poznała wielu ludzi z show-biznesu i znalazła pierwszą wielką miłość - rapera Qu-ebonafide. Nic więc dziwnego, że trafiła pod lupę plotkarskich mediów. Paparazzi koczowali pod jej mieszkaniem i robili zdjęcia wintymnych sytuacjach. Dlatego szybko stała się powściągliwa; dziś chroni swe żyde prywatne przed fotoreporterami i unika opowiadania o związku z Ouebonafide w mediach. Kiedy wchodziłam do show-biznesu, byłam nim oczywiście oczarowana. Wszystko było takie kolorowe i brokatowe. Wszędzie były osoby, które znałam wcześniej tylko z telewizji czy z intemetu. To było ekscytujące. Dziś, kiedy mam do wyboru pójść polanso-wać się na ściance lub zostać w domu, bo mam akurat wolny wieczór i mogę obejrzeć dekawy serial lub poczytać książkę, to wygrywa u mnie kanapa - podkreśla w „Gazede Krakowskiej ”. Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 PORADNIK • 7 Dla wymagających rehabilitacji V Dla poprawy stanu naszego zdrowia Jeśli mamy problemy zdrowotne, możemy pojechać do sanatorium, ale możemy również skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji z ZUS. Kto ma do tego prawo i na jakich zasadach? Jak starać się o skierowanie? Milena Kochanowska milena.kochanowska@polskapress.pl Wszyscy wiemy, że można się leczyć w sa natorium, czyli skorzystać z leczenia uzdrowiskowego lub turnusu rehabilitacyjnego w jednym z ośrodków, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Nie każdy jednak wie, że nie tylko NFZ, ale % również ZUS zapewnia nam bezpłatną rehabilitację leczniczą. O skierowanie na taką rehabilitację możemy się starać, gdy mamy problemy ze schorzeniami narządu ruchu, narządu ruchu po wypadku (wczesna rehabilitacja powypadkowa), układu krążenia, układu oddechowego, narządu głosu, psychosomatycznymi oraz po leczeniu nowotworu gruczołu piersiowego. Kto może się starać o rehabilitację? Jeżeli tylko podlegamy ubezpieczeniom społecznym - nieważne, czy aktualnie pracujemy, czy też pobieramy zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne, w razie potrzeby możemy zgłosić się do ZUS z wnioskiem o skierowanie nas na bezpłatny tur nus rehabilitacyjny. O habilitację możemy się też starać, gdy pobie ramy rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy. Z rehabilitacji możemy również skorzystać, jeśli podczas kontroli zwolnienia lekarskiego, na którym obec nie przebywamy, lekarz orzecznik stwierdzi taką po trzebę lub staramy się o świadczenie rehabilita-cyjne albo o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jak złożyć wniosek? Wniosek (Wniosek PR-4) wypisuje lekarz prowadzący nasze leczenie, a my składamy go w dowolnej placówce ZUS. Wniosek może być również wystawiony na dowolnym formularzu, ale powinien zawierać: nasze imię i nazwisko PESEL adres zamieszkania i numer telefonu rozpoznanie medyczne w języku polskim opinię, czy po przeprowadzeniu rehabilitacji istnieje pozytywne rokowanie odzyskania zdolności do pracy dokumentację medyczną leczenia (na przykład karty informacyjne leczenia szpitalnego, USG itp.) • informację, że dotyczy rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS. Ważne! Lekarz może też wystawić nam wniosek o rehabilitację w trakcie wystawiania zwolnienia elektronicznego (e-ZLA) na Platformie Usług Elektronicznych . Takiego wniosku nie musimy już zanosić osobiście, bo lekarz prześle go do ZUS elektronicznie. Kto decyduje o naszej rehabilitacji? Taki wniosek trafia do lekarza orzecznika, który ostatecznie decyduje o tym, czy rehabilitacja jest nam niezbędna: po przeprowadzeniu badania lub na podstawie zgromadzonej dokumentacji z leczenia. Ile trwa turnus rehabilitacyjny? Jeżeli lekarz orzecznik wyda orzeczenie o potrzebie rehabilitacji, otrzymamy skierowanie na turnus rehabilitacyjny, który trwa 24 dni, ale ordynator ośrodka rehabilitacyjnego może go wydłużyć albo skrócić. Po zakończonej rehabilitacji w ośrodku dostaniemy kartę informacyjną z jej przebiegu z informacją o stanie naszego zdrowia. Jeśli nie jesteśmy na zwolnieniu lekarskim, takie zwolnienie wystawi nam ośrodek, do którego pojedziemy _ -ó na leczenie. J - ? Kto ponosi koszty? Najważniejsze jest to, że nic nie zapłacimy, ZUS pokrywa pełne koszty programu rehabilitacji: całodobową opiekę medyczną, zabiegi lecznicze, wyżywienie i zakwaterowanie. Zakład zwraca też koszty podróży z miejsca naszego zamieszkania do ośrodka i z powrotem, ale tylko równowartość biletu najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Do jakiego ośrodka rehabilitacyjnego a możemy wyjechać? ZUS nie ma własnych ośrodków rehabilitacyjnych. Zawiera więc umowy z ośrodkami, które muszą spełnić określone wymagania prawne, kadrowe, lokalowe i medyczne. Ośrodki zlokalizo wane są na terenie ca łej Polski, w tym w miej scowościach uzdrowisko wych. Obecnie jest to kilkadziesiąt ośrodków rehabilitacyjnych, m.in. w Ciechocinku, Jeleniej Górze, Uniejowie, Świeradowie-Zdroju, Iwoniczu, Ustroniu, Gdańsku, Krynicy Morskiej, Inowrocławiu, Kamieniu Pomorskim, Stegnie, Drezdenku, Międzywodziu, Polańczyku, Połczynie-Zdroju, Rabce, Szczawnie-Zdroju czy Krakowie. Cały aktualny wykaz ośrodków znajduje się na stronie internetowej www.zus.pl. Dla kogo rehabilitacja ambulatoryjna? ZUS kieruje osoby nie tylko na rehabilitację stacjonarną, czyli pobyt całodobowy w ośrodku rehabilita- schorze-niaminarządu ruchu i układu krążenia. Jaki jest program rehabilitacji? Lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym ustali dla nas indywidualne zabiegi i zajęcia z za- kresu: różnych form rehabilitacji fizycznej, czyli kinezyterapii indywidualnej, zbiorowej i ćwiczeń w wodzie fizykoterapii (ciepłolecznictwa, krio-terapii, hydroterapii, leczenia polem elektromagnetycznym wielkiej i niskiej częstotliwości, leczenia ultradźwiękami, lase-roterapii, masażu klasycznego i wibracyjnego) rehabilitacji psychologicznej, w tym mię- cyjnym poza miejscem zamieszkania. Ubezpieczeni mają również możliwość re-habilitacji ambulatoryjnej, która polega na tym, że pacjent codziennie dojeżdża na za biegi w wyznaczonych godzinach. Z tego rodzaju rehabilitacji mogą skorzystać osoby ze dzy innymi psychoedukacji i treningów relaksacyjnych edukacji zdrowotnej w zakresie: zasad prawidłowego żywienia, znajomości czynników ryzyka w chorobach cywilizacyjnych, znajomości czynników zagrożenia dla zdrowia w miejscu pracy, podstawowych praw i obowiązków pracodawcy oraz pracownika, kontynuacji rehabilitacji w domu po zakończeniu turnusu rehabilitacyjnego (instruktaż). Kto nie skorzysta z rehabilitacji z ZUS? O skierowanie na rehabilitację leczniczą mogą starać się osoby, które w wyniku choroby są zagrożone długotrwałą niezdolnością do pracy i jednocześnie rokują odzyskanie tej zdolności po przeprowadzeniu rehabilitacji. Nie mogą się więc o nią ubiegać osoby będące na rencie przyznanej na stałe oraz niepracujący emeryci. Czy test na covid jest obowiązkowy? Przed wyjazdem do ośrodka rehabilitacyjnego od 28 marca 2022 roku nie musimy wykonywać już testu w kierunku SARS-CoV-2. Dla swojej pewności zawsze oczywiście możemy to jednak zrobić. Jeśli masz wątpliwości, skontaktuj się... W razie dodatkowych py-fc tań możemy skontaktować się z Centrum Obsługi Klienta, telefon 22 560 16 00 (konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 7-18), napisać e-mail pod adres: cot@zus.pl lub zadzwonić do ośrodka rehabilitacyjnego, którego zostaliśmy skierowani - numer telefonu do ośrodka znajdziemy na zawiadomieniu o skierowaniu na rehabilitację. FOT. PIXABAY, 123 RF 8 • KUCHNIA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 IV kuchni Piknik, czyli biesiadowanie pod chmurką lub drzewem Największym powodzeniem podczas wycieczki czy biesiadowania w plenerze cieszą się nieduże przekąski w formie koreczków, babeczek, roladek, kanapek czy kruchych wytrawnych ciasteczek Piknik czy popas podczas podróży w długi weekend to świetna okazja do tego, aby spędzić nieco więcej czasu na dworze w towarzystwie najbliższych osób -rodziny lub przyjaciół. Posiłek na świeżym powietrzu smakuje znacznie lepiej niż ten konsumowany w czterech ścianach, warto więc przygotować na niego sporo rozmaitych przekąsek. Menu nie musi być skomplikowane, bo w plenerze wszystko smakuje, ale warto, by było urozmaicone. Warto wiedzieć, że idea biesiadowania na łonie natury ukształtowała się na początku XIX wieku, a swoje początki miała we Francji. Nazwa pique-nique odnotowana została w podręczniku do języka francuskiego z 1692 roku. Specyfiką pikników jest to, że każdy z jego uczestników powinien przygotować niewielkie przekąski. Odmianą pikniku w amerykańskim stylu jest również barbeque, czyli przyrządzanie na świeżym powietrzu potraw z grilla. A to kilka propozycji będących alternatywą dla kanapek z szynką i jajek na twardo. SAJGONKIZSEREM I WARZYWAMI papier ryżowy, iśdebotwinki. ogórek świeży, marchewka pa- pryka świeża ser żółty, sos sojowy, chrzan wasabi Papier ryżowy namoczyć w wodzie aż zmięknie. Na każdy na-łożyćliśćbotwinki, pokrojone w cienkie paseczki warzywa, kiełki i plaster sera. Zwinąć jak gołąbki. Można jeść same lub z sosem sojowym wymieszanym z niewielką ilością chrzanu wasabi, który zabierzemy na piknik w plastikowych pojemniczkach. KANAPKA Z POMIDORAMI I LIŚĆMI SZPINAKU kilka kromek chleba graham, 12 plastrów pomidora, żółty ser w plastrach, świeże iście szpinaku, masło, sól pieprz do smaku Pomidora pokrój wplasterki. Na każdej kromce chleba delikatnie posmarowanego masłem ułóż po dwa plastry sera żółtego, po jednym plastrze pomidora i liście szpinaku. Całość dopraw pieprzem i solą do smaku. Grilluj, aż chleb się zrumieni, a ser się roztopi. ROLKI Z PIECZYWA TOSTOWEGO Z DłPEM PAPRYKOWYM 6kromek pieczywa tostowego, 12 plasterków sera żółtego, 1 świeża paprykaczerwona.2łyżki oleju z suszonych pomidorów 80 g pomidorów suszonych w okju. papryka cML sól Świeże pieczywo tostowe rozwałkować wałkiem na ok. 0,5 cm. Na każdą kromkę położyć po dwa plasterki sera żółtego i ciasno zwinąć. Zgrillować z dwóch stron na złoty kolor. Wcześniej w domu przygotować dip: paprykę pokroić w cząstki i chwilę podsmażyć na oleju z pomidorów. Dodać paprykę chili i doprawić solą do smaku. Zblendować na gładką masę, ostudzić i przelać do pojemników, które zabierzemy na piknik. GRZANKI Z PESTO BAZYLIOWYM duży pęczek świeżej bazyfi. 2 łyż-Id łuskanego słonecznika, lOOg serażółtego,2ząbki czosnku. 150 ml oGwy z oiwek. sól i pieprz, bagietka pelnoziamista Słonecznik podprażyć na suchej patelni, przełożyć do pojemnika, polać oliwą i zmiksować. Dodać drobno porwane listki bazylii, siarkowany ser i wyciśnięty przez praskę czosnek. Doprawić do smaku solą, pieprzem i dokładnie wymieszać. Pesto jeść na kromkach chrupiącej bagietki. (www.msm-m0nld.plx4) KANAPKI Z HUMMUSEM Z BOBU bóbświeży500g,pasta tahini4-5 łyżek, czosnek 2 ząbki, sok z cytryny 3-4 łyżki, przegotowana. zimna woda 1 łyżka, mięta-kflca Esłków sól i pieprz, ostra paptyka wproszku. czarny sezam-do dekoracji chleb tostowy pełnoziar-nisty 6 kromek Bób płuczemy i wrzucamy do wrzącej wody. Gotujemy przez ok. 5 minut, aż będzie miękki. Odcedzamy, lekko schładzamy, obieramy z łupinek i przekładamy do blen-dera. Dodajemy pastę tahini, obrany czosnek, listki mięty, sok z cytryny, wodę. Blendu-jemy na gładką masę i doprawiamy solą, pieprzem i ostrą papryką. Dekorujemy ziarenkami czarnego sezamu. Zabieramy na piknik w słoiczku i podajemy z kromkami chleba tostowego pełnoziami-stego; możemy je podpiec wcześniej w tosterze lub piekarniku lub zrumienić nad ogniskiem, (dancake.pl) ZIEMNIAKU JAJKA ZCURRY 3 ziemniaki, 1 jajko, oliwa, curry Ziemniaki kroimy w plastry, które mieszamy z oliwą i curry. Do każdej „paczki” wkładamy około 3 ziemniaków. Zawijamy w folię aluminiową i pieczemy 25-30 minut. Następnie otwieramy każdą porcję i wbijamy tam jajko. Ponownie kładziemy na ruszt i pieczemy jeszcze 10 minut .(fdjokiel.pl) FOT. MAT. PRAS. DAN CAKEE Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 ZDROWI E/U RODA • 9 Okulary przeciwsłoneczne SILNE SŁOŃCE JEST WROGIEM NASZYCH OCZU W czasie wyjątkowo słonecznych dni nie powinniśmy zapominać o okularach z filtrem UV. N ie należy ich jednak nosić latem co dzień, bo jak ze wszystkim i tu nie trzeba przesadzać Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com W upały zazwyczaj pamiętamy już o tym, żeby stosować kremy z wysokimi filtrami UV, by chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Ale czy zawsze pamiętamy o tym, że nasze oczy mogą również potrzebować ochrony przed działaniem promieni słonecznych? Promieniowanie UV a choroby oka Niektórzy specjaliści twierdzą, że promieniowanie ultrafioletowe może doprowadzić do groźnych chorób, takich jak: zwyrodnienie plamki żółtej, siat-kówkilub rogówki. Chronić oczy przed słońcem powinni więc wszyscy. Wytwarzające się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego cząsteczki o charakterze wolnych rodników wpływają na rozwój zwyrodnienia plamki żółtej związane z wiekiem (zwykle narażeni są na nie osoby po pięćdziesiątym roku żyda). To niebezpieczne, bo choroba ta jest jedną z głównych przyczyn utraty wzroku. Doprowadza ona do nieodwracalnych zmian w siatkówce oka. Głównymi objawami choroby są: zaburzenia widzenia, pogorszenie ostrośd wzroku, mroczki, deformacje obrazu i problemy z roz-różnianiemkolorów. Naukowcy Okulary kupujmy najlepiej u optyka, wyposażone w filtry UV i ze szkłami o ciemnej powłoce wykazali też, że istnieje zależność między zaćmą a nadmierną ilośdą promieniowania UVB, ale raczej u osób starszych. Nie przesadzajmy Jednak wielu lekarzy okulistów zaprzecza aż tak drastycznym doniesieniom. Uważają oni, że w naszej strefie klimatycznej promienie słoneczne padają pod bezpiecznym kątem i z okularami nie należy przesadzać. Podkreślają, że zbyt częste noszenie demnych szkieł może zmienić możliwośd siatkówki, doprowadzićdoświatłowstrętu, a w efekde do uzależnienia od okularów przedwsłonecz-nych. Dużo zależy od tego, gdzie jesteśmy lub na co chorujemy. W wysokich górach, na przy- kład, tego rodzaju okulary bardzo nam się przydadzą. W normalnych okolicznośdach zdrowy człowiek nie musi nosić ich zbyt często. Kiedy okulary i dla kogo? - Jak z każdym problemem bywa i tu po prostu trzeba wypo-środkować - radzi dr Maria Dalz, okulistka. - Okulary powinniśmy nosić zwłaszcza w czasie wyjątkowo słonecznych dni, w południe, gdy szkodliwe promieniowanie jest nawet o 70 procent większe. Także naplaży, bo promieniowanie zwiększa się poprzez odbicie od wody. Nie za-kładałabym natomiast okularów przedwsłonecznych dziedom, wystarczy, że mają kapelusik, który powinien chronić głowę i twarz. A tak w ogóle dzieci na ostrym słońcu nie powinny przebywać. Gdzie i jakie okulary kupić? Jeśli zdecydujemy się już na okulary, to najlepiej kupić je u optyka i takie wyposażone w filtry UV - samo przydemnie-nie szkieł nic nie daje. Najskuteczniej chronią oczy przed szkodliwym działaniem słońca szkła brązowe, bursztynowe, zielone lub szare. - Te niebieskie, żółte lub czerwone blokują promienie o innej długośd fal i mogą być wykorzystywane przy różnego rodzaju schorzeniach, ale nie przedwko promieniowaniu UV - wyjaśnia specjalistka. - Fotochromy polecane są przede wszystkim osobom starszym, bo jeśli młodzi przyzwyczają się do nich, mogą już nie wródćdobiałej soczewki, ponieważ przyzwyczajenie zrobi swoje. O czym musimy pamiętać? Okulary kupujemy u optyka, wyposażone w filtry UV i szkła o ciemnej powłoce. Nie nosimy ich stale - zakła-damyjeprzede wszystkim wpo-łudnie, przy silnie działającym słońcu. Na pewno musimy mieć je przy sobie w wysokich górach lub na plażach. Nie zakładajmy okularów przedwsłonecznych dziedom, wystarczy, że mają kapelusik. Najskuteczniej chronią oczy przed szkodliwym działaniem Secjaliści uważają, że dzieciom nie są potrzebne tego słońca szkła brązowe, bursztynowe, zielone lub szare rodzaju okulary - wystarczy im kapelusz osłaniający twarz Nad wodą, przy silnie działającym słońcu, okulary przeciwsłoneczne przydadzą nam się na pewno 10 • DOM Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 Przy domu lub na działce BUDUJEMY PRZYDOMOWE PALENISKO Kto z nas nie lubi blasku ogniska, zapachu drewna i odgłosu strzelających w płomieniach drewnianych szczap? Tym wszystkim możemy się cieszyć także przy własnym domu lub na działce Bezpieczne palenisko przy domu nada wieczornemu biesiadowaniu zupełnie inny klimat niż zwykły grill Wspólne grillowanie to dobry sposób na spędzenie czasu w gronie rodziny i znajomych. Latem pogoda sprzyja przygotowywaniu i spożywaniu potraw na świeżym powietrzu. Sprzyja też temu sezon urlopowy, bo mamy na to więcej czasu. Grill to dobre rozwiązanie, bo przyrządzić możemy na nim zarówno różnego rodzaju mięsa, jak i ryby, warzywa i owoce. Jeśli jednak dysponujemy większą przestrzenią na działce lub w ogrodzie, dobrym pomysłem może okazać się samodzielne zbudowanie stałego paleniska, które da nam możliwość pieczenia na ruszcie i gotowania w kociołku. Będziemy wtedy mieli większy wybór i różnorodność. Miejsce na palenisko Jeśli decyzja o budowie została podjęta, najpierw musimy wyznaczyć odpowiednie miejsce na palenisko. Powinno ono znajdować się wbezpiecznej odległości od zabudowań, a także od skupisk roślinności, w szczególności drzew, bo to zmniejszy ryzyko zaprószenia ognia. Narzędzia Gdy wybraliśmy już dogodny punkt, czas skompletować materiały i narzędzia niezbędne przy pracy - do wykonania wykopu z pewnością przyda się szpadel, zaopatrzmy się także w siekierę i młotek. Przygotujmy duże polne kamienie lub cegły szamotowe (odporne na działanie wysokich temperatur), łatę murarską lub średniej długości deskę, kielnię oraz zaprawę wyrównawczą (najlepiej, jeśli będzie ona żaroodporna). Budowa paleniska W wybranym miejscu za pomocą szpadla wykopujemy dół o średnicy około 100 cm i głębokości około 40 cm, który będzie stanowił podstawę naszego paleniska. Otwór wypełniamy następnie starannie zaprawą wyrównawczą do wysokości około 10 cm od jego dna. Ważne, aby warstwa zaprawy była równa, dlatego mokry jeszcze beton roz- prowadzamy równomiernie zużyciem łaty murarskiej lubde-skiipozostawiamy do wyschnięcia na noc. W kolejnym dniu możemy kontynuować pracę -na podbudowie wyznaczamy mniejszy okrąg, który stworzy bezpośrednie podłoże pod ognisko. Wokół niego, promieniście ustawiamy pierwszy rząd cegieł, skierowanych dłuższymi bokami do siebie. Możemy je de- likatnie dobić, używając młotka. Budujemy mur, ustawiając kolejne warstwy materiału na mijankę i łącząc je z wykorzystaniem zaprawy wyrównawczej. Gdypierwszypoziomkonstruk-cji jest gotowy, wokół niej tworzymy kolejny - będzie to kołnierz wzmacniający całe palenisko i zapewniający mu odpowiednią stabilność. Tym razem cegły układamy krótszymi bokami do siebie i łączymy zaprawą, podobnie jak wcześniej. Na koniec spoiny zacieramy, żebyje wyrównać iby całość prezentowała się estetycznie. Jeśli to konieczne, zasypujemy jeszcze ewentualne pozostałości otworu naokoło muru. Co ważne, zanim po raz pierwszy skorzystamy z paleniska, musimy jeszcze poczekać aż konstrukcja dokładnie wyschnie. Dodajemy ruszt W ten, wcale nie tak skomplikowany, sposób uzyskamy podstawową wersję przydomowego miejsca na ognisko, nad którym upieczemy kiełbaski czy warzywa na patykach. Gdy chcemy korzystać z nieco bardziej zaawansowanej opcji, obok ogniska możemy zainstalować ruszt. Najlepiej sprawdzi się tu solidna stalowa konstruk- cja, na przykład na trójnogu. Na opuszczanym ruszcie, którego wysokością można sterować za pomocą korbki, bez problemu przyrządzimy każdą potrawę. Jeżeli kupimy prawdziwy żeliwny kociołek, będziemy mogli przygotować w nim smaczny, długo gotowany gulasz. Jeśli zaś mamy smykałkę do tego typu prac, ruszt możemy zbudować samodzielnie. Bez większych problemów znajdziemy go jednak w sklepach internetowych, choć równie ciekawą opcję stanowi zamówienie skrojonej pod nasze potrzeby konstrukcji w pobliskim zakładzie kowalskim. Opał do paleniska Przy ognisku pamiętajmy 0 bezpieczeństwie. Do palenia używajmy tylko drewna - powinno być ono suche i pocięte na odpowiedniej wielkości kawałki. Przy przygotowywaniu opału niezastąpiony będzie więc dobrej jakości, poręczny sprzęt. Do przycięcia mniejszych kawałków drewna na pewno przyda się tradycyjna siekiera, której trzonek musi zapewniać pewny, bezpieczny chwyt. Część robocza takiej siekiery powinna być wykonana z kutej, hartowanej indukcyjnie stali, co przełoży się na jej wysoką wytrzymałość. Większe drewniane szczapy porąbiemy z użyciem wielońmkcyjnego siekiero-młota, który pomoże przy rozłupywaniu nawet twardych, mocno wyschniętych kawałków opału. Pod ręką warto mieć również osobny klin do rozłupywania drewna. Wytrzymałe narzędzia tego typu, a także inne sprzęty przydatne przy ognisku 1 w ogrodzie, na przykład różnego rodzaju młotki, znajdziemy w ofercie firm i sklepów ze sprzętem ogrodniczym. Jeśli znajdziemy takie, które są objęte dożywotnią gwarancją, możemy mieć pewność, że posłużą nam bez problemu przez długie lata. Gdy palenisko i opał będą już gotowe, nie pozostanie nam nic innego, jak cieszyć się wspólnym biesiadowaniem, oprać. Milena Kochanowska Jeżeli kupimy żeliwny kociołek, będziemy mogli przygotować w nim smaczny, długo gotowany gulasz Do palenia używajmy tylko drewna - powinno być ono suche i pocięte na odpowiedniej wielkości kawałki Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 OGRÓD • 11 Okiem ogrodnika Róże pasują do każdego ogrodu Odmiany róż znajdą sobie miejsce w ogrodzie o charakterze formalnym, ujęte w żywopłoty, albo do ogrodu romantycznego, w towarzystwie bylin Róża pomarszczona tworzy duże krzewy, nie do przebycia, doskonałe na żywopłoty Andrzej Gębarowski andrzej.gebarowski@polskapress.pl Odkąd istnieją miejsca wytchnienia, rosną jwnich róże. W starożytnej Grecji były tak cenione, że określano je jako „królowe kwiatów”, co przetrwało do dziś. Wiele gatunków róż było ozdobą pałaców rzymskich cesarzy. Potem, wraz z upadkiem cywilizaqi, słuch o nich zaginął. Dopiero chrześcijańscy rycerze odkryli na Bliskim Wschodzie pięknie pachnącą różę damasceńską, która wraz z różą chińską stworzyła fundament pod nowe odmiany. Róże pasują do wszystkich typów ogrodów - od formalnych, nawiązujących do dawnego stylu francuskiego, poprzez swobodne rabaty, inspirowane stylem angielskim, aż po wiejskie ogródki. Róże mogą stanowić tło i wyższe piętro rabat, wonne dywany kwietne, żywopłoty nie do przebycia (dzikie gatunki), a także oczywiście być główną atrakcją ogrodu, rozpiętą na kratownicy, pergoli czy kolumnie. Do ogrodu formalnego nadają się zarówno róże wielkokwiatowe, jakirabatowe - ważne, aby rabaty były ujęte wniskie żywo- płoty z bukszpanu, lawendy lub santoliny. Same róże mogą być przemieszane z bylinami. W tej roli sprawdzają się zwłaszcza gip-sówki, kocimiętki, bodziszki, żurawia i liliowce, a niekiedy ostróżki i kępy lawendy. Te same gatunki pasują do róż posadzonych na rabacie o charakterze romantycznym; powinny być tylko swobodniej skomponowane, w towarzystwie krzewów i niskich drzewek na drugim planie, bez ram z żywopłotu. Stare odmiany Większość starych odmian róż to bujnie rosnące krzewy o elegancko opadających gałęziach, obsypanych kwiatami zebranymi w gęste pąki, w pastelowych kolorach i o moc- nym zapachu. Wnętrza kwiatów wielu starych odmian są gęsto wypełnione płatkami. Zaliczamy do nich m.in. pierwsze mieszańce herbatnie, wyhodowane na bazie róży her-batniej, sprowadzonej w 1825 r. z Dalekiego Wschodu. Cenione są także remontantki (Empereur du Maroc, Baron de Gos-sard, Spencer) - róże powtarzające kwitnienie, którym początek dała róża bengalska. Nadal sadzone są też róże burbońskie pochodzące z tego samego okresu, odznaczające się niskim i zwartym wzrostem (Louise Odier, Souvenir de la Malma-ison). Inne grupy starych róż to m.in. romantyczne róże mchowe (Blanche Moreau), odmiany francuskie (Charles de Mills, Tuscany) i portlandzkie Róża angielska: całkowicie otwarty kwiat prezentuje najwyższe piękno, ukazując wnętrze ciasno wypełnione płatkami (Comte de Chambord, Rosę de Rescht, Roe du Roi). Róże wielkokwiatowe Róże wielkokwiatowe wydają kilka prostych, sztywnych pędów i przeważnie mają tylko jeden, ale duży - do 20 cm średnicy - kwiat na pędzie. Krzewy osiągają wysokość od 0,5 do 1,5 metra. Liście są dekoracyjne, duże, często skórzaste i błyszczące. Główne kwitnienie rozpoczyna się około czerwca; większość odmian je powtarza. Kwiaty wykorzystywane są często na kwiat cięty. Pod pojęciem róż wielkokwiatowych kryją się przede wszystkim współczesne mieszańce herbatnie, a także znacznie rzadziej uprawiane remontantki i wrażliwe na mróz róże herbatnie. Te ostatnie hoduje się w ogrzewanych szklarniach. Róże rabatowe Róże rabatowe tworzą krzewy o maksymalnej wysokości do jednego metra lub nieznacznie wyższe. Cenione są głównie ze względu na obfite kwitnienie: na jednym pędzie może pojawić się od kilku do kilkudziesięciu kwiatów, pojedynczych lub pełnych. Róże angielskie Są dziełem Davida Austina, Anglika zakochanego w starych, niemodnych wówczas różach, który w latach 60. ub. wieku postanowił wskrzesić je w nowej postaci. Krzyżując stare odmiany ze współczesnymi mieszańcami herbat- nimi i różami z grupy Floribunda, wyhodował ponad 200 odmian określanych odtąd jako „róże angielskie” lub po prostu „austinki”. Najbardziej ujmująca jest w austinkach forma kwiatu -inna niż u typowych róż współczesnych o stożkowych pąkach, które najpiękniejsze są wtedy, gdy powoli się rozchylają, a całkowite otwarcie się kwiatu jest już zapowiedzią jego śmierci. Austin przywrócił różom stare formy, które charakteryzują się właśnie tym, że całkowicie otwarty kwiat prezentuje najwyższe piękno, ukazując wnętrze ciasno wypełnione płatkami. Płatki są zwykle cienkie i łagodnie zaokrąglone, dzięki czemu kwiaty wyglądają lekko i wdzięcznie. RÓŻE PNĄCE SĄ TAK EFEKTOWNE ŻE NALEŻY IM SIĘ SPECJALNE MIEJSCE W OGRODZIE Róże pnące zakwitają dziesiątkami a nawet setkami kwiatów, co w połączeniu z pokaźnymi rozmiarami sprawia, że są niezwykle efektownym elementem każdej kompozycji ogrodowej. Pomimo swojej nazwy nie są pnączami. W odróżnieniu od typowych pnączy nie posiadają organów czepnych ani nie owijają się wokół zajmowanych przestrzeni. Ich pędy wspinają się po napotkanych przeszkodach, podtrzymując się drobnymi kolcami. Konieczne jest zatem przymocowanie tych róż do podpór w postaci krat, łuków czy pergoli. Róże pnące dzielą się na ramblery i klimbingi. Ramblery to grupa róż o sztywnych pędach. Wypuszczają szybko rosnące pędy u podstawy krzewu, które w następnym roku rozkrzewiają się, wytwarzając drobne pędy kwiatowe. Kwiaty zebrane w grona, w liczbie od 5 do 25, mają formę pojedynczą lub półpełną oraz intensywny zapach. Wadą sztywnych róż pnących jest to, że kwitną one tylko raz w okre- sie wczesnego lata. Z kolei klim-bingi to grupa róż o wiotkich pędach, które wyróżniają się wyprostowanym pokrojem. Kwiaty roślin z tej grupy są duże, zebrane zwykle w małe skupiska lub nawet pojedyncze. Róże te rozpoczynają kwitnienie pod koniec czerwca i kwitną nieprzerwanie do jesiennych przymrozków. Pędy obwieszone kwiatami są dość ciężkie, potrzebują więc solidnych podpór. Wbrew obiegowej opinii, pnące róże niezbyt lubią, gdy są rozpięte na południowych ścianach, gdzie jest im nazbyt gorąco. Najlepiej czują się na specjalnych pergolach, balustradach, a nawet dużych drzewach. W ogrodach o dużym spadku, na skarpach świetnie -prezentują się jako odmiany okrywowe. Ważne jest, aby miejsce uprawy róży pnącej gwarantowało roślinie dostęp do światła. Mała ilość naturalnego światła może prowadzić do wzrostu masy zielonej, przy jednoczesnym spadku liczby kwiatów. Sadząc róże pnące, pamiętajmy, aby rosły pod pewnym kątem; zmusza to krzewy do wypuszczania bocznych pędów, na których pojawiają się kwiaty. Rośliny rosnące idealnie pionowo zazwyczaj gorzej kwitną i są słabiej rozkrze-v\iione. Zaraz po zakończeniu kwitnięcia niezbędne jest usunięcie zbędnych pędów. Wycinamy chore i krzywe gałązki, nadając roślinie zwartego i estetycznego wyglądu. AG ROŻEPNJ^N/E^PNĘCzS. ICH PĘDY IKSPINAJĄ SIĘ PO RÓŻNYCH PRZESZKODACH, PODTRZYMUJĄC SIĘ NA NICH DROBNYMI KOLCAMI 12 • MODA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 Ochrona przed słońcem i ozdoba Kapelusz to doskonałe uzupełnienie letniej stylizacji, ale też konieczna ochrona przed upalnym słońcem. I o tej porze roku nakrycie głowy znów łączy więc dekoracyjność z funkcjonalnością. Wybierając je, bawmy się kolorem i ozdobami KAPELUSZ TO ZNAKOMITE UZUPEŁNIENIE NASZEJ LETNIEJ STYLIZACJI Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com Mało która z nas chodzi dziś na co dzień w kapeluszach, ale wiele znasdo nich na pewno tęskni. Są niekwestionowanym atrybutem kobiecości, lecz podobnie jak rękawiczki (te eleganckie, dekoracyjne, a nie ocieplane) odeszły już w dużej mierze do lamusa. Zastąpiły je wygodniejsze i bardziej funkcjonalne różnego rodzaju czapki czy berety. Lato jednak wciąż nakłada nam j e na głowy iotej porze rokumożemy się wy-szaleć za cały rokidaćupust swojej kapeluszowej fantazji. A jest w czym wybierać. Bo choć prym wiodą o tej porze kapelusze słomkowe, to możemy je nosić wymiennie z tymi wykonanymi zlekkichmateriałówlub cienkiej włóczki. Te słomkowe mogą rzecz jasnaróżnićsiękolorem, ale i wielkością ronda. Wyjątkowo duże mogą nosić tylko kapeluszowe koneserki i w sprzyjających warunkach - na plaży zerwie nam je wiatr, a do tramwaju w takim nie wsiądziemy. Można je ozdobić sznurkiem, szarfą lub wstążką i dobierać jej kolor do sukienki czy bluzki. Te materiałowe możemy zdobićrozmaitymiapli-kacjami, ateznas, które mają trochę artystycznego zadęcia, mogą kupić gładki kapelusz i same pomalować go w wybrane wzory albo kwiaty. Kwiaty żywe lub sztuczne (ale z materiału, nie plastiku) możemy też oczywiśde wletnie kapelusze wpinać A nawet ozdobić je owocami, oczywiśde również sztucznymi. Wszystko naprawdę zależy od naszego pomysłu inwencji i odwagi. Panowie również mogą o tej porze założyć elegancki kapelusz - słomkowe panamy można nosić nie tylko do szortów, ale i do letnich garniturów. Taki kapelusz o wiele lepiej pre-zentujesięnamęskiej głowie niż wszelkie materiałowe czapeczki, które kapelusze udają. Panowie bądźde stylowi! FOT. 123 RF FOT. 123 RF FOT. 123 RF Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 KRZYŻÓWKA • 13 Powiedzieli... \ CZY IVŻYCIU ZAWSZE CHODZI O FAJERWERKI? ODPOWIADAM - NIE, JEŻELI WIDZIAŁO SIĘ ICH JUŻ TYSIĄCE. MOIM EKERESTEMJEST MOJE DZISIAJ.¡JUTRO TEŻ NIM BĘDZIE Martyna Wojciechowska, dziennikarka i podróżniczka („Cogito”) FOT. SYLWIA DĄBROWĄ Krzyżówka panoramiczna 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1" 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Litery z pól ponumerowanych od 1 do 25 utworzą rozwiązanie - myśl Tadeusza Gicgiera. Biaos Aaaoa >bimoizo yisiooa :3iNvzViMzoa Słownik: Akka, bonkreta, damaszka, osoka, owerlok, sazan. 14 • OGŁOSZENIA DROBNE/KULTURA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 Mozartiana w Gdańsku startuje mat. prasowe redakcja@prasa.gda.pl Święto muzyki Mozarta obejmuje wielkie formy in-strumentalno-wokalne. muzykę operową, a także folkowe i jazzowe opracowania jego twórczości W Gdańsku, od 21 do 27 sierpnia, trwać będzie XVII edycja Międzynarodowego Festiwalu Mozartowskiego Mozartiana, który od lat gości wybitnych artystów polskich i zagranicznych. Organizatorem festiwalu jest Polski Chór Kameralny, instytucja kultury Miasta Gdańska. Dobór znakomitych artystów i czołowych postaci sceny muzycznej umożliwia zagwarantowanie rozrywki na najwyższym poziomie. W tym roku wystąpią między innymi: Cezary Paciorek z ze- The Akademie fur Alte Musik Berlin w tym roku obchodzi swoje 40-lecie. Będzie można ją zobaczyć i usłyszeć na tegorocznych Mozartianach społem, Nando Citarella z zespołem, Polish String Quartet Berlin, Polski Zespół Basethor-nowy, znani soliści: Jarosław Brękbas-baryton, Joanna Fre-szel sopran, Wojciech Gierlach bas, Piotr Maciejowski tenor, Roberta Mameli sopran, Leszek Możdżer fortepian. Koncert finałowy, który jak co roku odbędzie się w Archikatedrze Oliwskiej na zakończenie Festiwalu będzie okazją do wysłuchania: Wolfgang Amadeus Mozart Benedictus sit Deus C-dur KV H7/66a, Ergo interest KV l43/73a, Do-minicus Messe C-dur KV 66. Wyjątkową atmosferę zagwarantuje występ m.in. Polskiego Chóru Kameralnego, Academy fur Alte Musie Ber-' lin pod dyrygenturą Jana Łukaszewskiego. Bogaty program Festiwalu obejmuje szereg koncertów kameralnych, symfonicznych, ja- zzowych. Widowiskowe spektakle operowe organizowane pod gołym niebem każdego roku cieszą się coraz większą popularnością. Teatralizacja przestrzeni i zaangażowanie aktorów w przebraniach tworzą niezwykły i magiczny klimat Festiwalu. Festiwal rozpocznie się 21 sierpnia koncertem „Mozart kameralnie” w wykonaniu: Matthias Hófele - klarnet, Polish String Quartet, Tomasz Tomaszewski-skrzypce, Magdalena Makowska - skrzypce, Sebastian Sokół - altówka, Maria Pstrokońska-Módig wiolonczela. W programie: Kwartet smyczkowy C- dur KV 465 Dysonansowy Kwintet klarnetowy A- dur KV 581. Więcej informacji na stronie https://mozartiana.pi/ E Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94 347 3512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 Oddział Szczecin: Al. Niepodległości 26/U1,70-412 Szczecin, tel. 914813 310 RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: a NIERUCHOMOŚCI a FINANSE/BIZNES a ZDROWIE a HANDLOWE a NAUKA a USŁUGI a MOTORYZACJA a PRACA a TURYSTYKA a BANK KWATER a ZWIERZĘTA a ROŚLINY, OGRODY a MATRYMONIALNE a RÓŻNE a KOMUNIKATY a ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA a GASTRONOMIA a ROLNICZE a TOWARZYSKIE Handlowe FILMY, MUZYKA KUPIĘ PŁYTY WINYLOWE 609155 327 SPORT I REKREACJA ROWERY używane dobre 508-436-420. Motoryzacja OSOBOWE KUPIĘ A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 USŁUGI TŁUMIKI, katalizatory, złącza. Czekaj Zbigniew. Koszalin, Szczecińska 13A (VIS). Tel: 94-3477-143; 501-692-322. Praca ZATRUDNIĘ CAŁOROCZNY ośrodek rehabilitacyjny w Ustroniu Morskim zatrudni samodzielnego kucharza Tel. 518-425-300, osrodek@klimczok.eu NIEMCY: murarz, cieśla, malarz, pomocnik, elektr, spawacz: 730011300 0010574454 Wyjedź do pracy w opiece w okresie wakacji Sentium - firma godna zaufania Nie ryzykuj! Pracuj z najlepszymi! FIRMA GODNA ZAUFANIA Wałbrzych, Rynek 13, 518 733727,690 430 349 Zdrowie NEUROLOGIA SPEC. Neurolog. NFZ. Bez kolejek. Codziennie. Koszalin, 605-284-364. INNE ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762 Usługi AGD RTV FOTO 59/8430465 Serwis RTV, LCD, plazma PRALKI Naprawa w domu. 603775878 BUD0WLAN0-REM0NT0WE MALOWANIE dachów788-016-988 REMONTY Od A do Z tel.660-683-933 INSTALACYJNE HYDRAULICZNE, tel. 607703135. PORZĄDKOWE SPRZĄTANIE strychów, garaży, piwnic, wywóz starych mebli oraz gruzu w bigbagach, 607J703-135. Turystyka KRAJ - GÓRY PROMOCJA od 90 zł/os. w tym 2 posiłki. TYLICZ k/Krynicy G., pok. z łaz.+TV, bilard, parking 18/471-13-86 KRAJ- MORZE ŁEBA, tanie pokoje z łaz. 603-471-715 Różne KASA za stare książki 609-643-399 ZŁOM kuplą, potną, przyjadą i odbiorą, tel. 607703135. AUTOPROMOCJA Dzień dobry w poniedziałek Kup dziennik z dodatkiem Sportowy24 gs24.pl gp24.pl gk24.pl Głos www.gp24.pl wwwgk24.pł www.gs24.pl Redaktor naczelny Przemysław Szy mańayk. Z-cyred.nacz.: Maran Stefanowski, Wojciech Frelkbowski, YnonaHusaim-Sobecka. Prezes oddziału Piotr Grabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazka Dyrektor marketingu RobertGromowski. Redataja.SŁUPSK, ul. Henryka Pobożnego 19, tel598488100, redalcqagp24@poiskapressą)l KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, tel.943473552, redak$Lgk24@polskapress4>l. SZCZECIN, Al. Niepodległości 26/U1, teL914813300jedak$Lgs24@pol5kapress4)l. DmkPolska Press Oddział Poligrafia, 85-438 Bydgoszcz, ul. Grunwaldzka 229. POLSKA PRESS GRUPA Wydawca Polska Press Sp. z o.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel. 22 20144 00, fax: 222014410 Prezes zarządu Tomasz Przy bek Członek zarządu Dorota Kania Członek zarządu Małgorzata Skorwider Członek zarządu MHoszSzuk ©©-umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwośćjego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie po uiszaeniuopfatyzgodniezcennikiemzamieszczonymnastroniewww.gp24.pl/tresdiwzgodzie7postanowieniamininiejszegoregulaminu. Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński Dyrektor marketingu, Rzecznik prasowy Wojciech Paczyński wpjdedi.paaynski@polskapress.pl Dyrektor kolportażu Karol Wlado Agencja AIP kontakt@aip24.pl ,ak. Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 INFORMATOR • 15 W tę niedzielę iluminacje rozbłysną pięknym blaskiem Małgorzata Klimczak Szczecin Już 14 sieipnia odbędzie się festiwal Iluminacje Szczecin 2022. Świetlne aranżacje z muzyką pojawią sięwróż-nych punktach miasta. Największą areną tego wydarzenia będzie Park Żeromskiego. Podświetlone zostaną alejki, drzewa i różne, często niezauważalne podczas spacerów dla nas miejsca. Łącznie znajdzie się tam 10 instalacji, m.in. bajkowa polana, strefa vintage, płaczące drzewo, plac zabaw, disco, wodny świat, czy kolorowy zagajnik. Powstanie strefa gastronomiczna, gdzie będzie można odpocząć na leżakach, popijając zimne napoje i kosztując smakołyki. Tuż za Pomnikiem Marynarza, przy Alei Fontann, zobaczymy i usłyszymy projekt audio-wizualny „Pianino setki kolorów”. To instrument, którego 88 klawiszy połączone z instalacją świetlną, umieszczoną w basenie fontanny, zareaguje kolorem na graną muzykę. Pianino dostępne będzie dla każdego. Autorem pomysłu jest Piotr Krężel z firmy 24fps. Szczecińska pracownia flo-rystyczna Pod Żółtą Różą - Floral Concept Store przygotowała instalację dźwiękowo-świetlną na pl. Żołnierza, u zbiegu alei Wyzwolenia i Papieża Jana Pawła U. Projekt nazywa się „Po leśnej stronie rzeczy. Kobieta z natury idealna”. Przy zegarze słonecznym, na końcu Alei Kwiatowej, będziemy mogli podziwiać Świetlną Sambę. Jest to projekt Rafała Krzanowskiego. Barwne widowisko świetlno-muzyczne w wykonaniu porywającej do tańca sambowej grupy perkusyjnej Bloco Pomerania obejrzymy w godzinach 22,22:30, 23,23:30,24. Karolina Breguła, artystka i wykładowczyni Akademii Sztuki w Szczecinie, przygoto- wała dwa wydarzenia. Pierwszym z nich jest Miasto Lampionów. Drugim - interaktywna instalacja z neonem napędzanym siłą mięśni: „Kino ńaiaiar”. Neon nawiązuje do świecących szyldów zawieszonych na fasadach budynków kin. Na przeciwko neonu stanie podłużny stół z rzędem krzeseł po jednej ze stron oraz kilkoma generatorami prądu na korbkę. Widzowie uruchomią instalację, kręcąc korbkami. Kiedy nikt nie wytworzy prądu, neon Kino ńaiaiar nie zaświeci świeci. Korbami będzie można kręcić i podziwiać jego świecące litery na pasie zieleni trasy Zamkowej u wylotu ul. Famej. W Teatrze Letnim o godz. 22 odbędzie się kilkuminutowy pokaz iluminacji dachu teatru. Po mieście będzie można jeździć... podświetlonymi rowerami Bike_S. 10 jednośladów będzie dostępnych od godziny 21 na stacji Pomnik Mickiewicza - Szczerbcowa. Wypożyczyć je będzie mógł każdy zgodnie z cennikiem roweru miejskiego. ©® POGODA Krzysztof Ścibor Biuro Calvus^. Pogoda dla Pomorza Prognoza dla Bałtyku Sobota Stan morza (Bft) "| -2 Siła wiatru (Bft) 1-2 1018 hPa ¥▼ Kierunek wiatru £ ШОТ. f/è Pogoda dla Polski Pomorze cały czas znajduje się w zasięgu wyżu ze wschodu dociera do nas ciepłe i suche powietrze. W ciągu dnia będzie pogodnie i przyjemnie. Na termometrach max do 24:30°C. Wiatr słaby ze wschodu. W nocy pogodnie i sucho. Jutro kolejny słoneczny i plażowy dzień. Temperatura max wzrośnie do 25:30°C. Wiatr cały czas słaby ze wsch. Na początku tygodnia jest szansa na deszcz i lokalne burze. 10 km/h 22 ."ВДИ Świnoujście SZCZECIN O 20 О'- Kołobrzeg 19 Łeba ¡24°ЕИ Wt3dysiaW0W0 2b°8kll 0 W M 20 °Ustka 0 Wejherowo © Lebork _________________________22 Darłowo. „ • SŁUPSK Щ УЬ°КЕЗ Sławno iż /"ВЕЯ Kartuzy GDAŃSK ivueino —. ^KOSZALIN p Białogard ШШ 2ТШ .Bytów Kościerzyna ★ # Połczyn-Zdrój 0 Szczecinek .,o, Drawsko Pomorskie # ШШ 10 km/h ШЯИ stara" saB * I Niedziela Poniedz. Wtorek Środa Czwartek Piątek I r# W # ! O ЕЛ 28° 27° 27° 33° 27° 24° # pogodnie zachmurzenie umiarkowane przelotny deszcz «r przelotne deszcze i burza pochmurno «r mżawka | ciągły deszcz ^^ciągły deszcz i burza ^ąj» przelotny śnieg ciągły śnieg przelotny śnieg z deszczem aSJ? ciągły śnieg z deszczem mgła V marznąca mgła śliska droga '7'*' marznąca mżawka Ts— marznący deszcz T~* zamieć śnieżna opad gradu V kierunek i prędkość wiatru | J~i[9°'[ temp. w dzień EXS temp. w nocy 15° temp. wody 112 cm grubość pokrywy śnieżnej 1011 hPa ^ J ciśnienie i tendencja smog * { * ФО cm W Ф 4:0 cm 4:0 cm Dzisiaj Jutro Gdańsk 26° 26° * Kraków 25° 26° «Ц» Lublin 24° 25° Olsztyn 28° 00 OJ Poznań. 29° 29° # Toruń 29° 29° # Wrocław 27° 27° W Warszawa 26° r~- OJ 26° 26° * 22° 22° 18° 19° ЗГ Trzydniowe Dożynki Rybne i Święto Ustki Anna Czerny-Marecka Ustka Dożynki Rybę - Święto Ustki potrwają od dzisiaj (sobota) do 15 sierpnia. W trakcie dwóch pierwszych dni na usteckiej plaży obejrzeć będzie można dwie inscenizacje nawiązujące tematyką do tradycyjnego poławiania ryb z brzegu. Aktorzy w tradycyjnych strojach rybackich sprzed stulecia przeniosą nas do Ustki z początku XX wieku. Ulicami miasta przejdzie „Fiszparada” prowadzona przez Ustecką Orkiestrę Dętą, zapraszając wszystkich na promenadę i plażę, gdzie czekać będzie Jarmark Dożynkowy, koncerty szantowe i stoiska z daniami rybnymi. Szantowe utwory w wykonaniu zespołów: Ku-bryk, Handszpaki oraz Banana Boat w morskim stylu przygotują nas do drugiego dnia wydarzenia, kiedy wystąpią Gol-den Life oraz zespół Lemon. Harmonogram 13 sierpnia (sobota) Wydarzenie parateatralne „ Powrót z połowu” na plaży (organizator: Dom Kultury w Ustce). Początek godz. 11.30 - wpłynięcie kutrów do portu. Godz. 12 - warsztaty dla dzieci (wikliniarskie, garncarskie, plastyczne - rybki (port wschodni). Godz. 15 - otwarcie wystawy „Ustka - dawna osada rybacka” - ul. Portowa. Godz. 16 - Gra miejska „Rybim Szlakiem” - teren starej osady rybackiej. Zgłoszenia i start - Dom Kultury w Ustce ul. Kosynierów 19. Od godz. 17 na scenie na plaży: koncert kapeli ludo- wej i zespołów szantowych: Kubryk, Handszpaki, Banana Boat. 14 sierpnia (niedziela) Godz. 10 - inscenizacja rybacka „Połów plażowy z użyciem niewodu” (plaża wschodnia, przy falochronie). Godz. 12 - Fishparada ulicą Marynarki Polskiej (start w okolicy Banku Spółdzielczego, ul. Marynarki Polskiej). Godz. 12:30 - oficjalne otwarcie obchodów Święta Ustki - Dożynek Rybnych, występ Orkiestry Dętej, wystąpienie burmistrza, uroczyste wręczenie nagrody Harengus Rex (mała scena na Promenadzie Nadmorskiej). Koncerty (scena na plaży wschodniej) od godz. 1930: Golden Life, Lemon. 15 sierpnia (poniedziałek) Święto Wojska Polskiego Godz. 10-22 - Jarmark Dożynkowy - lokalni przetwórcy ryb, wyroby z bursztynu oraz twórcy rękodzieła (Promenada Nadmorska). Godz. ll - uroczysta Msza Święta (Port Ustka). Godz. 11:30 - wystawienie warty honorowej przy Pomniku „Ludziom Morza”. Godz. 12 -uroczystość według ceremoniału wojskowego: odegranie Hymnu Państwowego i podniesienie Flagi Rzeczpospolitej Polskiej na maszt. Okolicznościowe przemówienie burmistrza. Apel Pamięci, salwa honorowa. Złożenie wiązanek kwiatów pod Pomnikiem „Ludziom Morza”, defilada pododdziałów. W trakcie wydarzenia prezentowana będzie wystawa plenerowa pn. „Dawne połowy niewodem dobrzeżnym w rejonie Ustki” (Promenada Nadmorska). ©® Na Dożynkach Rybnych zawsze jest dużo dobrej zabawy dla osób w każdym wieku FOT. ARCHIWUM 16 • REKLAMA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 13-15.08.2022 0010580373 d % WYPRZEDAŻ 16-20.08 castorama r : \ k H ^ ^castorama Słupsk, ul.Hubalczyków 2