MAGAZYN razem z dodatkami
Polska i Ukraina głównym motorem integracji Europy Środkowej
• Jakub Kumoch, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP: wierzę, że Ukraina wygra tę wojnę PLUS TELEMAGAZYN z programem TV oraz zapowiedziami najciekawszych audycji
Słupsk, ul. Szczecińska 94 tel. 59 801 00 31 f) /zsspip
Dodatkowe lekcje z języków obcych.
Zajęcia na pływalni. Małe grupy edukacyjne. Zapraszamy dzieci,
niezależnie od przypisanego rejonu, do nauki w bezpłatnej,
prywatnej szkole. To Rodzice decydują o wyborze szkoły.
SZKOŁA BEZPŁATNA
ZAPISY NA ROK SZKOLNY 2022/2023 CZEKAMY NA CIEBIE!
Nasza akcja.
Dziecięce zawody rowerkowe -odliczanie do startu str.2
Samorząd. Radny usunięty z Kolegium Medalu Honorowego Miasta Słupska str. 6
Piątek
27.05.2022
Nr 122 (4670) Nakład: 18.360 egz
www.gp24.pl
Cena 4,60 zł (w tym 8% VAT)
Kraj: Armia wzmacnia się. Więcej rakiet HIMARS str. 9
Nr ISSN 0137-9526
Nr indeksu 348-570
770 13 7 9 5 2 0 5 3
Dziś w „Głosie"
ftwodnikr
Regionów
..JEK/AFRYKA j KOSZALIN	I KOSZALIN	SZCZECIN
siedzi w więzieniu Szpitale i lekarze nie są I Życie codzienne miasta ; Czynne motowagony SN61 30 łat tam to jak nietykalni. Można wygrać I tuż po wojnie - zapisane j są w Polsce tylko dwa.
jrci. str. 12-13 I z nimi proces, str. 14 Iw archiwum. «tr. 16-17 i Jeden jest nasz str. 19
W domu pana Zbigniewa stacjonuje dziewięć tysięcy żołnierzyków
Mieszkaniec Starych Bielic od lat zbiera figurki żołnierzy. Jego dumą jest husaria, a marzeniem - bohaterowie „Trylogii" Sienkiewicza str. 12
Ratusz nie zostawia złudzeń: Darmowej komunikacji w Słupsku dla uczniów ze szkół podstawowych nie ma i nie będzie strona 4
Brzydkie napisy na kamienicach. Słupskie elewacje znowu zniszczone. Służby sprawdzają, kto jest sprawcą
str. 4
SWPSK KASA MIEJSKA W SŁABEJ KONDYCJI
Uczniowie nie pojadą za darmo
2
DRUGA STRONA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
TYDZIEŃ Z NASZĄ GAZETĄ
SOBOTA
• Jak wzmocnić odporność psychiczną naszych dzieci?
PONIEDZIAŁEK
• Sportowy24. Wywiad z Szymonem Marciniakiem.
WTOREK
• Banki z łaską podnoszą oprocentowanie lokat.
ŚRODA
• Czy dieta wegetariańska jest zdrowa dla dzieci?
CZWARTEK
• Pod Paragrafem. Jak Kain zabił swego brata Abla.
PIĄTEK
• Powstaje film o Tadeuszu Kościuszce. Znani aktorzy.
ZAMÓW PRENUMERATĘ: tel 94 3401114, mail: prenumerata.gdp@polskapress.pl, prenumerata.gp24.pl
KRÓTKO
Wybitny psycholog prof. dr hab. Jan Strelau będzie miał swoją tablicę.
30 maja (poniedziałek) odbędzie się odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej działalności wybitnego psychologa światowej sławy -JanaStrelaua.
Wydarzenie będzie miało charakter otwarty.
Jan Strelau urodził się w 1931 roku w Wolnym Mieście Gdańsku. Dzieciństwo i młodość spędził w Tczewie. W1947 r. rozpoczął naukę
w szkole średniej w Bytowie. Był harcerzem i instruktorem harcerskim.
Psychologię studiował na Uniwersytecie Warszawskim. Był między innymi kierownikiem pierwszej w Polsce Katedry Psychologii Różnic Indywidualnych. Pełnił funkcję wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk.
Profesor Jan Strelau był także twórcą koncepcji temperamentu.
Zmarł 4 sierpnia 2020 roku wwieku89lat.
(zida)
wielkim żalem zawiadamiamy, że odeszła nasza kochana Mama i Babcia
śtp
Henryka Rogala
Ceremonia pogrzebowa odbędzie się 30 maja 2022 r. na Starym Cmentarzu o godz. 12.50. Msza żałobna w dniu pogrzebu o godz. 7.30 w kościele Mariackim. J, Rodzina	-Jirgj^r *
LOTTO
2&0&2022, GODZ. 2150
Multi Mnlti: 3,4,9,13,27,38, 39,44,45,46,51,55,58,62,
64,67,70,77,80 Plus 91 Extra Pensja: 7,9,12,20,29, +1 Extra Premia: 5,10,12,34,35, +3 Mini Lotto: 8,14,15,37,38 Kaskada: l, 2,3,4,5,7,9,13,15, 19,20,24
Super Szansa: l, 6,8, o, 3,4,3 26j06l2O22.OOPŁ14jQO
Multi Multi: 3,4,6,17,19,32, 37,39,42,45,49,5 4,58,6l, 62, 63,68,70,72,78 Plus 49 Kaskada: 1,3,4,6,8,11,12,15, 17,18,20,23
Super Szansa: 4,9,0,0,6,9,6
WALUTY26.05.22
4,3189 (+) 4,6135 (+) 4,5003(+) 5,4257(+)
(+) wzrost ceny w stosunku do notowania poprzedniego, (-)spadekcenywstosunku do notowania poprzedniego, (0) bez zmian
Dziecięce Zawody Rowerkowe „Głosu Pomorza" już za chwilę. Na stadionie 650-lecia przy ul. Madalińskiego spotykamy się 5 czerwca. Chętnych do wzięcia udziałuw wyścigach niebiakuje. Na listach startowych mamy ponad 200 małych kolarzy w kilku różnych kategoriach wiekowych. Czekamy na wszystkich, którzy chcą dołączyć do naszego peletonu, ale uwaga, rejestracja trwajądo przyszłego wtorku. Zapisać można się w naszym Biurze Ogłoszeń, przy ulicy H. Pobożnego 19 lub przez stronę www.kupbilecik.pl. Wpisowe to 10 zł.
Przypomnijmy, że czekamy na roczniki 2018 i 2019, które pojadą na dystansie 40 metrów. Pięcio i sześciolatki będą musiały pokonać odległość o 20 metrów większą. Roczniki 2014 i 2015 zmierzą się na stu metrach, a dziewięciolatki na dwustu.
Każde dziecko jest ubezpieczone i każde otrzyma dyplom oraz słodki upominek. Zwycięzcy, którzy staną na podium, mogą liczyć na dodatkowe nagrody.
ORGANIZATOR:
Głos I gp
WSPÓŁORGANIZATOR:
PARTNER GŁÓWNY:
ENGINEERED FOR YOU
EMKA
asicnasTSAca
Multikino
4omte!-5poJt.pi
Grand Ijuihcz
E Leclerc (|)
CENTRUM NAKEĘ0Z1
DEG4THL0N
FimiU
MIC
Łaociągi stupj* 04P !!łVm
£XPRESS
i? -A Ttfill V
(£'f>OLIPOl
(zjagr fS&kawisbik* toyota słowik
W sobotę zaprasza Bazarek Natury - lokalne kulinarne specjały na stole
Rowerki na start. Zaczynamy odliczanie do zawodów „Głosu"
Kolejny Bazarek Natury już w sobotę
Anna Czerny-Marecka
Krępa Słupska
W ten weekend, - w sobotę - kolejny Bazarek Natury. To okazja na kupno lokalnych specjałów.
Już w najbliższą sobotę, 28 maja, w godzinach 9-12 odbę-
dzie się kolejny Bazarek Natury w Krępie Słupskiej przy ul. Lipowej 3.
To unikatowa okazja, aby kupić warzywa, owoce, sery wędzone, ryby, naturalne wędliny czy pyszne przetwory i ciasta. Będzie można zakupić je u starannie wyselekcjonowanych wystawców, którzy
na co dzień dbają o najwyższą jakość swoich produktów pochodzących z ekologicznych upraw, prosto od rolnika. Na odwiedzających Bazarek czeka niespodzianka w formie foodtrucka z pyszną, kawą, goframi i sokami.
Daty kolejnych bazarków: 11 i 25 czerwca. ©®
Alek Radomski
Nasza akcja
Niewiele czasu zostało do zaniknięcia list startowych 48. Dziecięcych Zawodów Rower kowych „Głosu Pomorza". Na małych kolarzy czekamy tylko do wtorku.
Jak co roku, obok strefy sportowej przygotowujemy strefę rekreacyjną, gdzie animatorzy poprowadzą konkursy i zabawy dla wszystkich. Nie zabraknie urządzeń dmuchanych, z których będzie można korzystać bezpłatnie.
Imprezę obszernie zrelacjo-
nujemy na naszym portalu GP24.pl.
W dniu imprezy zapisy nie będą już możliwe. 5 czerwca startujemy od godziny 9, kiedy to będziemy wydawać numerki startowe.
Godzinę później pojadą najmłodsze roczniki. ©®
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
MATERIAŁ INFORMACYJNY 
3
PGNiG stawia na bezpieczeństwo
Godziny tematycznych paneli, setki kuluarowych rozmów. Jak co roku przedstawiciele najważniejszych firm z branży gazowej zjechali do Międzyzdrojów w Zachodniopomorskiem na konferencję Gazterm. W tym roku najważniejszym tematem było bezpieczeństwo energetyczne i jak w skomplikowanej sytuacji geopolitycznej zapewnić je nie tylko Polsce, ale również innym krajom tej części Europy.
Grupa Kapitałowa Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo po raz kolejny zaskoczyła w Międzyzdrojach. Rok temu nad Bałtykiem PGNiG oraz ERU Management Services podpisały podczas szczytu gazowego „Gazterm" umowę na mocy której polska spółka nabyła pakiet kontrolny udziałów w ukraińskiej spółce Karpatgazvydobuvannya. Firma ta jest właścicielem koncesji na poszukiwanie i wydobycie ropy i gazu w graniczącej z Polską zachodniej części Obwodu Lwowskiego.
Tym razem, jeszcze w trakcie uroczystego otwarcia konferencji w tym roku odbywającej się pod hasłem „Rynek gazu w okresie przełomu", wiceprezes ds. finansowych PGNiG Przemysław Wacławski ogłosił, że jego firma za chwilę podpisze porozumienie dotyczące dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG) z USA.
- Dywersyfikacja, czyli możliwość kupowania gazu z różnych kierunków i od różnych dostawców, to podstawa naszej strategii, której celem jest nie tylko rozwój firmy, ale również zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego dla Polski. Ten cel realizujemy konsekwentnie i z powodzeniem, a pomaga nam w tym skroplony gaz ziemny. Jesteśmy pod tym względem pionierami, zwłaszcza jeśli chodzi o współpracę z USA. Kiedy w czerwcu 2017 roku do Świnoujścia przypłynął ze Stanów Zjednoczonych statek z ładunkiem amerykańskiego LNG, była to pierwsza dostawa amerykańskiego gazu nie tylko do Polski, ale całej Europy Północnej. Od tego czasu tę polsko-amerykańską współpracę sukcesywnie wzmacniamy. I dziś, w momencie kiedy cała Europa zwraca się w kierunku LNG, chce budować terminale, szuka wolnych statków i miejsc w terminalach, my mamy już ugruntowaną pozycję i bardzo dobre relacje z dostawcami. Wydarzenie, którego za chwilę będą Państwo świadkami, jest tego dowodem - powiedział.
Chwilę potem dołączył do niego Dan Brouillette, prezes Sempra Infrastructure. PGNiG podpisało z amerykańskim potentatem porozumienie będące wstępem do zawarcia umowy na dostawę 3 min ton LNG rocznie.
Podpisanie porozumienia dotyczącego dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG) z USA. Od lewej: wiceprezes ds. finansowych PGNiG Przemysław Wacławski. Od prawej: Dan Brouillette, prezes Sempra Infrastructure Sempra Infrastructure przez 20 lat będzie sprzedawać Polsce skroplony gaz ziemny LNG. Będą to 3 miliony ton rocznie (ok. 4 mld m sześć, gazu po regazyfikacji). Odpowiada to mniej więcej 20 proc. polskiego zapotrzebowania. Kontrakt będzie realizowany od 2027 roku. W tym czasie będzie już gotowy, drugi po gazoporcie w Świnoujściu, terminal LNG w Zatoce Gdańskiej. Ale czasu na inwestycje w infrastrukturę do produkcji skroplonego gazu ziemnego potrzebują też Amerykanie - trwa bowiem rozbudowa instalacji Cameron LNG w Luizjanie oraz budowa terminalu Port Arthur LNG w Teksasie. Umowa podkreśla nasze zaangażowanie w zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polsce i naszym globalnym partnerom dzięki długoterminowym kontraktom sprzedaży LNG. Nasze relacje z PGNiG są kluczowym elementem tego zaangażowania, dlatego cieszymy się, że będziemy mogli kontynuować bliską współpracę z PGNiG na rzecz bezpiecznych, niezawodnych i coraz bardziej ekologicznych dostaw energii - powiedział Dan Brouillette, prezes Sempra Infrastructure.
Amerykański gaz do Polski będzie dostarczany statkami wyczarterowanymi przez PGNiG. Wynika to z formuły kontraktu, która przewiduje, że odbiór i transport LNG leży po stronie kupującego.
- W Korei kończy się budowa dwóch statków przeznaczonych specjalnie dla PGNiG. To bardzo waż-
ne, bo one zapewniają nam bezpieczeństwo. Teraz zainteresowanie LNG jest olbrzymie. Tymczasem brakuje infrastruktury, terminali i statków. Własne gazowce zapewnią nam to, że będziemy mogli odbierać LNG z różnych instalacji skraplających oraz sami decydować dokąd chcemy przetransportować gaz - do Świnoujścia, Gdańska, ale też np. do litewskiej Kłajpedy, skąd po regazyfikacji paliwo może być przesłane do kraju nowo otwartym gazociągiem Polska-Litwa. Taka elastyczność jest bardzo ważna w biznesie - powiedział wiceprezes Przemysław Wacławski.
Ogółem na potrzeby PGNiG zostanie zbudowanych osiem gazowców. Ale Grupa już zdobywa doświadczenie w zarządzaniu własną flotą. Firma wyczar-terowała kilka wcześniej używanych jednostek, aby zwiększyć możliwość importu LNG w niespokojnym czasie kryzysu na europejskim rynku gazu wywołanego działaniami Rosji. Pierwsza Z tych statków zawitał do Świnoujścia w połowie maja. „Maran Gas Apollonia" wpłynął do portu z ładunkiem ponad 65 tys. ton skroplonego gazu ziemnego. To nie tylko pierwsza dostawa zrealizowana własnym statkiem PGNiG, ale także pierwszy ładunek zakupiony od amerykańskiego Venture Global LNG z którym PGNiG ma już podpisane wieloletnie umowy na zakup skroplonego gazu ziemnego.
WYDARZENIA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
169807405
zamów: O 94 3401114
0
od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-15:00
email:
prenumerata.gdp@polskapress.pl
Oferta tylko dla nowych prenumeratorów
* średnia oszczędność miesięczna w porównaniu do cen w kiosku w 2022r.
Darmowej komunikacji dla uczniów nie ma i nie będzie
Grzegorz Hilarecki
Słupsk
O darniowych przejazdach uczniów miejskimi autobusami nie ma mowy. Ratusz: „Aktualna kondycja publicznego transportu zbiorowego wmieście wyklucza tak radykalne ekonomicznie rozwiązania".
Od dwóch kadencji pojawiają się cyklicznie w słupskim samorządzie głosy o potrzebie zwolnienia uczniów z konieczności płacenia za przejazdy miejskimi autobusami. Teraz pomysł wypłynął z klubu prezydenckiego Łączy nas Słupsk. Radny Kazimierz Czyż oficjalnie wystąpił do władz miasta, by zwolnić z obowiązku zakupu biletu autobusowego w Słupsku uczniów szkół podstawowych. Radny zastrzegał, że mogłoby to dotyczyć uczniów klas 1-4. Jego zdaniem bywa, że takie dzieci, zapominają czy gubią legitymacje, bilety.
„Z darmowych przejazdów korzystają nasi goście z Ukrainy. Również dzieci z gminy Słupsk są dowożone do szkół specjalnymi autobusami bezpłatnie..." - zauważa radny Czyż i zaznacza, że jest to jeden z argumentów przeciwników powiększenia administracyjnego słupskich granic.
Zastępca prezydenta Marek Goliński nie zostawia złudzeń tłumacząc, że kondycja MZK na to nie pozwala.
„Ostatnie lata, w związku z wprowadzonym stanem pandemii, przyniosły znaczne straty dochodów w obszarze publicznego transportu zbiorowego" - odpisał prezydent radnemu.
Argumenty są ekonomiczne: inflacja, cena paliw, niestabilna sytuacja ekonomiczna. Słowem to nie jest najRatusz nie zostawia złudzeń: darmowej komunikacji w Słupsku dla uczniów szkół podstawowych nie będzie
lepszy moment na dodatkowe obciążanie budżetu miasta.
Na środowej sesji zdecydowano o podwyżce za bilety komunikacji miejskiej w Słupsku, co ma dać dodatkowe dwa miliony złotych wpływu. Miasto i tak do komunikacji autobusowej dopłaca. Tak jest wszędzie w kraju. Są jednak samorządy, w mniejszych ośrodkach, gdzie wpływy z biletów są mniejsze i samorządy decydują się na dodanie pieniędzy i wprowadzenia darmowej komunikacji. Ale darmowa komunikacja dla uczniów jest i w dużych miastach, np. w Gdańsku.
U nas wprowadzenie darmowej komunikacji zapowiadał prezydent Robert Biedroń, a gdy decydowały się na to kolejne samorządy na Pomorzu, władza wykonawcza w Słupsku odwlekała decyzję. W 2016 roku chciała jednak podwyższyć ceny biletów i wprowadzić darmową komu-nikację od godz. 7 do 9 rano. Wycofała się sama przed sesją.
W końcu prezydent ogłosił, że chce darmowej komunikacji dla dzieci i młodzieży w Słupsku, ale na to nie zgodzili się radni. Tymczasem prezydent wystąpił tylko do rady o zgodę na zrobienie analiz, ile to by w Słupsku kosztowało. Radni zauważyli, że do tego ich zgoda nie jest potrzebna, a prezydent sam może to zarządzić. Co ciekawe podległy prezydentowi urzędnik potrafił wtedy od ręki na to pytanie odpowiedzieć.
W tej kadencji doczekaliśmy się uchwałodawczej inicjatywy słupskich radnych. Ale po przeczytaniu projektu, dotyczącego zasponsorowania przez miasto bezpłatnych przejazdów autobusami miejskimi studentom i doktorantom, entuzjazm opadł. Sprawa też upadła.
W dzisiejszej sytuacji finansowej miasta zmian więc nie będzie. Chyba że nadejdą lepsze czasy i propozycja darmowej komunikacji dla uczniów
w Słupsku wróci.
©®
Brzydkie napisy na ładnych kamienicach
Alek Radomski
Słupsk
Wandalizm na oku urzędników, straży miejskiej i policji Hasła na elewacjach kilku kamienic szpecą miasto. Służby sprawdzają, kto jest sprawcą - w sieci krąży film. na którym widać autora.
Treść komunikatów, które za pomocą farby w sprayu wandal lub wandale umieścili na ścianach kamienic, nie jest warta wzmianki. Natomiast fakt ich istnienia jest solą w oku nie tylko właścicieli budynków. Napisy nakreślono na rogu ulicy Pobożnego i Garncarskiej. W podobny sposób zdewastowano też reprezentacyjną kamienicę przy ul. Niedziałkowskiego i al. Wojska Polskiego. Napis, tym razem innym kolorem i najpewniej innego autora pojawił się też na odnowionej elewacji ILO przy ul. Szarych Szeregów. To nie koniec listy.
- Jest też kamienica u zbiegu al. Sienkiewicza i ul. Jedności Narodowej - mówi Paweł Krzemień z UM Słupsk. - Nie są nam obojętne takie sprawy. Wcześniej już mieliśmy problemu z wandalami, co udało się ukrócić. Zachęcamy, aby szybko reagować na tego typu akty i zgłaszać na policję, która sprawą bardzo sprawnie się już zajęła. Liczymy na szybkie ustalenie sprawcy.
-	Według naszych wstępnych ustaleń autorem jest słupszczanin - mówi Paweł Dy-jas, komendant Straży Miejskiej. - Jak uda nam się go w pełni zidentyfikować, to przekażemy tę informację policji.
Policja informuje, że na podstawie otrzymanych zgłoszeń prowadzi już czynności, które mają na celu ustalenie okoliczności i sprawców tych zdarzeń. Szuka też świadków.
-	Wszystkie osoby, które mają wiedzę na ten temat, proszone są kontakt z Komisariatem Policji I w Słupsku - informuje sierż. szt. Jakub Bagiński, oficer prasowy KMP Słupsk.
O to nie powinno być trudno. Łatwo będzie też o dowód w sprawie. W sieci znaleźć można nagranie, na którym widać jak dewastowana jest ściana kamienicy przy ul. Niedziałkowskiego.
Słupski ratusz podkreśla, że sprawcy nie mogą zostać anonimowi. Informacje zawierające zdjęcia lub opis zdewastowanego budynku przesyłać można na skrzynkę e-mailową
rewitalizacja@um.slupsk.pl.
©®
Jedna ze zdewastowanych kamienic
Zostań prenumeratorem!
Oszczędzasz 50 zł'
Prenumerata na 3 miesiące za 44 zł miesięcznie
Gazetę dostarczymy codziennie
Głos
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
WYDARZENIA
Ulice za tarczę antyrakietową
Na przetarg czeka ulica Lawendowa
wanie komunikację na tym osiedlu Hubalczyków.
To dość spora oraz ważna przebudowa i budowa. Chodzi
0około 100-metrowy fragment od ronda im. Haliny Jastrzębskiej, aż do ulicy Hubalczyków, gdzie ulica ma sięgać po zmianach. Zakres prac nie jest mały
1obejmuje ujednolicenie nawierzchni jezdnią bitumiczną, przebudowę skrzyżowań i zjazdów. Plany zakładają też chodnik z kostki brukowej, zatoki przystanków autobusowych i nowe wiaty. Będzie też wyspa środkowa uspokajającej ruch, kanalizacja deszczowa i oświetlenie uliczne.
Na przetarg czeka za to ulica Lawendowa. Zamówienie ma zostać ogłoszone w przyszłym tygodniu. Aktualna, ułożona
z płyt ażurowa nawierzchnia zostanie zastąpiona asfaltem. Powstać ma też tam bitumiczny ciąg pieszo-rowerowy. Miasto wykonało tu już oświetlenie, które zostanie jednak uzupełnione o doświetiacze przejść dla pieszych.
Wszystkie budowy rozpoczną i zakończą się jeszcze w tym roku. Terminy realizacji sięgają 4-5 miesięcy w zależności od stopnia skomplikowania inwestycji. Do tej pory w ramach rekompensat za tarczę wyremontowano m.in. ulicę Zauchy, dużą część osiedla Zachód wyposażono w oświetlenie. Ztej samej puli środków wykonano też modernizację stadionu przy ul. Sportowej. W sumie do tej pory na li zadań Słupsk otrzymał niespełna 17,8 min zł. ©®
Materiał informacyjny PKN ORLEN
Dostrzeż swojq moc.
Okulary: Fielmann.
0110509246
BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE
W POLSCE
Energia elektryczna z naturalnych źródeł. Dywersyfikacja w zgodzie z ekologią i efektywnością
Alek Radomski
Słupsk
Ulica Łady-Cybulsldego, Lawendowa. Kaczmarskiego i Ordonówny. Cztery ulice otrzymały dofinansowanie z rządowego programu rekompensat za tarczę w Re-dzikowie.
Ponad siedem milionów złotych rządowego wsparcia zasili miejski budżet. Pieniądze to 80 proc. dofinansowanie na budowę czterech słupskich ulic. Centralne wsparcie udzielane jest w ramach rekompensat za instalację antyrakietową, która budowana jest w Redzi-kowie. Zadośćuczynienie za tarczę zgodnie z planami sfinansować ma budowę nowego odcinka ul. Łady Cybulskiego od ronda do Hubalczyków, rozbudowę ulicy Lawendowej i nową nawierzchnię na ul. Kaczmarskiego i Ordonówny
- Dwie ostatnie to drogi gruntowe, co teraz się zmieni - mówi Tomasz Orłowsla, zastępca dyrektora ZIM w Słupsku. - Przetarg na ich budowę już ogłosiliśmy. Czekamy też na otwarcie ofert w przetargu na ulicę Łady-Cybulskiego. Jest to ulica, która wtej chwili nie istnieje, a po wybudowaniu poprawi zdecydo-
Stabilne i pewne dostawy energii elektrycznej wymagają dywersyfikacji źródeł jej wytwarzania. Dlatego PKN ORLEN w strategii budowy nowych mocy stawia na efektywne technologie z odnawialnych źródeł.
Bezpieczeństwo energetyczne nabiera szczególnego znaczenia w obecnej sytuacji geopolitycznej, wywołanej wojną w Ukrainie. Konflikt unaocznił, jakie konsekwencje może mieć uzależnienie się od jednego kierunku dostaw surowca oraz jak ważny jest rozwój wielu gałęzi energetyki, w tym także tej odnawialnej. Plany PKN ORLEN zakładają, że do 2030 roku moc OZE wzrośnie pięciokrotnie. Najważniejszym kierunkiem rozwoju jest budowa nisko- i ze-roemisyjnych mocy energetycznych opartych na najbardziej efektywnych technologiach. Należą do nich morskie farmy wiatrowe, które stanowią jeden z najważniejszych kierunków rozwoju koncernu i całego sektora energetycznego.
Offshore wina
Grupa Orlen dąży do osiągnięcia pozycji regionalnego lidera w zakresie produkcji zielonej energii. Filarem transformacji w kierunku nisko- i zeroemisyj-nych źródeł wytwarzania będzie rozwój projektów offshore wind. Na wodach Bałtyku zainstalowanych jest obecnie ok. 2,2 GW mocy, a według szacunków ekspertów do 2050 roku mogą one osiągnąć poziom nawet 93 GW. Potencjał Morza Bałtyckiego wynika przede wszystkim ze sprzyjających energetyce wiatrowej warunków, takich jak jego niskie zasolenie, stosunkowo niewielka głębokość i stałe, silnie wiejące w skali całego roku wiatry.
PKN ORLEN rozwija potencjał morskiej energetyki poprzez projekt Baltic Power - morskiej farmy wiatrowej o mocy do 1,2 GW. Farma o powierzchni ok. 131 km2 ma być zlokalizowana ok. 23 km na północ od linii brzegowej Morza Bałtyckiego, na wysokości Choczewa i Leby. Partnerem koncernu w tym
przedsięwzięciu jest Northland Power Inc., kanadyjska firma specjalizująca się w projektowaniu, realizacji i zarządzaniu projektami energetycznymi. Budowa farmy Baltic Power planowana jest na lata 2024-2026. Baltic Power będzie mogła zasilić w prąd nawet 1 min gospodarstw domowych. Ostatnio spółka poinformowała, że podpisała umowę na dzierżawę terenu, na którym powstanie baza umożliwiająca rejsy jednostek serwisowych obsługujących ok. 70 turbin na farmie. Grupa Orlen złożyła także wnioski o przyznanie 11 koncesji na budowę farm wiatrowych na Bałtyku. Łączna moc możliwa do uzyskania na obszarach objętych złożonymi wnioskami szacowana jest na ok. 10,5 GW.
Onshore wind
Grupa Orlen jest także jednym z liderów pod względem mocy dostarczanej przez lądowe farmy wiatrowe. Do największych farm wiatrowych w Grupie Orlen należą: Farma Wiatrowa Kobylnica (41,4 MW), FW Nowotna (40 MW), FW Karścino (90 MW), FW Karcino (51 MW) i FW Przykona (32,9 MW). O znaczeniu farm lądowych świadczą osiągane wyniki - prawie 40 proc. wolumenu energii elektrycznej produkowanego przez Grupę Energa, wchodzącą w skład Grupy Orlen, pochodzi już z odnawialnych źródeł. Do 2030 roku, zgodnie ze swoją strategią Energa planuje znacząco zwiększyć moc zainstalowaną w odnawialnych źródłach energii samodzielnie lub posiadając udział w tych aktywach o łącznej mocy zainstalowanej w wysokości ok. 2,4 Gwe. Nakłady inwestycyjne sięgną blisko 12 mld zł.
Fotowoltaika
Grupa Orlen sprawnie rozbudowuje potencjał OZE także w fotowoltaice. Służy temu m.in. inwestycja w farmę fo-towoltaiczną PV Wielbark na Mazurach i budowa kolejnych sześciu farm o łącznej mocy zainstalowanej ok. 25 MW. W kwietniu Energa Green Deve-lopment, spółka zależna Ener-gi, uzyskała warunki przyłączenia do sieci oraz pozwolenie na budowę dla pierwszego etapu farmy fotowoltaicznej PV Mitra w gm. Przykona (woj. wielkopolskie). PV Mitra to największy obecnie projekt fotowoltaiczny realizowany przez Grupę Orlen. Jednocześnie to trzecia farma fotowoltaiczna i czwarta instalacja OZE, powstająca na terenach byłej kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Adamów. W eksploatacji jest już Farma Wiatrowa Przykona o mocy zainstalowanej 31,05 MW, a w tym roku planowane jest rozpoczęcie produkcji energii elektrycznej w dwóch farmach fotowoltaicznych - PV Gryf o mocy ok. 20 MW i PV Przykona o mocy ok. 1 MW.
Według szacunków na gruntach należących do Energi w gminie Przykona powstać mogą instalacje OZE o łącznej mocy ok. 160 MW.
Eksperci oceniają, że FW Przykona, PV Gryf, PV Przykona i pierwszy etap PV Mitry łącznie w ciągu roku wytworzą energię elektryczną wystarczającą do pokrycia zapotrzebowania dia ok. 69 tys. gospodarstw domowych. Jednocześnie produkcja ze wszystkich trzech instalacji fotowoltaicznych będzie równoważna redukcji emisji C02 do atmosfery o ok. 124 tys. ton rocznie.
6
• WYDARZENIA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Słupszczanin wpadł z narkotykami
Grzegorz Hilarecki
Słupsk
Słupscy kryminalni zatrzymali 35-letniego słupszcza-nina, który ukrywał w swoim mieszkaniu i piwnicy ponad 200gramów amfetami-ny i blisko 50 gramów marihuany.
Policjanci z Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w Słupsku ustalili, że w jednym z mieszkań w Słupsku mężczyzna ukrywa znaczną ilość narkotyków. Policjanci udali się pod wskazany adres i w trakcie przeszukania znaleźli torbę z zawartością białego
proszku i worek z suszem roślinnym.
35-letni słupszczanin został zatrzymany i przewieziony na komendę, a znalezione narkotyki zabezpieczono jako dowód w sprawie. Dokładne sprawdzenie i zważenie tych środków wskazało, że jest to 217 gramów amfetaminy i 47 gramów marihuany.
35-letni słupszczanin usłyszał zarzut posiadania znacznej ilości narkotyków, a prokurator zastosował wobec niego dozór, zakaz opuszczania kraju i poręczenie majątkowe. Za to przestępstwo grozi kara od roku
do 10 lat pozbawienia wolności.
35-latek został zatrzymany
Niewygodny przedstawiciel został przez PO usunięty
Grzegorz Hilarecki
Słupsk
W składzie Kolegium Medalu Honorowego Miasta Słupska „Za Zasługi dla Miasta Słupska" w imieniu klubu PO zasiada radna Anna Rożek. Zastąpiła radnego Kamila B.
Klub radnych Platformy Obywatelskiej wniósł w kwietniu o zmianę swojego przedstawiciela w składzie Kolegium Medalu Honorowego Miasta Słupska „Za Zasługi dia Miasta Słupska". Sprawa stanęła na środowej sesji.
- Czy w treści projektu uchwały nie powinno być zapisu, że odwołuje się radnego Kamila B., a w miejsce powołuje się Annę Rożek. My wiemy o co chodzi, ale w treści uchwały jest tylko nazwisko Anny Rożek - zgłosiła wątpliwości Anna Mrowińska z klubu radnych PiS.
Przewodnicząca rady miejskiej Beata Chrzanowska odpowiedziała, że w treści uchwały, w której powołano skład Kolegium Medalu Honorowego Miasta Słupska „Za Zasługi dla Miasta Słupska" zamienia się jedno nazwisko na drugie. Jednego przedstawiciela klubu Platformy Obywatelskiej na innego.
- Na samym początku kadencji ustaliliśmy, że każdy z klubów będzie miał swojego członka w tej komisji. W związku z tym, że radny Ka-
W imieniu klubu PO w składzie kolegium zasiada radna Anna Rożek. Zastąpiła radnego Kamila B., z którym byli koledzy partyjni zrywają wszystkie więzi
mil B. został usunięty z naszego klubu, nie będę tutaj się rozwodził dlaczego i jakie były powody. Przysługuje nam prawo zgłaszania następnej kandydatury. Osobą tą jest Anna Rożek, którą wszyscy znamy. Jest osobą kompetentną, która wniesie do tej komisji po prostu rozsądny głos - mówił Jan Lange, przewodniczący klubu PO w radzie.
17 radnych było za, wstrzymał się tylko radny Kazimierz Czyż z klubu Łączy nas Słupsk. Radny Kamil B. na sesji był nieobecny.
14 kwietnia informowaliśmy, że w słupskiej Prokuraturze Rejonowej słupskiemu radnemu Kamilowi B. postawiono zarzut podrobienia dokumentu Kancelarii Prezydenta RP i podpisu szefa kancelarii prezydenckiej. Radny w rozmowie z nami nie przyznał się, powiedział, że jego prawnicy wystąpią o ponowne pobranie próbek charakteru pisma. Jako środek zapobiegawczy zastosowano zakaz opuszczania kraju. Nieoficjalnie opinia biegłego grafologa nie jest dla niego korzystna.
W prokuraturze Kamil B. się nie przyznał. Jednak sprawa tego dokumentu to nie jedyny jego problem z wymiarem sprawiedliwości.
Przed sądem w Słupsku rozpoczął się pod koniec marca proces, w którym oskarżono go o płatną protekcję i oszustwa. Według prokuratury miał wziąć 16 tysięcy złotych od pięciu osób, w zamian za obietnicę załatwienia mieszkań komunalnych. Kamil B. nie przyznawał się wtrak-cie śledztwa do winy w tej sprawie. W sądzie jednak zmienił zdanie, a jego obrońca wniósł o wyłącznie jawności, gdyż jak twierdzi, jego klienta łączył intymny związek z wysoko postawioną urzędniczką, która decydowała o przyznaniu mieszkań. W tym procesie Kamilowi B. grozi do 8 lat więzienia.
Kamil B. do rady miejskiej dostał się z list Platformy Obywatelskiej, był działaczem tej partii i pracował w jej biurze w Słupsku. Po wybuchu afery z mieszkaniami (zawiadomienie w tej sprawie o możliwości popełnienia przestępstwa zgłosiła prezydent miasta) usunięto go z klubu PO w radzie i z partii. Nie jest już związany z PO. Nawet poinformował na Facebo-oku o złożeniu mandatu, ale formalnie tego nie zrobił. Prawnie, póki nie jest skazany, nie ma podstaw do pozbawienia go funkcji radnego. Dodajmy, że bywa on na sesjach rady miejskiej w Słupsku. Uczestniczył w marcowej sesji. ©®
Ttart miejsc e
AUTOPROMOCJA
V KOWE '
% w Stupsku
czerwca 2022 r.
Zapisy w Biurze Ogłoszeń
„Głosu Pomorza"
przy ul. H. Pobożnego 19
zapraszamy
od 3 do 9 lat
ORGANIZATOR:
WSPÓŁORGANIZATOR: PARTNER GŁÓWNY:
Multikino
$ HJMC
EJ
ff ii H k 0 W A łl M A U
Dr,IUITEX ^EMKA*
6 Leclerc©=>-«■»
ńomłe*l Ip0ft.pl
.Mfttf.UiMSi
DEC4THLON
WofiD
BXPH£SS
SNłWIk
TOYOTA
C&cłqgS Stupsk
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
ARTYKUŁ REKLAMOWY •
Przez ból ciężko Ci się poruszać? To Ci pomoże!
!l Środek zakonników szpitalnych pomaga
^•przynieść ulgę stawom w ekspresowym czasie!
Stawia na nogi nawet w beznadziejnych przypadkach.
wttti! B**k*AMMAN
WłAsę ;
—4
lSRAEL.f
JORDAN
Wyjątkowa formuła, stworzona przez ojca Alberta z Jerozolimy, może uratować od zaawansowanego bólu kolan, pleców, barków i łokci. Niezastąpiona przy kontuzjach, skuteczna na zwyrodnienia - silna mikstura w kapsułkach skutecznie wspiera stawy, mięśnie i ścięgna nawet w beznadziejnych przypadkach. Chcesz odzyskać sprawność na dobre? To Twoja szansa.
Tylko teraz możesz wypróbować ten niezwykły preparat ZA DARMO.
-oboi?. i sf9n£te BWBTCjS ."i,A?.
Metoda, która wspiera zmniejszenie bólu w błyskawicznym tempie
Wspaniała nowina: po 108 latach odtworzono recepturę niezwykłej formuły, która zdaniem ekspertów, może działać niezwykle skutecznie i szybko, wesprzeć kręgosłup i poprawić sprawność w rękach oraz w nogach. Wyjątkowy preparat na stawy, stworzony przez szpitalnego zakonnika ojca Alberta z Jerozolimy, wypróbowało już ponad 1,5 miliona osób! Każda z nich potwierdza skuteczność.
Fenomenalny środek pomoże Ci:
-> Szybko i skutecznie zmniejszyć łupanie w kolanach
-> Poprawić sprawność w nogach i rękach -> Wyprostować i wzmocnić plecy -> Pożegnać ataki rwy kulszowej
-» Zredukować migreny wywołane urazami karku
Użytkownicy potwierdzają skuteczność
Nawet najwięksi sceptycy przyznają,
że stosowanie preparatu może uchronić od zaawansowanych problemów. Ludzie z całego świata, którzy już przyjęli darmową porcję zakonnej receptury, ślą podziękowania za lepszą sprawność kończyn, możliwość poruszania się bez bólu, swobodne poruszanie palcami oraz za uwolnienie się od problemów ze stawami. Ty również możesz dołączyć do grona tych wybrańców i ZA DARMO otrzymać profesjonalny środek wspierający stawy ojca Alberta z Jerozolimy. Pomógł on przywrócić sprawność setkom tysięcy ludzi, a jego historia jest równie niezwykła jak działanie.
Oto sposób, który wesprze Twoje kości
Rok 1911, podnóże góry Skopus w Jerozolimie. Mieszkający tam ojciec Alberto to szpitalnik, który słynie ze swojej sztuki zielarskiej. Potrafi on znaleźć dobroczynne zioła nawet w jałowym, pustynnym terenie. Z najmniejszego, uschniętego listka robi wyciągi tak silne, że natychmiast znika po nich ból, mrowienie i obrzęki.
Pewnego dnia, podczas szczególnie żarliwej modlitwy, ojciec Alberto doznaje niezwykłej wizji. Ukazuje mu się postać promieniująca miłością i dobrem, po czym nakazuje, aby ten zebrał wszystkie swoje medyczne księgi i wrócił do Europy.
Znajdziesz tam rośliny, których moc zwiększysz 100-krotnie, zaś one i Twoje przyszłe męczeństwo uratuje} zdrowie całych pokoleń - mówi.
Ojciec Alberto pojmuje, że usłyszał głos Pana i niezwłocznie wyrusza w podróż. Po drodze doznaje kolejnych objawień i na ich podstawie zbiera szczególne gatunki roślin z 9 krajów europejskich. Tworzy z nich
mieszankę, która w mgnieniu oka usuwa ze stawów rwący, piekący i kłujący ból. Każdy, kto jej użyje, zyskuje szansę, aby swobodnie chodzić, wstawać, poruszać się i odzyskać dawne życie.
Dar miłości ojca Alberta z Jerozolimy
Wieści o cudotwórczej miksturze zataczają coraz szersze kręgi, liczby uzdrowionych idą w setki. Wtedy jednak wybucha wojna.
Ostatnie doniesienia o ojcu Albercie pochodzą z polowego szpitala leżącego na terenie dzisiejszej Rumunii. Ranni żołnierze i miejscowa ludność wspominają wielkie poświęce-
ułoJdduliittiUSA nie oraz doskonałą wiedzę medyczną ofiarnego zakonnika. Jednak po nim samym ginie wszelki ślad. Znika też mikstura, którą leczył potrzebujących.
Niezwykła formuła na stawy powraca w 2022 roku
Przepis na niezwykły preparat, który odnawia maź stawową i reperuje chrząstkę, odnalazł się cudem podczas remontu kapliczki w Karpatach. Być może jeden z wojennych uchodźców zostawił go tam w podzięce za nocleg.
Formuła, którą odtworzono na podstawie tamtych zapisków, zdaniem ekspertów jest niezwykle silna i skuteczna, a przy tym nie otępia, nie podrażnia żołądka, a co najważniejsze - wspiera usuwanie stanów zapalnych ze stawów. I to bez względu na ich przyczynę!
PRZETESTUJ PRODUKT ZA
Świadectwa osób stosujących miksturę ojca Alberta z Jerozolimy
Ręce powykręcane przez reumatyzm?
To już przeszłość
Któregoś dnia zagadnęłam sąsiadkę, co takiego zrobiła,
że już nie musi chodzić o lasce. Wtedy usłyszałam o miksturze ojca Alberta! Też jej użyłam i teraz czuję się, jakbym dostała nowe ręce. Zdrowe, zwinne, niezawodne. Już zawsze będę za to wdzięczna.
Mariola, 691., Szczytno
Ty też pozbędziesz się bółu raz na zawsze
Zakonnicy szpitalni, którzy uznają ojca Alberta za swojego patrona, na początku 2022 roku wznowili produkcję preparatu. Zaświadczają oni, że ten środek może stawiać na nogi wiele osób dziennie i pomagać nawet w przypadku tych najdotkliwiej cierpią-
Znów mogę normalnie chodzić!
Kiedy kilka miesięcy temu miałem poważne problemy z prawym biodrem,
myślałem, że normalne życie już się dla mnie skończyło. Ból bywał okropny i miałem coraz większe problemy z poruszaniem się. Chodziłem po różnych specjalistach, bez skutku. Modliłem się o cud i on przyszedł! Wiem na pewno, że to właśnie środek ojca Alberta pomógł mi odzyskać sprawność. Bardzo szybko ból się zmniejszył, a wkrótce znowu mogłem swobodnie poruszać nogami. Teraz czuję się doskonale, a problemy ze stawami to już przeszłość!
Bogdan, 571., Elbląg cych. Zgodnie z wolą ojca Alberta zakon chce wspierać jak największą liczbę osób w tej walce. Do naszego kraju wysłano pakiet 100 darmowych opakowań preparatu na odnowę stawów. Jeśli chcesz otrzymać jedno z nich, na dole strony znajdziesz kontakt:
Metoda ojca Alberta z Jerozolimy uratuje Twoje stawy - zadzwoń po nią! >
Pierwsze 100 osób, które zadzwonią do 11.06.2022 r.,
otrzyma 100% REFUNDACJI OD PRODUCENTA!
Zadzwoń: 87 425 50 6Q
Pon.-pt. 08:00-20:00, sob. 08:00-20:00.
Zwykłe połączenie lokalne bez dodatkowych opłat.
Zadzwoń i zamów produkt do przetestowania ZA DARMO!
Medal przyznany RevitaPharm w programie Konsumencki Lider Jakości - Debiut Roku 2020
8
WYDARZENIA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Dni Sąsiada na Zatorzu w Słupsku
Anna Czerny-Marecka
Zaproszenie
W sobotę i niedzielę odbywać się będzie impreza pod nazwą „Dni Sąsiada na Zatorzu. Sąsiedzi Ukraińcy"-
25 maja obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Sąsiada, którego prekursorami są Francuzi. Data jest dość umowna, chodzi raczej o wiosenno-letnią akcję służącą poznawaniu ludzi z najbliższego otoczenia.
- Tegoroczne „Dni Sąsiada na Zatorzu" chcemy podporządkować integracji słupszczan i uchodźców przebywających w mieście w związku z wojną na Ukrainie. Integracja połączona zostanie ze zbiórką pieniędzy i rzeczy niezbędnie potrzeb-nych oraz akcją informacyjną dotyczącą punktów wsparcia dla uchodźców - informują organizatorzy.
W sobotę, 28 maja, w godz. od 10 do 13 w Trattorii U'Panzze-rott przy ul. 3 Maja odbędzie się wspólne gotowanie pierogów
z różnym farszem. W tym czasie w Emceku dzieci znajdą się pod opieką Kamili Bednarz i Małgorzaty Burjan, biorąc udział w zajęciach plastycznych oraz różnego typu animacjach.
W niedzielę, 29 maja, od godziny 11 do 14 w Parku Jordanowskiego odbędą się animacje i zabawy dla dzieci: spektakl teatralny z warsztatami, pokazy żonglerki z warsztatami, pokazy taneczne, malowanie twarzy, chusty, zabawy muzyczne, bańki mydlane, pokazy latawców. Towarzyszyć im będzie
kiermasz smakołyków, z których dochód zasili punkt pomocy rzeczowej dla uchodźców znajdujący się w sali gimnastycznej w ILO przy ulicy Szarych Szeregów.
W trakcie kiermaszu będzie także zorganizowana zbiórka pomocy rzeczowej.
Impreza organizowana jest przez Stowarzyszenie Kolektyw, Słupski Ośrodek Kultury, Emcek, TrattorięUTanzzerott, Stowarzyszenie Lokalsi oraz wolontariuszy z punktu pomocy przy Szarych Szeregów. ©®
Chciała zobaczyć, jak kieruje się autem.
Teraz odpowie przed sądem rodzinnym
Andrzej Gurba
Z Bytów
Bytowscy policjanci zatrzymali 16-latkę. która kierowała pojazdem bez prawa jazdy. Pojazd udostępni! jej starszy kolega, który siedział obok.
Bytowscy mundurowi zatrzymali na ul. Mickiewicza do kontroli drogowej kierowcę toyoty. Okazało się, że za kółkiem znaj-
duje się i6-latka, która nie posiada prawa jazdy.
Jak tłumaczyła, chciała zobaczyć jak to jest kierować samochodem. Obokniej -na miejscu pasażera - siedział 18-letni użytkownik pojazdu.
Teraz 16-latka stanie przed sądem rodzinnym, ale nie tylko ona poniesie konsekwencje. Jej pasażer odpowie za udostępnienie pojazdu osobie, która nie ma wymaganych uprawnień. Grozi mu grzywna. ©®
Bytowscy policjanci zatrzymali 16-latkę, która kierowała pojazdem bez prawa jazdy
__0010520590
reklama..
OGŁOSZENIE SM „Dom nad Słupią" w Słupsku
pilnie poszukuje de współpracy »a zasadzie umów-zlęceń inżynierow/techników budownictwa z uprawnieniami.
Warunki współpracy do uzgodnienia.
Kontakt e-mailowy: smdns@wp.pl iub osobisty w biurze Spółdzielni, al. 3 Maja 37 A/28, telefon 59 843 01 54, 517 362 04.
0010519486
Słupska Spółdzielnia Mieszkaniowa „Czyn"
76-200 Słupsk, ul. Leszczyńskiego 7, tel. 59 307 02 90
ogłasza przetarg nieograniczony ofertowy na:
remont pokrycia dachowego z wymianą obróbek blacharskich i odnowieniem kominów ponad dachem budynku mieszkalnego przy Al. 3 Maja 81 w Słupsku. Oferty należy złożyć w terminie do 20 czerwca 2022 r. do godz. 9.45.
OOferty winny odpowiadać warunkom specyfikacji,
którą można pobrać ze strony internetowej www.czvn.slupsk.pl.
Spółdzielnia zastrzega sobie prawo unieważnienia przetargu na każdym jego etapie bez podania przyczyn i bez prawa do zgłaszania przez Oferentów roszczeń z tego tytułu.
REKLAMA	0010516939
Burmistrz Miastka
stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r„ poz. 1899 ze zm.)
informuje, że na tablicach ogłoszeń tut. urzędu oraz na stronie http:/ www.bip.miastko.pl/ zamieszczony został na okres 21 dni wykaz nieruchomości przeznaczonych do zamiany oznaczonych jako działki nr 251/1, 500/2, 524/2, 533/2, 242, 407 - obr. Dretyń, 496/2 - obr. Tursko, 405 - obr. Dretynek, 215/2,413/6 - obr. Kwisno, 53,108, 534/2,535/2,540/3,551/3 - obr. Okunino, 202/2, 208/3 - obr. Trzcinno, stanowiących własność Gminy Miastko na nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo Dretyń, oznaczone jako działki nr 175/9,175/10,175/19 - obr. Dretyń, 319/6 - obr. Okunino, 291/2,291/3 - obr. Lubkowo, 191/26,191/32,191/34,217/8,217/9 - obr. Trzcinno, 374/9 - obr. Wałdowo.
TOKAtY WfNtfil!
REKLAMA
0010492956
I www.kultura.slupsk.pl 
taryfo
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
9
POLSKA i ŚWIAT
KRÓTKO
WARSZAWA
Ursula von der Leyen przyleci do Polski 2 czerwca
Ursula von der Leyen planuje złożyć wizytę wPolsce2 czerwca - pod warunkiem, że do tego czasu zakończy się procedura przyjęcia Krajowego Plan Odbudowy. Ma on zostać zatwierdzony w przyszłą środę przez kolegium komisarzy.
Premier Mateusz Mora-wiecla oznajmił wcześniej o istnieniu realnej szansy, że KPO zostanie zatwierdzony w ciągu kilku dni.
- Krajowy Program Odbu-dowyznaszej strony został za-
WARSZAWA
twierdzony i wniosek złożony już jakiś czas temu. Dostajemy z Komisji Europejskiej pozytywne sygnały w tym zakresie - powiedział premier.
Wspomniał też, że wypłata środków z KPO jest kwestią miesięcy oraz zauważył, iż polski rząd musi zająć się kwestiami reformy wymiaru sprawiedliwości dodając, że w związku z tym także musi zostać przyjęta odpowiednia ustawa.
Piotr Kobyliński
Prezydent: Bycie matką to skarb
Kancelaria Prezydenta opublikowała wczwartek życzenia pary prezydenckiej z okazji Dnia Matki. „Macierzyństwo jest skarbem, który wynagradza wszelkie związane z nim trudy. Więź między matką a dzieckiem, miłość, czułość, zaufanie to dobra bezcenne" -mówili Andrzej Dudai Agata Komhauser-Dudawżyczeniach.
ROLNICTWO
Europejskie owoce i warzywa pełne trujących pestycydów
Ostatnie lata wykazały, że wzrosło skażenie europejskich owoców i warzyw trującymi pestycydami. Prowadzą one do przewlekłych chorób, problemów z sercem, nowotworów, a także negatywnie oddziałują na środowisko. Najwięcej toksyn mająbelgijskie i portugalskie owoce, Polska
uplasowała się na całkiem niezłym 12. miejscu.
W 2019 roku odsetek owocow i warzyw skażonych najbardziej niebezpiecznymi pestycydami wzrósł o 8,8 proc w porównaniu z latami 2015-2017 - czytamy wraporcie Pestkdde Action Network. Katarzyna Zawada
WARSZAWA
- Wojny by nie było, gdyby w 2008 i 2009 roku posłuchano prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jego wystąpienia w Tbilisi i rozpoczęto plan przyjęcia do NATO między innymi Ukrainy i Gruzji - powiedział prezydent Andrzej Duda w TVP In-fo. - Władimir Putin to człowiek, który powinien odpowiedzieć karnie za to, co w tej chwili dzieje się na Ukrainie i za te zbrodnie, które są tam popełniane - dodał.	v
99
Władimir Putin powinien odpowiedzieć karnie za to, co dzieje się na Ukrainie, za zbrodnie tam popełniane
Andrzej Duda prezydent RP
Armia wzmacnia się dalej. Rząd chce kupić w ięcej rakiet Himars
Lidia Lemaniak
Warszawa
W przyszłym roku na wyposażenie Wojska Polskiego trafi pierwszy dywizjon rakiet Himars o zasięgu do 300 km. Minister Mariusz Błasz-czak zapowiedział, że rząd chce zamówić kolejne.
Po agresji Rosji na Ukrainę przedstawiciele polskiego rządu wielokrotnie podkreślali, że Polska będzie chciała wzmocnić swoją armię. Działania w tym kierunku są prowadzone od dawną, a minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak przekazał w czwartek, że jednym z elementów wzmacniania obrony będzie zakup kolejnych rakiet Himars.
-	To rakiety o zasięgu do 300 km. Pierwszy dywizjon tych rakiet w przyszłym roku trafi na wyposażenie Wojska Polskiego. Będziemy zamawiać kolejne, przygotowujemy już zapytania ofertowe - powiedział Błaszczak w rozmowie z portalem polskatimes.pl.
Szef MON przypomniał, że we wtorek podpisał zapytanie ofertowe w sprawie sześciu baterii Patriot z radarem o polu obserwacji 360 stopni, co jest elementem drugiej fazy programu obrony powietrznej średniego zasięgu Wisła.
-	Baterie Patriot stanowią bardzo ważny element obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej polskiego nieba, ale
Mariusz Błaszczak zapowiedział, że polska armia złoży zapytanie ofertowe o kolejne rakiety Himars
nie jedyny. Również w ramach systemu Narew, czyli systemu, który chroni warstwę trochę niższą polskiego nieba, jeżeli chodzi o odległość, jeszcze w tym roku na wyposażenie Wojska Polskiego trafią pierwsze rakiety, które będą komplementarne z Patriotami - stwierdził. Jak dodał, „obrona polskiego nieba musi być całościowa i komplementarna".
Mariusz Błaszczak odniósł się też do kwestii sprzętu wojskowego, który miał zostać przekazany Polsce przez Niemcy, po tym jak polskie wojsko przekazało swój sprzęt Ukrainie.
-	Za deklaracjami niemieckimi nie idą czyny i mówię o tym wprost. Mówiłem o tym również mojej koleżance, minister obrony Niemiec. Liczę na to, że dojdzie do refleksji w Niemczech i że będą swoje deklaracje przekuwać w czyny - powiedział minister obrony narodowej.
-	Ale my przede wszystkim rozwijamy Wojsko Polskie -rozwijamy liczebnie, ale również, jeżeli chodzi o wyposażenie w nowoczesny sprzęt. To, że polski sprzęt wojskowy trafia na Ukrainę, leży w interesie naszego kraju. My, po-
przez wzrost nakładów na obronność, wypełniamy te luki, które powstają. Oczywiście, rozmawiamy dalej z naszymi sojusznikami, którzy z większym albo mniejszym zaangażowaniem nas wspierają w wypełnianiu tych luk -dodał.
Zdaniem ministra, wszystko wskazuje na to, że wojna na Ukrainie będzie trwała jeszcze długo. Polska zamierza przez cały czas wspierać Ukrainę, nie bacząc na postawę innych krajów.
-	Sytuacja jest trudna. Wojna na Ukrainie ma charakter nie wojny XXI wieku - tak, jak niektórzy eksperci twierdzili - ale wojny takiej, jaką możemy zobaczyć na zdjęciach z II wojny światowej, a więc jest to wojna okrutna. Rosjanie dopuszczają się zbrodni wojennych, w ten sposób starają się wystraszyć Ukraińców - mówił szef MON.
-	Oczywiście, wspieramy Ukrainę, bo wolna Ukraina to wolna Polska. Już graniczymy z Rosją - na północy z obwodem królewieckim, ale robimy wszystko, by ta granica nie była większa. Granica z Białorusią też jest - de facto - granicą polsko-rosyjską, gdyż Białoruś dziś stanowi część Rosji. Naszym zadaniem jest zrobienie wszystkiego, żebyśmy na naszej południowo-wschodniej granicy graniczyli z Ukrainą, a nie z Rosją - dodał Mariusz Błaszczak.
Minister rolnictwa: Żywności na pewno nam nie zabraknie, chociaż może ona jeszcze zdrożeć
Małgorzata Puzyr
Warszawa
Minister Henryk Kowalczyk powiedział, że Polska jest bezpieczna pod względem żywnościowym, a nawet jesteśmy w stanie wyżywić dwa miliony uchodźców, którzy trafili do naszego kraju.
Wicepremier oraz minister rolnictwa Henryk Kowalczyk podkreślił na antenie Programu l Polskiego Radia, że mimo trwa-
jącej wojny na Ukrainie, Polsce na pewno nie zabraknie żywności, choć może ona jeszcze zdrożeć.
- Nie spodziewam się, żeby taniały produkty, niestety jest to konsekwencja wojny na Ukrainie. Wielokrotnie rosną ceny energii, gazu i nawozów, a wobec tego również ceny zbóż - zaznaczył szef resortu rolnictwa.
Kowalczyk tłumaczył, że w związku z tym rosną ceny produktów mącznych, ale też
tych pochodzenia zwierzęcego, ponieważ drożeją pasze.
- To nieunikniony łańcuch konsekwencji - stwierdził minister Henryk Kowalczyk.
Wicepremier dodał, że dzięki dopłatom do nawozów wzrost cen nie powinien być drastyczny. Celem rządowej pomocy było to, żeby rolnicy w związku ze wzrostem cen nie zaprzestali stosowania nawozów, co doprowadziłoby do spadku wielkości plonów, a w konsekwencji stało się ko-
lejnym elementem wzrostu cen żywności.
Szef resortu rolnictwa powiedział także, że w związku ze wzrostem cen żywności w drugiej połowie lipca rząd powinien podejmować decyzje w sprawie przedłużenia tarczy antyinflacyjnej.
- To jest element, który łagodzi wzrost cen. Ale czy będzie przedłużony, czy nie? To będzie zależało od sytuaq'i pod koniec obecnego okresu obowiązywania tarczy - powiedział w PRi.
10
• ŚWIAT
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Rosja szykuje prowokację w pobliżu Wyspy Węży
Anna Piotrowska
Kijów
Rosja szykuje prowokację w pobliżu słynnej Wyspy Węży na Morzu Czarnym. Taką informację przekazało ukndńslde dowództwo operacyjne Południe.
„W pobliżu Wyspy Węży zauważono jeden z małych opancerzonych okrętów artyleryjskich Marynarki Wojennej Sił Zbrojnych Ukrainy, który Rosjanie przejęli w Berdiańsku na początku inwazji" - przekazała agencja Ukrinform w komunikacie opublikowanym w czwartek w mediach spo-łecznościowych.
Za „dość prawdopodobny" uznano scenariusz wykorzystania przez Rosjan tego okrętu do przeprowadzenia jakiegoś rodzaju prowokacji.
Dowództwo operacyjne Południe podejrzewa, że wróg może pod ukraińską banderą ostrzelać z niego zagraniczny statek handlowy, a być może nawet obszary przybrzeżne jednego z państw położonych w basenie Morza Czarnego.
Mająca ogromne znaczenie strategiczne Wyspa Węży zyskała sławę po tym, jak 24 lutego, w pierwszym dniu inwazji Rosji na Ukrainę, została zaatakowana przez rosyjską flotę. Rosjanie zaapelowali wtedy do obrońców:
„Tu rosyjski okręt wojskowy. Poddajcie się i złóżcie broń. W przeciwnym razie rozpoczniemy atak".
Odpowiedź Ukraińskich pograniczników brzmiała: „Rosyjski okręcie wojskowy,
pr
Obrońcy wyspy zostali wzięci do niewoli.
Ostra reakcja Żeleńskiego na słowa Kissingera. „W jego kalendarzu jest chyba 1938 rok"
Anna Piotrowska
Kijów
-Wygląda na to, że pan Kis-singer nie ma w kalendarzu roku2022, ale1938i myślał, że pizemawia do publiczności nie w Davos, ale w ówczesnym Monachium - stwier-dził ostro prezydent Ukrainy.
Słowa Wołodymyra Żeleńskiego to reakcja na wypowiedź byłego sekretarza USA Henry'ego Kissingera, który na Forum Ekonomicznym w Davos stwierdził, że Ukraina powinna zgodzić się na oddanie części swojego terytorium Federacji Rosyjskiej, jeśli chce osiągnąć pokój.
- W dłuższej perspektywie brak negocjacji z Moskwą może mieć katastrofalne skutki dla stabilności Europy - mówił współpracownik prezydentów
Zełenski: Ukraina nie odda ani kawałka swych terenów
Richarda Nixona i Geralda Forda.
- Wygląda na to, że pan Kis-singer nie ma w kalendarzu roku 2022, ale 1938 i myślał, że przemawia do publiczności nie w Davos, ale w ówczesnym Monachium - stwierdził w odpo-
wiedzi prezydent Ukrainy Wo-łodymyr Zełenski.
W swoim najnowszym wystąpieniu opublikowanym w mediach społecznościo-wych ukraiński przywódca wyraził rozczarowanie wystąpieniami wygłoszonymi podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Zwrócił uwagę, że mimo okropnych zbrodni popełnionych przez Rosję na Ukrainie, wciąż znajdują się osoby, które uważają, że należy brać pod uwagę rosyjskie interesy.
- Nawiasem mówiąc, w prawdziwym 1938 roku, kiedy rodzina pana Kissingera uciekała z nazistowskich Niemiec, on sam miał 15 lat i doskonale wszystko rozumiał. I nie słyszano wtedy od niego, że trzeba dostosować się do nazistów, zamiast uciekać przed nimi lub zamiast walczyć z nimi - dodał prezydent Ukrainy.
Zełenski nawiązał też do artykułu opublikowanego w amerykańskim „New York Times", w którym również zalecano Ukrainie różnego rodzaju trudne kompromisy.
-	Być może „New York Times" napisał coś podobnego w 1938 roku. Ale teraz, przypominam, jest jeszcze rok 2022 -podkreślił.
Zełenski również wystąpił na Forum w Davos. W swoim przemówieniu online stwierdził jasno, że jego kraj nie odda żadnej części swojego terytorium i będzie walczył o odzyskanie terenów okupowanych przez Rosję.
-	Jestem gotowy do rozmów z Moskwą, ale warunkiem jest wycofanie wojsk rosyjskich z naszego terytorium - powiedział. ©®
Izrael nie pozwolił na przekazanie Ukrainie rakiet przeciwpancernych
Hubert Rabiega
TelAwiw
Izrael odrzudł prośbę USA o zezwolenie Berlinowi na dostarczanie Ukrainie pocisków przeciwpancernych Spike. Są one produkowane wNiem-czech przy użyciu izraelskiej technologii i licencji
Według wysokiego rangą izraelskiego urzędnika, Izrael obawia się, że rosyjscy żołnierze zostaną zabici przez broń wyprodukowaną w Izraelu, co może doprowadzić do tego, że Rosja zaszkodzi izraelskim interesom w Syrii. O sprawie napisał serwis Axios, powołując się na urzędników amerykańskich i izraelskich.
Kwestia dostaw broni na Ukrainę ma być jedną z ostatnich różnic politycznych pomię-
dzy USA a Izraelem w odniesieniu do trwającej wojny. Wcześniej, pod naciskiem administracji Bidena Izrael zmienił swoją politykę wobec Moskwy i stopniowo przyjął bardziej proukra-ińskie stanowisko. Pomimo tej zmiany, Tel-Awiw odmawia dostarczania Ukrainie zaawansowanej broni.
Izrael zamierza dostarczać Ukrainie tylko nieśmierciono-śny sprzęt wojskowy. Wśród tamtejszych polityków panuje obawa, że Rosja może wykorzystać każdy pretekst do zaszkodzenia interesom Izraela w Syrii. Obecnie, mimo ogromnych wpływów, Rosja pozwala Izraelowi prowadzić swobodne działania przeciwko obecnym w Syrii siłom irańskim. Dla Izraela ta kwestia ma priorytet.
Izrael nie chce zaostrzać stosunków z Rosją, która pozwala mu na prowadzenie działań w Syrii Putin coraz bardziej zagrożony? Rośnie panika wśród jego ludzi
Anna Piotrowska
Moskwa
J&irajcy mają nadzieję doprowadzić do haniebnego po-kojuizdrady rosyjskiej ludności Ukrainy"-twierdzi Igor Girkin. były dowódca doniec-kich separatystów i pułkownik rezerwy Specnazu GRU.
Z Moskwy płynie coraz więcej sygnałów sugerujących, że w najbliższym otoczeniu Władimira Putina są ludzie nielojalni, którzy w „godzinie próby" mogą opowiedzieć się po przeciwnej stronie.
Zasugerował to m.in. jeden z wielkich zwolenników Putina Igor Girkin - pułkownik rezerwy Specnazu GRU, który w 2014 r. był głównodowodzącym bojówek prorosyjskich separatystów w Doniecku, a także tzw. Ministrem Obrony Donieckiej Republiki Ludowej. W czerwcu 2019 holenderska prokuratura zarzuciła mu sprawstwo zestrzelenia samolotu Malaysia Airlines i w związku z tym oskarżyła o zabójstwo. Wydano za nim międzynarodowy nakaz aresztowania.
W obszernym wpisie zamieszczonym na platformie Telegram Girkin podsumowuje trzy miesiące wojny na Ukrainie i po raz kolejny domaga się usunięcia z otoczenia rosyjskiego prezydenta osób odpowiedzialnych za niepowodzenia rosyjskich sił w tej wojnie.
Władimir Putin zmaga się nie tylko z miażdżącą krytyką państw zachodnich, lecz także z postępującą poważną chorobą i niekompetencją oraz spiskami jego doradców
„Zdrajcy mają nadzieję doprowadzić sytuację do najbardziej haniebnego i upokarzającego pokoju, któremu towarzyszy zdrada rosyjskiej ludności Ukrainy, aby wywołać dodatkową falęoburzenia wsamej Rosji" - napisał. Girkin przewiduje, że kolejnym krokiem ma być moskiewski „Majdan".
„To sprawdzony schemat z 1905 i 1917 roku: haniebna porażka - kryzys gospodarczy -dyskredytacja władzy - niepokoje ludowe - pałacowy zamach stanu" - podkreślił.
„W związku z tym ochrona Noworosji i wsparcie jej ludności mają kluczowe znaczenie dla zachowania Wielkiej Rosji, zakłócenia planów '5-kolumny'. Jeśli przegramy, stracimy resztki Ojczyzny - napisał rosyjski oficer. Przyznał jednocześnie, że za kulisami wojny toczą się rozgrywki klanów i oligarchów.
Girkin twierdzi, że „zdrajcy", będący w otoczeniu Władimira Putina, przygotowują w tym momencie rosyjski „Majdan"
Girkin powtórzył przy tym kłamstwo na temat „nazistowskiego ludobójstwa", jakiego rzekomo miałaby dopuszczać się Ukraina na rosyjskich żołnierzach i rosyjskiej ludności. To powtarzane od tygodni kłamstwo, mające postawić Ukraińców w jak naj -gorszym świetle i wzmocnić poparcie dla rosyjskich żołnierzy w rosyjskim społeczeństwie.
Ze słów Girkina można również wywnioskować, że wśród Władimira Putina znajdują się niekompetentni doradcy.
KOSZALIN/ SŁUPSK/ SZCZECIN
tygodnik
Regionow
Piątek, 27.05.2022
SZCZECINEK/AFRYKA | KOSZALIN	I KOSZALIN
Damian siedzi w więzieniu Szpitale i lekarze nie są I Życie codzienne miasta w Tanzanii. 30 lat tam to jak nietykalni. Można wygrać I tuż po wojnie - zapisane wyrok śmierci, sir. 12-13 I z nimi proces, str. 14 Iw archiwum, str. 16-17
SZCZECIN
Czynne motowagony SN61 są w Polsce tylko dwa. Jeden jest nasz str. 19
W domu pana Zbigniewa stacjonuje dziewięć tysięcy żołnierzyków
Mieszkaniec Starych Bielic od lat zbiera figurki żołnierzy. Jego dumą jest husaria, a marzeniem - bohaterowie „Trylogii" Sienkiewicza str. 12
Głos Dziennik Pomorza	 11 
Piątek, 27.05.2022	W PUŁAPCE 	13
Kilimandżaro.
30 lat za uprawę marihuany
gani ii a nr»r	Głos Dziennik Pomorza
lZ• W PUŁAPOt	Piątek, 27.05.2022
Plantacja u stóp Polak ze Szczecinka skazany na
Zatrzymanie Damiana - sen
Rajdmund Wełnie
Szczecinek
Miłość do Kilimandżaro, a potem do kobiety, sprowadziła Damiana do AfrykL Niewinna i piękna przygoda przerodziła się w horror.
Wszystko zaczęło się niewinnie. Damian ze Szczecinka realizuje marzenie życia, jakim jest zdobycie najwyższego szczytu Afryki, czyli Kilimandżaro. Wyjazd na Czarny Ląd przewarto-ściowuje jego życie. Po wspinaczce na najwyższą górę kontynentu, mężczyzna idzie
iny z filmu emitowanego w ti
na dyskotekę w Moshi, tanzań-skim mieście położonym u stóp Kilimandżaro. Tam poznaje miejscową piękność Eliwazę. Rodzi się miłość, młodzi przyjeżdżają do Polski, ale mężczyzna postanawia zostać w Afryce. Żeni się, na świat przychodzi córka. Szczęśliwe małżeństwo ma dom i dobrze prosperującą firmę, która zajmuje się organizacją turystycznych wypadów z Europy do Afryki.
I wreszcie przychodzi
luty 2020 roku
Na półakrowe poletko w Himo w dystrykcie Moshi
izańskiej telewizji Global TV
wpada ekipa Urzędu ds. Narkotyków Republiki Tanzanii. W równych rządkach rosną tu krzaczki konopi indyjskich, z których produkuje się marihuanę. Skrupulatni Tanzań-czycy policzą, że na plantacji było 729 roślin.
W miejscowej telewizji ukazuje się film z tej akcji. Widać, jak Damian rozmawia z urzędnikami, próbuje im coś wyjaśnić. Uprawa konopi indyjskich w tym kraju jest nielegalna, ale w podzwrotnikowej Afryce można je spotkać w wielu krajach, także w Tanzanii. Kontrolerzy znajdują
jeszcze jakieś beczki i słoiki z substancją o konsystencji marmolady. To ponoć przetworzony narkotyk.
Ukazuje się następny film wtanzańskiej telewizji, już z zatrzymania i aresztowania Damiana. Postawny blondyn próbuje zasłaniać twarz gazetą. Idzie skuty w klapkach, nie wygląda na groźnego handlarza narkotyków. Razem z nim kajdankami spięto niejakiego Ha-nifa, obywatela Tanzanii o indyjskich korzeniach, który ma także odpowiadać za uprawę marihuany. Aresztowano także żonę Polaka.
Więźniowie już podzielili się jego ubraniem
Rodzina Damiana w Polsce - matka i siostra - odchodzą od zmysłów. Nie mają żadnego kontaktu z aresztowanym synem i bratem. To środek pandemii, obowiązują liczne ograniczenia w przemieszczaniu i wyjazd do Tanzanii długo nie był możliwy. Wiedzą, że Marysia, córka polsko-afrykańskiej pary, trafiła do znajomych. Nadludzkim wysiłkiem i z pomocą polskiej pani konsul udaje się dziewczynce wyrobić paszport i sprowadzić do Pol-
ski, gdzie obecnie zajmują się nią bliscy.
- Mogłam raz odwiedzić syna w więzieniu - matka Damiana, pani Halina, mówi, że widziała tam okropne rzeczy, że syn był w fatalnym stanie psychicznym i fizycznym. - Był chory, ale nie podawali mu leków i dopiero po interwencji polskiej konsul rozpoczęto leczenie. Był w tak fatalnym stanie, że współwięźniowie myśleli, że umrze i już podzielili się jego ubraniem. Najgorsze było to, że nie mogłam uronić ani jednej łzy, bo od razu wyrzuciliby mnie z więzienia.
Damian i jego żona po zatrzymaniu - screen z filmu w Global TV	Konferencja prasowa Krzysztofa Rutkowskiego w Szczecinku
Sąd nie miał litości
Wyrok, jaki w kwietniu 2021 roku zapadł przed sądem w Tanzanii, dosłownie ścina z nóg. 30 lat wiezienia dla Damiana i trzy lata dla jego żony za uprawę konopi oraz handel 17 kilogramami marihuany, która miała być sprzedawana do stolicy Kenii Nairobi, na Zanzibar i do Europy. Do tego dochodzi używanie narkotyków.
Wyrok jest drakoński, nawet jak na surowy kodeks Republiki Tanzanii. Sędzia pokoju Bema-zitha Maziku uważa, że dowody winy są niepodważalne i surowo karze oskarżonych.
30 lat to de facto dożywocie dla 43-letniego Damiana, a może nawet wyrok śmierci na raty. Trudno bowiem nawet przypuścić, aby w afrykańskim więzieniu dało się odbyć w całości taką karę.
Rodzina wynajmuje
detektywa
Zdesperowana matka z córką znalazły warszawskie biuro detektywistyczne, które zobowiązało się wydobyć pana Damiana z więzienia.
-	Przez ponad rok detektyw nic nie zrobił, nawet nie pojechał do Tanzanii zobaczyć się z synem - pani Halina dodaje, że usługi detektywa kosztowały rodzinę 124 tys. zł, na które wszyscy wzięli kredyt.
-	Ten jednak nadal nas zwodził, mówił, że jest chory, a to coś innego, a na koniec przestał nawet odbierać telefon - kontynuuje pani Halina.
Detektyw wykorzystał naiwność matki, która zrobiłaby wszystko, aby uratować syna.
Do akcji wkracza Rutkowski
Sprawa stała się głośna. Zareagował Krzysztof Rutkowski, właściciel słynnego biura de-tektywistycznego.Pro publico bono (za darmo) zdecydował się pomóc zrozpaczonej rodzinie ze Szczecinka.
Przyjechał do rodzinnego miasta Damiana i na konferencji prasowej zapowiedział, że zrobi wszystko, aby poprzedni detektyw, który miał się powoływać na kontakty z samym Rutkowskim, poniósł konsekwencje i oddał pieniądze rodzinie. Zamierza też pojechać do Tanzanii i sprawdzić, jakie są możliwości wydobycia pana Damiana z więzienia, a także czy za uprawą marihuany nie stał ktoś inny.
Krzysztof Rutkowski podejrzewa także, że narkotyk mógł trafiać do gości hoteli, jakie na Zanzibarze prowadził znany polski przedsiębiorca turystyczny. Ten wątek także będzie badany.
- Być może skręty trafiały do bawiących na Zanzibarze polskich celebrytów, do wieczornego drinka - podejrzewa Krzysztof Rutkowski.
Tymczasem bliscy skazanego czekają na uprawomocnienie się wyroku. To dopiero otwiera szansę na ściągnięcie Damiana do Polski. Nasz kraj nie ma co prawda umowy
Screeny z filmu z kontroli plantacji konopi indyjskich w Himo w Tanzanii w miejscowej telewizji HMC News
z Tanzanią, ale może wystąpić
0	zgodę na odbycie kary w polskim więzieniu.
Tu mężczyznę czekałby ponowny proces, a za czyny, jakich miał się dopuścić w Afryce, nasze prawo przewiduje znacznie niższe kary. Polskie służby dyplomatyczne pozostają w kontakcie z rodziną
1	zamierzają jej pomóc w ściągnięciu Damiana do kraju. ©®
14
• PRAWO I MEDYCYNA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Pacjent może wygrać ze szpitalem
Joanna Krężelewska
Koszalin, Warszawa
Rozmowa z adwokat Joanną Lazer wspólniczką w kancelam Lazer&Hudziak prawnikiem medycznym. Reprezentuje mjn. rodziców dziewczy-nek. które zginęły w koszalińskim escaperoomie.
Czy w sporach i postępowaniu sądowym częściej reprezentuje pani pacjentów czy lekarzy?
Częściej reprezentuję pacjentów.
A czy wpani karierze zdarzyła się sprawa, w której to lekarz pozwał pacjenta?
Nie, ale jestem w stanie sobie taką sprawę wyobrazić, gdy na przykład lekarz żąda zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, choćby za napisanie pod jego adresem obraźliwej oceny w Internecie.
Pacjenci pozywają częściej lekarzy czy szpitale?
W naszych sprawach częściej pozwanym jest szpital, jednak wybór co to tego, kogo pozwać, jest elementem strategii procesowej. Takiej decyzji nie podejmujemy szablonowo, ponieważ każda sprawa jest inna. Jest co najmniej kilka czynników, które trzeba wziąć pod uwagę, zanim wyśle się pozew do sądu.
Jak jest z naszą świadomością prawną? Poszukujemy wsparcia, gdy czujemy się pokrzywdzeni, czy też roszczeń wolimy dochodzić na własną rękę? A może wciąż nie wierzymy, że pacjent ma szansę „wygrać z systemem'7 Na pewno da się wygrać z systernem, czyli ze szpitalem, ale to nie jest łatwa i szybka droga po sprawiedliwość. Trzeba uzbroić się w cierpliwość, a wcześniej realnie ocenić dowody i, co za tym idzie, szanse na wygraną. Świadomość prawna pacjentów z roku na rok wzrasta. Zdarza się, że pacjenci dzwonią do kancelarii już podczas pobytu w szpitalu, gdy jakaś sytuacja ich niepokoi. Internet jest dziś skarbnicą wiedzy z każdej dziedziny, a prawo i medycyna to talrie dziedziny, które pozwalają czytelnikowi dojść do przekonania, że po lekturze internetowych poradników poradzi sobie sam. Z mojego doświadczenia wynika, że im wcześniej pacjent zasięgnie porady prawnej, tym lepiej dla niego i dla sprawy. Pochopne decyzje na początku ścieżki prawnej są często trudne do naprawienia.
Czy pacjent może liczyć na realne wsparcie Rzecznika Praw Pacjenta?
Oczywiście. Poza tym że do Rzecznika Praw Pacjenta wysyłamy z kancelarii wnioski o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, które często kończy się stwierdzeniem przez RPP naruszenia praw pacjenta przez lekarza lub szpital, to zdarza się również, że w sprawach, które prowadzimy przed sądem cywilnym, obok nas występuje też prawnik wysłany z ramienia Rzecznika Praw Pacjenta, który podziela nasze stanowisko i działa w interesie pacjenta.
Medyczna gałąź prawa jest szczególna. Spotyka się pani z osobami, których życie przez Wędy lekarskie absolutnie się zmieniło. Jaka sprawa najbardziej panią poruszyła? Nie wskażę jednej sprawy, ale zawsze poruszają mnie te, w których ciepią najmłodsi, szczególnie dzieci, które przez-błąd przy porodzie utraciły szanse na normalne życie. W takich sprawach funkcjonowanie całej rodziny przewraca się do góry nogami i sprowadza do ciągłego strachu
0przyszłość chorego dziecka
1walkę o jego zdrowie i finanse na leczenie.
A jakie sprawy są najtrudniejsze?
Takie, które wydają się być już rozstrzygnięte, zanim do nas trafią. Zdarza się, że klienci zwracają się do nas o pomoc, gdy medycy - biegli sądowi, wydadzą już w sprawie niekorzystną dla pacjenta opinię. Niezwykle trudno odwrócić losy takiej sprawy, ponieważ biegli bardzo niechętnie zmieniają zdanie, a zwykle dowód z opinii biegłych jest przeprowadzany jako ostatni, czyli po przesłuchaniu wszystkich świadków zdarzenia. Jeszcze trudniej jest, gdy klient przychodzi do nas z postanowieniem o umorzeniu postępowania, a termin do złożenia zażalenia na to postanowienie to tylko siedem dni. W tym czasie musimy zdążyć zapoznać się z aktami i znaleźć w sprawie takie argumenty, które będą wystarczająco silne do podważenia umorzenia. Dlatego tak ważne jest, aby do prawnika udać się jak najszybciej, żebyśmy mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, to jest w przesłuchaniach świadków, a przede wszystkim biegłych sądowych.
Czasem historie pani klientów kończą się tragicznie,
Joanna Lazer pochodzi z Redła, mieszka w Warszawie. Reprezentuje w sądzie w Koszalinie rodziców dziewczynek, które zginęły w pożarze w escape roomie
śmiercią bliskiej osoby. Proszę wybaczyć pytanie wprost, nie chcę, by załnzmiało to jak „wycenianie" życia, ale w jaki sposób szacuje się wysokość odszkodowania?
Spokojnie. To bardzo praktyczne, ludzkie pytanie. „De mogę wygrać?" - o to pacjenci pytają podczas pierwszej rozmowy. I tu trzeba zrobić małą dygresję. W pozwie zwykle dochodzimy odszkodowania, zadośćuczynienia i renty. Na odszkodowanie składa się kwota, którą pacjent utracił przez błąd medyczny, np. utracone zarobki lub kwota, którą pacjent musi wydać na leczenie naprawcze. Trzeba to po prostu zliczyć według realnych strat lub kosztów - tabelka, dodawanie, odejmowanie. Natomiast zadośćuczynienie to kwota, która jest trudniejsza do oszacowania, ponieważ ma rekompensować krzywdę pacjenta, czyli ból i cierpienie, a to jest kwestia bardzo indywidualna i tabelki zrobić się nie da, np. uszkodzony piec będzie większą krzywdą dla pianisty niż dla kierowcy. W „wycenie" polegamy na doświadczeniu w prowadzeniu takich spraw. Trzecia kwota to renta. O niej rzadziej się mówi, ale jest niezwykle ważna. Na przykład dziecko poszkodowane przy porodzie może uzyskać rentę w wysokości kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie, gdy talae są konieczne koszty leczenia skutków błędu. W sprawach, w których skutkiem jest śmierć pacjenta, o zadośćuczynienie walczą najbliżsi. Jeśli umiera jedyne dziecko rodziców, to kwota zadośćuczynienia za jego śmierć może być wyższa niż w sytuacji, gdy rodzice mają jeszcze inne dzieci.
Potrafi pani na sali rozpraw odciąć się od emocji? Czy później musi je pani odreagować?
Na sali rozpraw jestem profesjonalistą, mam konkretne zadanie do wykonania i na tym się skupiam. Nie da się ukryć, że sprawy błędów medycznych są specyficzne, szczególnie gdy sprawa dotyczy śmierci dziecka. Klienci oczekują zrozumienia, empatii i zaangażowania. Obie z moją wspólniczką lubimy kontakt z ludźmi, a to bardzo pomaga w prowadzeniu takich spraw. Na pewno nie jest to praca dla prawnika, który woli obsługę firm i kontakt z klientem biznesowym. W wolnym czasie lubię się porządnie zmęczyć na korcie do badmintona.
Czy zdarzają się klienci, którzy mają roszczenia wobec psychoterapeutów, psychologów albo trenerów osobistych? Nie. Takiej sprawy jeszcze nie miałam.
Wiem, że w gronie pani klientów są osoby, które czują się skrzywdzone przez... weterynarzy. Jakiego rodzaju są to sprawy?
One również dotyczą błędów wleczeniu. Niestety, zwykle są to sprawy, w których zwierzę nie przeżyło leczenia. Najczęściej błędy zdarzają się na etapie diagnozy, co powoduje brak lub zlecenie nieprawidłowej terapii, a stąd już blisko do tragicznego końca. Takie sprawy trafiają do nas coraz częściej, ponieważ zwierzę
staje się członkiem rodziny i jego śmierć na skutek zaniedbania weterynarza rodzi potrzebę walki o sprawiedliwość. Sprawy dotyczą zarówno zwierząt domowych -psów i kotów, jak i hodowlanych, np. koni. Wartość rynkowa zwierzęcia ma znaczenie dla kwoty odszkodowania, niemniej strata emocjonalna również podlega wycenie, co jest oczywiście trudniejsze do oszacowania. Jakiej sprawy nigdy pani nie przyjmie?
Nie przyjęłabym do prowadzenia sprawy, w której uznałabym po analizie akt, że pacjent ma duże ryzyko przegranej i prowadzenie sprawy narazi go tylko na koszty przegranej w sądzie, nie mówiąc o dużym rozczarowaniu i rozgoryczeniu z powodu niekorzystnego wyroku. Nie każda sprawa nadaje się do sądu. Nie każdą sprawę można wygrać. Zawsze przed przyjęciem sprawy dokładnie ją analizujemy, czasem korzystamy przy tym z pomocy współpracujących z nami medyków. Podczas analizy sprawy szacujemy szanse procesowe i ryzyko przegranej. Jeśli ono zdecydowanie przeważa nad szansami, nie rekomendujemy klientowi drogi sądowej.
Skąd w ogóle takie zainteresowanie medycyną u prawnika?
Medycyna interesowała mnie, od kiedy pamiętam, na długo wcześniej, zanim zostałam prawnikiem. Po maturze poważnie rozważałam studia medyczne, ale wygrało prawo. Nie żałuję, bo medycyna wróciła do mnie w nieco innej postaci. W mojej ocenie ciężko prowadzić sprawy dotyczące błędów medycznych bez pozytywnego zakręcenia tą dziedziną. Mam to i ja - córka pielęgniarki, ma to i moja wspólniczka - córka lekarza. Myślę, że dorastanie z medycyną w tle w naturalny sposób rodzi zainteresowanie tą dziedziną. W toku prowadzonych spraw absolutnie obligatoryjne jest tzw. zgłębianie tematu, uzupełnianie wiedzy o lekturę medycznych artykułów naukowych związanych z konkretną dziedziną medycyny, której dotyczy dana sprawa. Mamy bardzo szerokie spektrum spraw -od ginekologiczno-położni-czych, których jest najwięcej, przez chirurgiczne, ortopedyczne po chirurgię plastyczną i stomatologię.
Główna siedziba pani kancelarii jest w Warszawie, ale pochodzi pani z Redła w województwie zachodniopomorskim. Po studiach na UG nie chciała pani wrócić w rodzinne strony?
Podczas studiów rozważałam, ale po studiach już nie. Moje plany zweryfikował wybór dalszej ścieżki zawodowej. Prowadzenie spraw dotyczących błędów medycznych to bardzo wąska dziedzina. Duże miasto daje większą szansę na wąską specjalizację. W moich rodzinnych stronach, niestety, nie byłoby to możliwe w takim stopniu jak w Warszawie. Niemniej prowadzimy sprawy w całej Polsce.
Jednak zdarza się pani wracać tu zawodowo. Ostatnio reprezentowała pani rodziców dziewcząt, które zginęły w pożarze w koszalińskim escape roomie. Wyrok nie zapadł, nie możemy zatem przesądzać co do winy, ale pani obecność wskazuje na roszczenia wobec medycznych służb ratunkowych.
Wątek medyczny tej sprawy jest wyodrębnionym przedmiotem śledztwa prokuratorskiego i na tym etapie więcej powiedzieć nie mogę. Mam nadzieję, że w toku sprawy uzyskamy odpowiedzi na pytania, które pojawiły się podczas analizy akt.
W tym roku pani kancelaria została uznana przez „For-bes" za jedną z najlepszych w kraju w kategorii „szkody osobowe i zaniedbania medyczne". Ile spraw rocznie trafia na biurka waszych prawników? Czy sprawdzacie procentowy stosunek wygranych procesów, czy to raczej praktyka znana z filmu? Wyróżnienie w „Forbes" ogromnie nas cieszy. Mówię „nas", bo to sukces całej kancelarii Lazer & Hudziak - tak prawników, jak i pracowników administracyjnych, którzy stanowią solidne i nieocenione wsparcie dla codziennej prawniczej roboty. Z roku na rok spraw jest coraz więcej, ponieważ wzrasta świadomość prawna pacjentów. Jeśli w pracę prawnika wkrada się statystyka, to czuję, że jest to zły kierunek i nie idźmy tą drogą. W mojej ocenie miernikiem jakości powinien być klient i rynek usług prawnych, czyli ocena osób trzecich, a tu pozwolę sobie odnieść się do wspomnianego wyżej rankingu i postawić nieśmiało kropkę w odpowiedzi na to
pytanie.
©®
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
MATERIAŁ INFORMACYJNY 
15
Materia! informacyjny Goldenmark
Jak chronić oszczędności przed inflacją?
sg
GOLDENMARK
Dwucyfrowa inflacja, rosnące stopy procentowe i nadciągające nad Polskę widmo recesji. To wszystko sprawia, że coraz częściej zastanawiamy się, jak zabezpieczyć nasz kapitał. Podpowiadamy, jak w niesprzyjających warunkach gospodarczych zadbać o oszczędności.
W kwietniu inflacja w Polsce - w ujęciu rocznym -wzrosła do 12,4 proc. (w marcu było to 11 proc.), czyli najwyższego poziomu od ponad 20 lat. A zdaniem ekonomistów, to jeszcze nie koniec podwyżek. Szczyt prognozowany jest na czerwiec lub lipiec, gdy inflacja w naszym kraju może sięgnąć nawet 15 proc.
- O tym, że inflacja w Polsce jest realnym problemem, nie trzeba nikogo przekonywać. Jednak opublikowane niedawno przez NBP dane dotyczące inflacji bazowej (nieuwzględniającej cen energii elektrycznej i żywności, które teoretycznie najmocniej napędzają wzrost cen) na poziomie 7,7 proc., nie napawają optymizmem. W połączeniu z możliwą recesją i podwyżkami stóp procentowych, daje to niezbyt optymistyczny scenariusz stagflacyjny - komentuje Michał Tekliński, dyrektor ds. rynków międzynarodowych w Grupie Goldenmark.
Jak zabezpieczyć się przed inflacją? Coraz więcej osób zadaje sobie pytanie: jak w takich warunkach ekonomicznych chronić swoje oszczędności? Na myśl przychodzą nam nieruchomości (choć rosnące stopy procentowe najprawdopodobniej zahamują boom mieszkaniowy), obligacje skarbowe indeksowane inflacją (pamiętajmy jednak o podatku Belki),
akcje (indeksy giełdowe v cechują się jednakże dużymi wahaniami), a także metale szlachetne, w tym przede wszystkim złoto.
-	O złocie mówi się często, że przenosi wartość pieniądza w czasie, dzięki czemu chroni siłę nabywczą naszych portfeli. Zawdzięcza to stabilnej ilości dostępnego kruszcu. Podaż złota zwiększa się corocznie o niecałe dwa procent, a przyrost
ten z roku na rok jest coraz mniejszy, gdyż maleje liczba dostępnych złóż, zaś w wielu miejscach wydobycie kolejnych ton złota wiąże się z coraz większymi kosztami. W odróżnieniu od złota,
ilość pieniądza w gospodarce zwiększa się znacznie szybciej - tłumaczy Michał Tekliński z Goldenmark.
Myśląc o zabezpieczeniu przed inflacją, warto zwrócić uwagę na fakt, że złoto stanowi także przeciwwagę dla dolara amerykańskiego, z którym jest historycznie powiązane. Jest także surowcem, a więc występuje tutaj skomplikowana relacja pomiędzy kosztami wydobycia (zawierającymi inflację), a ceną giełdową.
-	Cena złota nie może nie uwzględniać inflacji, ponieważ spowodowałoby to spadek rentowności spółek wydobywczych, które w dłuższej perspektywie zmuszone byłyby do ograniczenia podaży, co przy względnie stałym popycie spowodowałoby wzrost ceny złota. Inflacja jest zatem wliczona w cenę złota. I nawet jeśli w krótkim terminie kurs podlega wahaniom, w długiej perspektywie kruszec zawsze ustawi się w odpowiedniej pozycji do pieniądza fiducjarnego - zaznacza ekspert.
Podsumowując: historycznie to właśnie królewski
kruszec stanowił najlepsze zabezpieczenie przed inflacją, bo jego cena rosła w trudnych warunkach rynkowych. Jeśli myślisz o zabezpieczeniu oszczędności przed utratą wartości, złoto od tysięcy lat stanowi naturalny wybór w niespokojnych czasach.
W złoto nie inwestujemy, w złocie oszczędzamy
Królewski kruszec często rozpatrywany jest, dosyć niesłusznie, w kontekście inwestycyjnym. Patrzymy na wykresy, zastanawiamy się nad stopami zwrotu. Jednak im lepiej ktoś rozumie złoto, tym większe wykazuje zrozumienie dla faktu, że to aktywo strategiczne, długodystansowe.
- Dlatego też nie do końca słuszne jest emocjonowanie się krótkoterminowymi trendami, które przez media traktowane są jako kolejny „koniec złota jako bezpiecznej przystani". Ileż to już razy ten koniec był ogłaszany? Ile razy coś było „nowym złotem", choćby bitcoin - skądinąd zupełnie niesłusznie? A jednak ostatnie lata pokazały, że w trudnych chwilach to na królewski kruszec można liczyć - zaznacza przedstawiciel Goldenmark.
Myśląc o stabilizującej roli złota, warto pamiętać, że czerpie ono korzyści ze ^różnicowanych źródeł popytu: to długoterminowa lokata kapitału, aktywo rezerwowe dla banków centralnych, jest kupowane
jako biżuteria, ale także jako komponent technologiczny. Jest surowcem niezastąpionym, obecnym w naszej cywilizacji od tysięcy lat. Zawsze było nośnikiem wartości i najpewniej zawsze nim pozostanie, za dziesięć, pięćdziesiąt czy sto lat.
- Dlatego złoto stabilizuje portfel. Dojrzały, ceniący sobie spokój i bezpieczeństwo inwestor, zawsze posiada pewną ilość złota, która zminimalizuje wpływ niekorzystnych wiatrów na portfel. Jeśli aktywa szybkie, korzystające z energii rynków do generowania napędu, są niczym żagiel dla łodzi, to złoto jest dla tej łodzi kotwicą, która pozwoli bezpiecznie przeczekać sztorm - dodaje Michał Tekliński.
Gdzie kupić złoto w Szczecinie?
Złote sztabki i monety można kupić „od ręki" w szczecińskim salonie Goldenmark przy placu Żołnierza Polskiego 1la. W ofercie lidera dystrybucji metali szlachetnych w Polsce są także diamenty i kamienie szlachetne oraz szeroka gama unikatowych produktów kolekcjonerskich, jak luksusowe wydawnictwa artystyczne i wyjątkowa sztuka, wyselekcjonowana przez zespół kuratorów i ekspertów.
SALON GOLDENMARK
Szczecin,
pl. Żołnierza Polskiego 1-la Tel. 91882 9840
16
TAK BYŁO
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Piotr Polechoński
Koszalin
Tiauma. apatiai leczenie ian? Myślicie, że tak wyglądały pierwsze miesiąceilata wpo-wojennym Koszalinie? Było inaczej-chęć powrotu do żyda na pdnych obrotach wybuchła od razu. I są na to papiery.
Tuż po wojnie w Koszalinie, podobnie jak w innych miastach regionu, stacjonowali Rosjanie, żyli też Niemcy, którzy nie opuścili miasta przed nadejściem frontu, a Polacy, których z dnia na dzień zdecydowanie przybywało, zjeżdżali się ze wszystkich stron, przywożąc ze sobą odmienne zwyczaje i obyczaje z różnicami językowymi włącznie.
- Jednym słowem, wskoczenie w tory normalnego życia z codzienną pracą, z realizacją codziennych, zwykłych potrzeb, w tym także tych, w których dominowała zabawa, odpoczynek i relaks, w pierwszych miesiącach po wojnie nie było łatwe -mówi Dorota Cywińska, starszy kustosz w koszalińskim Archiwum Państwowym.- Pomimo to jednak ze startem w pełnię zwykłego życia nikt wtedy nie czekał, nikomu nie był potrzebny żaden okres przejściowy. Wręcz przeciwnie: ludzie po latach wojny chcieli o niej zapomnieć i jak najszybciej zacząć zwyczajnie żyć w nowym miejscu. I w naszym zasobie widać to jak na dłoni - podkreśla Dorota Cywińska.
Chodzi o archiwalny zespół „Zarząd Miejski i Miejska Rada Narodowa w Koszalinie" w Archiwum Państwowym w Koszalinie. Składa się on z 88 jednostek archiwalnych, czyli tomów akt. Obejmuje on lata 1945-1950, czyli czas, gdy rodził się polski Koszalin.
Przejmowanie miasta z rąk komendanta wojennego
Nowy rozdział w koszalińskiej historii rozpoczął się 4 marca 1945 roku, gdy miasto zostało zdobyte przez wojska sowieckie. W początkowym okresie całość władzy terenowej skupiona została w rękach sowieckiego komendanta wojennego, majora Woronowa (w dokumetach archiwalnych występuje tylko stopień i nazwisko, bez imienia). Organizacja właściwych, polskich władz miejskich nastąpiła dopiero
Jak Koszalin po wojnie budził się skrywają marzenia, troski, chęć zabawy
NIARN
SKŁAD WE.DL!
Wędliniarnia. Urzędnicy nie chcieli się zgodzić na malowanie okna i drzwi. Ostatecznie projekt odrzucili
Armii C^erwonel 1CI poleca
wv»08owa kiicmmi
(śa i « cl * a i.» obi*4y kolacjo)
oraa; acinranLy bwlel
Wódki, wina, likiery, cocktaile
CODZIENNIE DANCING
na wesoło Orkiestra Jazz kwintet pod
S. Chilchera
Taki napis nad swoją lodziarnią przy ulicy Zwycięstwa 5 Wódka, wina, likiery, czyli codziennie dancingi zaprojektował Włoch Piętro Dalmasa	z jazzową orkiestrą
w maju1945roku, kiedy to tymczasowy zarząd miejski przekształcony został w stałą władzę administracyjną zwaną Zarządem Miejskim (składał się z burmistrza, wiceburmistrza oraz trzech członków). Utworzenie Miejskiej Rady Narodowej z powodu specyficznych warunków, w jakich znalazł się Koszalin po wojnie, nastąpiło dopiero w drugiej połowie 1946 roku. Akta Zarządu Miejskiego i Miejskiej Rady Narodowej stanowią zespół szczątkowy -tylko w niewielkim procencie udało się zachować całość materiału źródłowego wytworzonego przez obie jednostki samorządowe.
- Ale nawet to, co przetrwało i znajduje się w naszym zasobie, te 88 jednostek archiwalnych, pozwala nam poznać i zrozumieć tamte pierwsze powojenne lata w Koszalinie, ówczesną koszalińską rzeczywistość - podkreśla Dorota Cywińska.
Wielka improwizacja aprowizacja
Jaka była ta rzeczywistość? Trudna. Między nowymi mieszkańcami a Niemcami i żołnierzami sowieckimi co i raz wybuchały konflikty. Przy tym brakowało wszystkiego, więc trzeba było improwizować, aby społeczno-urzę-dowe życie ruszyło i toczyło się do przodu.
Samo powstawanie pierwszych polskich urzędowych dokumentów mówi o tym, jak to wszystko wyglądało. Większość z nich - z braku polskich odpowiedników - powstała na odwrotnych stronach niemieckich druków. Na części z nich zapisany tekst był pisany na niemieckiej maszynie do pisania, bez polskich liter, co też widać wyraźnie. Inną charakterystyczną rzeczą jest to, że zaraz po wojnie słowa Niemiec, Niemcy czy Niemka były celowo pisane małą literą. Z tego czasu zachowały się m.in. tak ciekawe dokumenty, jak mapa powojennego Koszalina, spis ulic z 1945 roku, lista parceli zabudowanych i zniszczonych, lista niemieckich napisów w miejskiej przestrzeni przeznaczonych do usunięcia, wykaz cmentarzy czynnych i nieczynnych, ewidencja grobów, informacja o wizycie francuskiej delegacji szukającej grobów Francuzów, którzy w 1940 roku zostali w Koszalinie pochowani, liczne skargi mieszkańców na zachowanie stacjonujących Rosjan.
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
TAK BYŁO  do życia. Archiwalne dokumenty i przedsiębiorczość nowych mieszkańcó
wykonuje WSZELKIE PRACE MALARSKIE
Ten projekt szyldu urzędnikom bardzo się spodobał i zatwierdzili go bez problemu
- Szczególnie ta ostatnia kwestia jest bardzo ciekawa. Zachowały się zapisy sporów z Armią Czerwoną o liczne nieruchomości, wtymm.in. urzędowy bój o rzeźnię, o teren odkrytego basenu, sady, ogrody. Można też zapoznać się ze skargami na szereg innych zachowań rosyjskich żołnierzy. Jakie można wyciągnąć z tego wnioski? Otóż takie, że Polacy twardo stawiali się Rosjanom i nie było wcale tak, że chowali się gdzieś po kątach w obawie przed nimi. Oczywiście, lęk też był, napaści i rozboje z ich strony także, ale koszalińscy pionierzy potrafili również walczyć o swoje - tłumaczy nasza rozmówczyni.
Inne dokumenty dotyczą relacji polsko-niemieckich. Przez pierwsze powojenne lata społeczność niemiecka w Koszalinie była dość liczna i najpierw trzeba było prawnie uregulować polsko-niemieckie współistnienie, a potem zorganizować przesiedlenie niemieckiej ludności za Odrę.
Każdy chciał mieć ładny szyld
Jednak najbardziej uderza-jące jest to, że już w pierwszych tygodniach po zjawieniu się w Koszalinie pierwszych grup polskich pionierów natychmiast i z wielkim zaangażowaniem zaczęto organizować codzienne realia. Miasto błyskawicznie wracało do życia, w dokumentach można prześledzić, jak szybko uruchamiano zakłady pracy, szkoły, szpitale. W pierwszych latach po wojnie komunistyczna władza była jeszcze ostrożna i nie chcąc zrazić
Strona z ewidencji grobów koszalińskiego cmentarza
do siebie ludzi, pozwalała na prywatną inicjatywę i nie przeszkadzała rodzimej przedsiębiorczości (drastycznie zmieniło się to w latach 50.). Stąd bardzo szybko główne ulice miasta stały się witryną ludzkiej przedsiębiorczości. Jak grzyby po deszczu pojawiały się zakłady rzemieślnicze, sklepy, zakłady usługowe, kawiarnie, cukier-
nie, lodziarnie i restauracje. Co ciekawe, ci wszyscy, którzy rozpoczęli taką czy inną działalność własną i marzył im się piękny szyld, reklamowy napis lub hasło, musieli wcześniej przygotować wzór na ich wykonanie i zaprezentować go urzędnikom, aby uzyskać ich zgodę. Wiele takich wzorów przetrwało do naszych czasów i stanowi
O mistrzostwo IłI. A. W niedzielą, 1ł%i. 1
llecz Piłkarski
K.S.
BUTIK
Początek o godz. 14-łeJ
Mecz piłkarski, rok 1946. KS Bałtyk Koszalin kontra K.K.S. Pionier Szczecin
część omawianego dzisiaj archiwalnego zespołu.
Czego możemy się z nich dowiedzieć? Że w Koszalinie istniał Bar Dancing Alhambra. Złożony w urzędzie rysunek miał stanowić wzór na wykonanie napisu reklamowego. Wynika z niego, że lokal mieścił się przy ulicy Kaszubskiej 11 a. Prośba o zgodę na wykonanie napisu do koszalińskiego magistratu wpłynęła 18 września 1945 roku.
W tym czasie też niejaki Alojzy Lamęcki uruchomił już zakład malarski przy ulicy Krzywoustego i też chciał mieć ładny szyld. Podobnie jak osoby prowadzące Aptekę pod Gryfem, która wtedy mieściła się przy ulicy Armii Czerwonej (dziś marszałka Piłsudskiego) i właściciel wędliniarni przy ulicy Przemysłowej. Naj -ciekawiej prezentuje się ilustracja z projektem szyldu, który chciał zawiesić... Włoch, niejaki Piętro Dalmasa. Ten przy ulicy Zwycięstwa 5 otworzył lodziarnię Italiana.
Kwitło też życie kulturalne. Do Koszalina przyjeżdżały z gościnnymi występami takie przedwojenne gwiazdy, jak Mieczysława Ćwiklińska i Tola Mankiewiczówna, a w kinie Polonia (potem Adria) można było obejrzeć pierwsze filmy. Zapowiadające to plakaty można zobaczyć w koszalińskim Archiwum Państwowym, podobnie jak te zachęcające do kibicowania w trakcie małych i dużych wydarzeń sportowych, w tym meczów piłki nożnej.
- Dokumentacja składająca się na ten zespół jest fascynująca i bardzo nam bliska, bo
wyłania się z nich obraz wraca-jącego do życia miasta, które przecież teraz jest naszym miastem. Wystarczy poświęcić trochę naszego czasu, do czego gorąco zachęcam, zapoznać się z dokumentacją z tamtego czasu, aby niemal poczuć, usłyszeć i zobaczyć ten ruch na ulicach, to życie, które aż kipiało od energii i nadziei, że teraz, po wojnie, właśnie tutaj w Koszalinie będzie już można normalnie i spokojnie żyć. Że ci wszyscy, którzy tutaj przyjechali, znajdą swój nowy dom -podkreśla pani kustosz.
Dodaje też, że cały archiwalny zespół „Zarząd Miejski i Miejska Rada Narodowa w Koszalinie" jest dostępny w formie cyfrowej i można z nim się zapoznać, nie wychodząc z domu (patrz ramka).
- Oczywiście, gdyby ktoś chciał zobaczyć oryginalne dokumenty i bardziej zbliżyć się do minionej epoki, to może to zrobić. Wystarczy, że odwiedzi naszą czytelnię, gdzie zawsze może liczyć na profesjonalną pomoc naszych pracowników. Serdecznie zapraszamy - zachęca Dorota Cywińska. ©®
JAK ZNALEŹĆ ZESPÓŁ „ZARZĄD MIEJSKI I MIEJSKA RADA NARODOWA W KOSZALINIE" W INTERNECIE
Ścieżka dostępu jest bardzo prosta i składa się z czterech kroków. Krok pierwszy: otwieramy stronę Archiwum Państwowego w Koszalinie. Krok drugi: po lewej stronie klikamy w „Zasoby online". Krok trzeci: po prawej stronie znajdujemy hasło „Dokumentacja aktowa" i je otwieramy. Krok czwarty: klikamy w „Zarząd Miejski i Miejska Rada Narodowa w Koszalinie" i jesteśmy na miejscu.
ARCHIWIŚCI CZEKAJĄ NA WASZE ARCHIWA
Macie w swoich domach rodzinne, archiwalne dokumenty, zdjęcia, akta? Nie wiecie, co z nimi zrobić i czy są coś warte? Albo wiecie doskonale, jaką posiadają wartość historyczną i chcielibyście, aby zostały profesjonalnie zabezpieczone i znalazły się w miejscu, gdzie będą świadectwem o przeszłości dla przyszłych pokoleń? Jest idealne rozwiązanie: możecie taki rodzinny zbiór przekazać do Archiwum Państwowego w Koszalinie. Archiwiści zabezpieczą go, odrestaurują i włączą do archiwalnych zbiorów, z których każdy zainteresowany będzie mógł skorzystać. Z kolei każdy z darczyńców - jeśli tylko będzie sobie tego życzył - dostatnie cyfrową kopię zbioru, który przekazał. Kontakt: Archiwum Państwowe w Koszalinie ul. Marii Skłodowskiej-Curie 75-803 Koszalin tel. 94 317 03 60 (e-mail: sekretariat@koszalin.ap.gov.pl).
18
• HOBBY
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
A pan Zbigniew siedzi i maluje figurki
Krzysztof Marczyk
Stare Bielice
Najbardziej lubi stworzyć figurkę od podstaw. Wtedy wie, że będzie unikatowa. Dumny jest ze swojej husarii. A marzy o Wołodyjowskim i Zagłobie.
Żołnierzyki mają od kilku do kilkunastu centymetrów. W domu Zbigniewa Małkowskiego, 58-letniego emerytowanego funkcjonariusza Straży Granicznej, wypełniają wiele gablot. Dla mieszkańca Starych Bielic kolekcjonerskie figurki są niemal całym światem.
Czym skorupka za młodu...
Jego pasja zaczęła się w dzieciństwie. Pierwszą figurką był książę Witold na koniu, produkowany w czasach PRL-u przez Polski Związek Głuchych. Szybko zaczęło przybywać kolejnych egzemplarzy. Figurki kupował w kioskach Ruchu, hobby dzielił z kolegami.
-Miałem tego kilkaset sztuk. Później cała kolekcja mi zginęła. Kiedy poszedłem do wojska, zostały oddane siostrzeńcom i już nie wrócił ani jeden żołnierzyk - opowiada Zbigniew Małkowski. - Jednak ponad 20 lat temu wróciłem do kolekcjonowania. Udało mi się kupić egzemplarz księcia Witolda. Pierwszymi figurkami kupionymi w sklepie modelarskim w Koszalinie byli nasi ułani-szwoleżerowie z firmy Esci w skali 1:72. Potem zacząłem korzystać z internetowych serwisów aukcyjnych, odwiedzam giełdy staroci.
Historią interesował się od najmłodszych lat. Patrzy na swoją pasję trochę szerzej, koncentrując się nie tylko na polskiej historii, wojskowości czy mundurze.
-Mam u siebie w kolekcji także Dziki Zachód, Wojnę Secesyjną, II Wojnę Światową, z egzemplarzami z całego świata-mówi.
Niektórzy kolekcjonerzy mocno się specjalizują.
-Ja tak nie mam. Jeśli figurka mi się podoba i jest w moim zasięgu cenowym, to ją kupuję. Nie skupiam się na jednym okresie historycznym, materiale czy czasie, w jakim figurki zostały wyprodukowane - wyjaśnia nasz rozmówca.
Łącznie pan Zbigniew ma około dziewięć tysięcy figurek, ale wciąż dochodzą nowe. Część leży nierozpakowana w kartonach. Czeka na pomalowanie, zmontowanie, odnowienie. Oraz na miejsce w gablocie, bo jednak dużym wyzwaniem jest efektowne pokazanie zbioru. Który należy do
najbardziej unikalnych w kraju. Owszem, są kolekcjonerzy w Polsce, który mogą pochwalić się większą kolekcją, liczącą nawet kilkadziesiąt tysięcy sztuk, ale jeśli chodzi o nasz region, to pan Zbigniew ma małą konkurencję.
- Kilkanaście tysięcy sztuk i więcej to już liga światowa. Takich osób w Polsce jest raptem kilka - przyznaje.
Największą dumą napawa go husaria, którą udało mu się skompletować. Do najcenniejszych figurek w jego zbiorze należy - wyglądający niepozornie - żołnierz z lat 50. XX wieku. Ta figurka jest jedną z pierwszych, które ukazały się na rynku w powojennej Polsce. Dziś to warty czterocyfrową sumę unikat.
Wojna, czas i pieniądze
Jak wiele różnych pasji, kolekcjonowanie figurek do najtańszych nie należy. I właśnie koszty wymienia nasz rozmówca jako największą przeszkodę. Drugą jest... czas. Poszukiwania na aukcjach czy giełdach, wymiana informacji, licytacje i wreszcie odnawianie, malowanie, sklejanie - to wszystko wymaga czasu.
-Do tego lata mijają, wzrok nie ten, więc już tylu szczegółów nie zobaczę. Stąd przerzuciłem się na większe skale -1:32, czy 1:16 - śmieje się pan Zbigniew.
Inna rzecz, że ciężko jest dostać figurki przedstawiające polskich żołnierzy z różnych okresów historycznych. Nie są już produkowane. Kiedyś firm zajmujących się wytwarzaniem figurek było więcej, ale sporo ogłosiło upadłość w latach 90. XX wieku. Były to głównie spółdzielnie głuchych czy spółdzielnie inwalidów. Co ciekawe, dużo figurek, np. przedstawiających polską husarię czy wojska napoleońskie, produkowanych jest na Ukrainie i w Rosji. Figurki przedstawiające polskie wojska pochodzą też z Hiszpanii, Anglii, Francji, Niemiec czy Danii. Jednak trudno je dostać. Przez te ograniczenia kolekcjoner figurki kupuje głównie na giełdach staroci. Korzysta z serwisów aukcyjnych.
-Batalie o jakiś wyjątkowy egzemplarz też się zdarzały -przyznaje. - Parę razy brałem udział w licytacjach, ale ostatecznie odpuszczałem. Trzeba wiedzieć, kiedy powiedzieć stop. Niejedna rodzina poszła przez to z torbami - przestrzega.
Okazuje się, że na rynek modelarski i figurkowy wpływa także wojna na Ukrainie.
-W jednej z firm zamówiłem zestaw Templariuszy i Krzyżaków. Ale z racji tego, że produkowany jest na Ukrainie, nie wiadomo, kiedy będzie. Ba, nie wiadomo, czy ta fabryka jeszcze istnieje - martwi się.
Jego cichym marzeniem są figurki przedstawiające bohaterów „Trylogii" Sienlaewicza: Skrzetuskiego, Zagłobę, Bo-huna, Wołodyjowskiego.
-Są robione w Kaliningradzie przez firmę Inżynier Base-vich. Pierwowzorami byli bohaterowie z filmów Jerzego Hoffmana, aktorów wcielających się w te postaci można rozpoznać od razu. Za sześć figurek trzeba zapłacić 600 zł plus koszt przesyłki. To na razie poza moim zasięgiem. Do tego produkowane są w Rosji, a jak teraz wygląda sytuacja na Wschodzie, wszyscy wiemy - przyznaje pan Zbigniew.
Zrób to sam
Żołnierzyki nierzadko trzeba pomalować. Albo skleić, zmontować, dokręcić. Stare egzemplarze trzeba odnawiać.
Naprawiać poszczególne elementy, odświeżać kolory.
-Bywa, że figurki są zniszczone. Różnie były przechowywane. W piwnicach, na strychach, wystawiane na działanie wilgoci, zbyt niskich lub zbyt wysokich temperatur. Ludzie nie przywiązują do tego wagi. Wywalają na śmietnik -mówi kolekcjoner.
Czysty przypadek sprawia, że wyrzucona figurka trafia potem na jakąś giełdę staroci. Ludzie nie zdają sobie sprawy, że dla kogoś to może mieć wartość. To jest jednak historia.
-Trzeba ją zachować, chociażby w ten sposób - podkreśla pan Zbigniew. Przyznaje przy tym, że woli kupić figurkę, nad którą samemu trzeba jeszcze popracować, niż tzw. gotowca. Większą przyjemność sprawia mu własnoręczne dotarcie do dokumentacji, źródeł, sprawdzenie, jakiego kolorubyło umundurowanie, potem dobór farb, koniecznie akrylowych.
-Sam też odlewam figurki. To największa frajda, mieć wpływ na wygląd danego egzemplarza od początku do końca. Powstaje figurka, której nikt inny nie ma. Można się przy tym wyciszyć, odpocząć po ciężkim dniu. Mam też sporo figurek robionych przez tzw. figurkowców. Zbieram te, które własnoręcznie wykonuje pan Maciej Pawlica, krajowy specjalista w tym zakresie. To pojedyncze egzemplarze, nieprodukowane fabrycznie, więc unikalne. Są ręcznie rzeźbione w specjalnej modelinie modelarskiej - uzupełnia kolekcjoner.
Dziś zdobycie wiedzy nt. danego umundurowania nie stanowi problemu, bo mamy internet. Ale ponad 20 lat temu siedział obłożony książkami z ilustracjami, przeważnie autorstwa Bronisława Gembarzewskiego. - Dziś to hobby pod pewnymi względami łatwiej uprawiać. Przynajmniej jeśli chodzi o dostępność do wiedzy, materiałów, specjalistycznych farb i pędzli. Ale jeśli chodzi o same figurki, zwłaszcza te najstarsze, to jest trudniej. Znikają z rynku, a na aukcjach osiągają niebotyczne kwoty. Z kolei jedna farba to koszt minimum 10 zł, a przecież mundury mają też dodatkowe kolory. Na szczęście takie farby wystarczą na kilkanaście żołnierzyków, więc koszty się rozkładają - dodaje.
Swoją pasją stara się zarazić innych.
-W maju zeszłego roku mieliśmy wystawę w ramach l. Ogólnopolskiego Spotkania Ko-lekcjonerów Figurek w Ostródzie. Prezentowałem tam Dziki Zachód. Było nas kilkunastu i każdy pokazywał co innego, by jakoś urozmaicić to zwiedzającym - mówi pan Zbigniew. -Są grupy modelarskie, przeważnie na Facebooku, na których przed wystawami wspólnie ustalamy szczegóły. Należę do kilku grup, a jedną - skupiającą już około 1000 osób - założyłem sam. Nazywa się „Żołnierzyki z PRL i nie tylko". Wymieniamy się figurkami, handlujemy.
Jednak w swej propagatorskiej roli nie zawsze spotyka się z przychylnym odbiorem.
-Próbowaliśmy zorganizować coś takiego w naszej okolicy, kontaktowałem się z koszalińskimi muzealnikami, ale zainteresowania nie było. Pokutuje stereotypowe myślenie, że będę pokazywał zabawki. A będąc na Mazurach i widząc miny 10-12-letnich chłopców, wiedziałem, że to był strzał w dziesiątkę. Mogą dzięki temu złapać historycznego bakcyla. U nas na forum mawiamy: zbieranie żołnierzyków zaczyna się po 50. To w pewnym sensie sentymentalny powrót do lat dziecięcych. Ale trzeba do tego dojrzeć - podsumowuje. ©®
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
A TO CIEKAWE/RECENZJE
19
50-letni ganz ze Wzgórza Hetmańskiego. Chciałby wrócić na tory, ale nie może
Marek Jaszczyński
Szczecin
W Polsce są tylko dwa czynne motowagony SN6L Jeden stoi w Szczecinie. Nie dał się rozebrać na części złomia-rzom, ale zamiast jeździć po torach ku uciesze fanów kolei czeka na remont
- Jeździłem na nich dwa lata. Najpierw był SN61-91, później 10, w lokomotywowni Pozaklasowej Szczecin Wzgórze Hetmańskie - wspomina pan Marian, w latach 70. XX wieku młodszy maszynista. - Jak na tamte czasy, czyli lata 1975-77, to był ekstra pojazd. Wagon motorowy był nie za silny, bo 500 koni mechanicznych, ale takie dwa połączone dawały radę pięć wagonów pasażerskich pociągnąć. Jeździliśmy do Olsztyna i na Kraków. Później obsługiwały szlaki kolei podmiejskiej.
Poniższa historia dotyczy jednak starszego pojazdu, pochodzącego z 1972 roku, który dotrwał do naszych czasów. To jeden z dwóch wagonów motorowych w Polsce, które są jeszcze na chodzie. Ten szczeciński jest unikatem, bo zachowały się wszystkie oryginalne części, chociaż złomiarze próbowali rozkraść jego wnętrze. Pojazd SN61-183 produkcji Ganz-Mavag Budapeszt stacjonuje na terenie beKgi Utrzymania w zgoize Hetmańskie Zachodniopomorskiego Zakładu POLREGIO S. A. i jest pod opieką Stowarzyszenia Miłośników Kolei oraz pracowników Polregio. Samorząd województwa wsparł remont wagonu przeprowadzony w latach 2018-2019. Miłośnicy kolei naprawili m.in. rozrusznik, przeprowadzili regenerację chłodnicy, lakierowanie pojazdu i inne drobne prace konserwacyjno-utrzymaniowe. Dzięki wsparciu firmy GROWAG odtworzona została tapicerka pojazdu według oryginalnego wzoru.
Jednak, jak się okazuje, wymienione prace remontowe nie wystarczą.
- Chcemy, aby w przyszłości SN61-183 mógł być użytkowany jako pojazd historyczny. W tym celu w roku 2018 odtworzono dokumentację systemu utrzymania. Jednak przywrócenie pojazdu do ruchu będzie wymagało przeprowadzenia naprawy głównej pojazdu poziomu P5. Konieczne w tym celu jest odtworzenie dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) oraz Warunków Tech-
SN 61 na szlaku kolejowym w czasach swojej świetności
nicznych Wykonania i Odbioru (WTWiO) - tłumaczy Tomasz Maciejewski z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. - Naprawa główna połączona będzie w istocie z częściową rekonstrukcją pojazdu, w którym będą musiały być wymienione praktycznie wszystkie podzespoły elementów nadwozia, części biegowych, układu napędowego a także instalacje elektryczna, paliwowa, wodna, kanalizacyjna i pneumatyczna.
W tym przypadku zaczynają się problemy; bo nie wiadomo, kiedy rozpocznie się naprawa i ile będzie kosztować.
- Jest to proces skomplikowany, ponieważ większość elementów nie jest już produkowanych, a co za tym idzie, są niedostępne na rynku. Często nie istnieją również firmy, które je wyprodukowały, na przykład w przypadku silnika. Należy liczyć się z faktem, że zakończenie realizacji przedsięwzięcia będzie procesem wieloletnim. Dziś jednak trudno ocenić realną perspektywę czasową, uwzględniając wysoki koszt podzespołów, znalezienie potencjalnego wykonawcy, mając na uwadze braki w dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej, jak również aktualną sytuację gospodarczą - tłumaczy Tomasz Maciejewski.
Wagon ganz. Co to za motowagon?
SN61 - wagony silnikowe wyprodukowane dla PKP w liczbie 250 sztuk, w latach 1960-1975, w zakładach Ganz-MAVAG na Węgrzech, Potocznie nazywane clayton, od zastosowanego kotła parowego. Wagon nie przypomina dzisiejszych szynobusów, których jest prekursorem. Ciekawy jest układ jego wnętrza. Dwa przedziały pasażerskie rozdziela przedsionek wejściowy. Drzwi nie są otwierane automatycznie. Tuż obok jest przedział służbowy, który przylega do maszynowni. W przedziale silnikowym mieści się serce wagonu, czyli 12-cylindrowy
Wagon motorowy SN61 pojechał w październiku 2018 roku ze Szczecina do Godkowa, okazją było otwarcie drogi rowerowej z Siekierek do Trzcińska Zdroju wysokoprężny silnik spalinowy systemu Ganz-Jendrassik o mocy500 KM. W kabinie maszynistów można podziwiać pulpit sterowniczy. Tu też nie brakuje ciekawostek. Z tabliczki możemy przeczytać, że najwyższa dopuszczalna prędkość to 100 kilometrów na godzinę. Masa służbowa wagonu wynosi 57 800 kg, a jego długość całkowita to 24,215 m, szerokość 2,960 m, wysokość 4,120 m. Średnica kół 0,940 m. Prędkość konstrukcyjna 108 km/h. Wagon ma 48 miejsc siedzących. plus 5 miejsc typu ławeczka w przedziale bagażowym. Maksymalnie wagon może zabrać 111 pasażerów.
Domyślnie seria SN61 miała trafić na linie lokalne, jednak w praktyce pojazdy pojawiły się również na połączeniach dalekobieżnych. Można je było spotkać w takich pociągach, jak np. Neptun z Warszawy do Gdyni, gdzie SN61 w trakcji podwójnej, a nawet potrójnej, prowadziły składy złożone z kilku wagonów. Do nich do dziś należy rekord w czasie przejazdu na tym połączeniu. Ponadto planowo wagonami SN61 były obsługiwane takie relacje, jak: Warszawa - Świnoujście, Warszawa - Berlin, Warszawa - Ostrołęka, Warszawa - Przemyśl.
Wraz z postępującą elektryfikacją sieci PKP wagony serii SN61 przejęły obsługę pociągów w ruchu lokalnym. W latach 1976 i 1985 dwa wagony SN61-170 i SN61-537 przystosowano do prac rewizyjnych przy konserwacji sieci trakcyjnej i oznaczono nową serią SR61. Ostatecznie wagony SN61 wycofano z planowej eksploatacji na początku lat 90. XX wieku. ©®
KSIĄŻKI Szpieg olimpijski Wiktor Bołba
Wydawnictwo Fronda. Rozwinięcie tytułu: Jerzy Pawłowski. Od PRL-owskiego celebryty do wroga państwa numer 1". Legendarny dla mojego pokolenia szermierz i olimpijczyk (50+). PRL-owska propaganda zrobiła z niego romantyka wychowanego w kulcie Wołodyjowskiego. Już wtedy mówiło się jednak, że jest szpiegiem. Oficer WP, kawaler najwyższych odznaczeń państwowych, zdecydował się na współpracę z obcym wywiadem. Po latach wyszło, że współpraca Pawłowskiego z tajnymi służbami ma znacznie dłuższe korzenie, bo przyszły amerykański szpieg rozpoczynał karierę od raportów dla SB, nawet na swoich bliskich.
Fascynująca historia opisana w oparciu o rzetelne źródła. Polecam. (MARA)
Płeć i mózg. Historia przekręconych faktów Daphna Joel, Luba Vikhanski
Wydawnictwo WAB: Od wydawcy: Od pokoleń uczono nas, że mózgi kobiet i mężczyzn różnią się w istotny sposób. Zgodnie z tym mitem kobiecy mózg ma rozbudowane ośrodki komunikacji i emocji oraz jest przystosowany do odczuwania empatii. W męskim mózgu dominują ośrodki seksu i agresji, i jest on przystosowany do budowania systemów. Według neurolożki profesor Daphny Joel tak nie jest. Opierając się na przełomowych wynikach własnych badań i najnowszych dowodach naukowych, profesor Joel wyjaśnia, że każdy ludzki mózg jest w rzeczywistości unikalną mieszanką lub mozaiką cech „męskich" i „żeńskich". To jeden z tych tematów, które mnie fascynują. Gorąco polecam. (MARA)
Vetulani. Piękny umysł, dzikie serce
Katarzyna Kubisiowska
Wydawnictwo Znak Horyzont. Pierwsza biografia Jerzego Vetulaniego, wybitnego neurologa. Rok przed tragiczną śmiercią w wypadku mówił: „Warto żyć tak długo, jak długo jesteśmy w stanie myśleć, jak długo pracuje nasz mózg".
Całe życie związany był z Krakowem. Współtworzył Piwnicę pod Baranami. Walczył o prawa kobiet, społeczności LGBT+ i o legalizację marihuany do celów medycznych. Był jednym z najczęściej cytowanych polskich naukowców w dziedzinie biomedycyny.
Raz miałam przyjemność rozmawiać z profesorem. To były niezapomniane godziny. Autorka biografii napisała ją z wielką sympatią dla bohatera, ale jednocześnie nie ukrywa tego, że miał on nie tylko zalety. Polecam. (MARA)
Po końcu
Clare Mackintosh
Wydawnictwo Prószyński i S-ka. Od wydawcy: Max i Pip to najsilniejsza para, jaką tylko można sobie wyobrazić. Każdego dnia ramię w ramię mierzą się z nieuleczalną chorobą synka. Są dla siebie wsparciem, ostoją, miłością. Ale teraz muszą zmierzyć się z czymś niemożliwym - to do nich należy ostateczna decyzja dotycząca kontynuacji leczenia Dylana. Tyle tylko, że w tej sprawie przestali być jednomyślni, a wyboru muszą dokonać wspólnie. Każde mówi innym głosem, ale żadne nie wie, co tutaj jest słuszne. Nikt nie umie przewidzieć przyszłości, w dodatku co innego podpowiada rozum, co innego serce. A nie ma trudniejszych wyborów niż te dotyczące dziecka.
Poruszy nawet nabardziej twarde serca. (MARA)
20
• OGŁOSZENIA DROBNE
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
DROBNE
Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512	Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94 347 3512
Przez internet: ibo.polskapress.pl	Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103
W Biurze Ogłoszeń:	Oddział Szczecin: ul. Nowy Rynek 3,71-875 Szczecin, tel. 9148133 67, fax 91433 48 60
RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH:
■	NIERUCHOMOŚCI	■ FINANSE/BIZNES
■	HANDLOWE	■ NAUKA
■	MOTORYZACJA	■ PRACA
i ZDROWIE i USŁUGI i TURYSTYKA
i BANK KWATER i ZWIERZĘTA i ROŚLINY, OGRODY
i MATRYMONIALNE i RÓŻNE i KOMUNIKATY
i ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA i GASTRONOMIA
i ROLNICZE i TOWARZYSKIE
MIESZKANIA-SPRZEDAM
60M2, parter, Słupsk, 668839118
MIESZKANIA-ZAMIENIĘ
KOSZALIN 48 m2 n/b zamienię na Słupsk, 94/3417366, 602305085.
GARAŻE Blaszane — BRAMY Garażowe
Najniższe CENY Różne wymiary Transport cały kra]
fdontażGR&TtS
Dogodne RiftTT gpa 94-318-80-02 91-311-11-94
58-588-36-02	95-737-63-39
59-727-30-74	512-853-323 www.konstat-garaze.pl
OMEGA
WYCENY OBRÓT
SŁUPSK, UL. STARZYŃSKIEGO 11 tel. 59 841 44 20; 601 654 572; www.nieruchomosci.slupsk.pl omega@nieruchomosci.slupsk.pl
FILMY, MUZYKA
KUPIĘ PŁYTY GRAMOFONOWE 609155327
MASZYNY URZĄDZENIA
KUPIĘ minikoparkę 609-499-555.
AKUS
Sprawnie i bezpiecznie
Najchętniej wybierane biuro nieruchomości
zapraszamy Kupujących i Sprzedających
tel. 661-841-555
www.abakus-nieruchomosci.pl
2 pok. balkon, ciepłociąg
KLUCZE W BIURZE rej. Odrodzenia 235 000,-
2 pokoje, II piętro, 44,6 m2 rozkładowe, rej. Emki
do negocjacji 279 000,-
72,5 m2, loggia, oddzielne wc
SZYBKIE WYDANIE Tej. Emki 425 000.-
A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki,
oferujemy najwyższe ceny,
536079721
AUTO skup wszystkie 695-640-611
TŁUMIKI, katalizatory, złącza. Czekaj Zbigniew.
Koszalin, Szczecińska 13A (VIS). Tel: 94-3477-143; 501-692-322.
SKUP-AOT wszystkie, 534-983-031.
FIRMA DOMAR w Tatowie zatrudni: brygadę do prac bitumicznych. Oferty prosimy przesyłać: tomasz.dorszynski@domar-k.pl Tel. 664-410-796
HYDRAULIKA z doświadczeniem. Koszalin, 604965246.
NIEMCY: murarz, cieśla, malarz, hydraulik, spawacz:
601-218-955.
OCHRONA, Police,stawka godz.+premie kwartalne,
604-630-556
POMERANIA Frucht Sp. z 0.0. z siedzibą w Dziwogórze poszukuje operatorów maszyn, wózkowych, mechaników oraz pracowników sezonowych. Zapewniamy szkolenia oraz możliwość rozwoju.
CV proszę nadsyłać na: info@pomerania.pl
ZATRUDNIĘ do pracy w Niemczech: Malarzy, Ociepleniowców, Tapeciarzy. Konkurencyjne stawki, darmowe mieszkanie, auto i umowa niemiecka. Tel: 539 343 726 lub 602 262 365.
Zatrudnimy Pracownika
I Sprzątającego do Grupy mobilnej na terenie Szczecina i całego woj. Zachodnio-Pomorskiego. Umowa o pracę. 4200 zł brutto. Teł. 727-003-748.
Zdrowie
A-Z GINEKOLOG, 790-246-404
llll
SPEC. Neurolog. NFZ. Bez kolejek. Codziennie. Koszalin, 605-284-364.
iS!
PSYCHOTERAPIA, 508 841-757.
ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762
AGD RTV FOTO
59/8430465 Serwis RTV, LCD, plazma PRALKI Naprawa w domu. 603775878
M

CYKLINOWANIE bezpyłowe 504308000
MALOWANIE dachów788-016-988
HYDRAULICZNE, tel. 607703135.
SPRZĄTANIE strychów, garaży, piwnic, wywóz starych mebli oraz gruzu w bigbagach, 607-703-135.
USŁUGI porządkowe, wycinka drzew, rębak 697-782-596
DZWIRZYNOMORZE.PL, 605 905 969 KOŁOBRZEG blisko morza! 511337308 ŁEBA, tanie pokoje z łaz. 603-471-715
PAN pozna Panią, 507-424-834.
PANI 60 plus pozna pana do 72 lat, 792954228.
KASA za stare książki 609-643-399
ODBIÓR mobilny i demontaż złomu, skup starych maszyn i urządzeń 697-782-596
ZŁOM kupię, potnę, przyjadę i odbiorę, tel. 607703135.
KUPIĘ ciągniki rolnicze, mikrociągniki absolutnie wszystkich marek.
Każdą koparkę, ładowarkę, minikoparkę. Tel. 694400305
KUPIĘ ciągniki, przyczepy, maszyny rolne. Tel. 535135507.
fj , ' .
SIANO w balotach, 94/3421526.
KURKI młode, odchowane oraz kury roczne sprzedam tel. 785-188-999
KURKI odchowane 784 461566
KURY nioski młode - sprzedam. Telefon: 782 827 428,792 732 052, 59/810 89 05
FAJNA Ewa, 571384625.
AUTOPROMOCJA
Głos
Pomorza
Dzień dobry w poniedziałek
Kup dziennik z dodatkiem Sportowy24 gp24.pl
czytaj
stronakobiet.pl
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
PO GODZINACH
21
FILM
Philip Marlowe jest nieśmiertelny
Krakowskie wydawnictwo Karakter wznawia najsłynniejsze powieści Raymonda Chandlera, w nowym tłumaczeniu Bartosza Czartoryskiego. Jako tom drugi ukazała się „Żegnaj, laleczko" z 1940 r.
Wbrew skorumpowanym policjantom, szarlatanom sprzedającym narkotyki gwiazdom Hollywood, zblazowanym bossom podziemia, prywatny detektyw Philip Marlowe szuka dawno zaginionej piosenkarki. Co ciekawe, akurat w tym przypadku nikt mu za to nie płaci.
Marlowe spotyka Myszkę Malloya
Akcja toczy się następująco: zlecenie, którego podejmuje się Philip Marlowe, przybiera nieoczekiwany obrót, gdy staje się świadkiem bójki „U Floriana", w lokalu dla Murzynów, wywołanej przez Myszkę Malloya, recydywistę niedawno wypuszczonego z więzienia. Myszka-rozrabiaka szuka niejakiej Velmy, rudej piękności o podejrzanym pochodzeniu i swojej dziewczyny sprzed lat.
Tego samego dnia do Marlowe'a zgłasza się Lindsay Marriott, hollywoodzki playboy, który potrzebuje ochrony przy niezbyt legalnej transakcji, jaką jest zapłata za szantaż. Po dotarciu na miejsce Marlowe zostaje ogłuszony. Gdy dochodzi do siebie, odkrywa, że Marriotta zamordowano.
Słowem codzienność, do której Marlowe, z uporem poszukujący sprawiedliwości w mieście grzechu, zdążył już przywyknąć. Choć może nie do końca, bo przecież nie został cynicznym łapsem bez skrupułów.
Zmęczony Robert Mitchum
Raymond Chandler (1888-1959) był jednym z twórców tzw. czarnego kryminału. I to on wymyślił Philipa Marlowe'a, którego najpierw zrobił bohaterem „Głębokiego snu" (1939), a potem w kolejnych sześciu pozwolił mu kroczyć po brudnych ścieżkach ludzkich namiętności i zbrodni. Zawsze z Los Angeles w tle.
„Żegnaj, laleczko" ekranizowano tylko dwa razy, co zdumiewa, bo to powieść świetnie nadająca się na ekran. W1944 r. Marlowe'a zagrał Dick Powell i film słusznie został zapomniany. W1975 r. w detektywa wcielił się Robert Mitchum, tak zmęczony, że bierze litość, ale i tak o niebo lepszy od Powella. Film, który dostał nawet dwie nominacje do Oscara, wyreżyserował Dick Richards.
I jeszcze kilka słów o tłumaczeniu Czartoryskiego. Wprowadził on do teksu sporo kolokwializmów i zwrotów zaczerpniętych z języka współczesnego. Mnożą się przeróżne: „spadaj", wypad", „koleś", ale nie psują one całości. Zaś zdanie: „Z brustaszy wylewała się kaskadą ozdobna poszetka, tak samo jaskrawożółta jak krawat" to prawdziwa perła sztuki translatorskiej.
(grab)
Raymond Chandler, „Żegnaj, laleczko", wyd. Karakter, Kraków 2022, cena 42 zł
WIEŚCI NIEZTEJ ZIEMI
ANNA STARMACH
Była na biało
Popularna ekspertka kulinarna bawiła niedawno na weselu siostry. I oczywiście zamieściła na Instagramie relację z wydarzenia. Zabawa miała miejsce wgreckięj tawernie na plaży. „To było święto wielkiej miłości I ta miłość wszystkim się udzieliła" - napisała. Starmach pojawiła się na uroczystości w białej sukni ozdobionej koronkami. Niektóre fanki uznały to za wpadkęidały temu wyraz w swych komentarzach. Celebrytka szybko jednak wyjaśniła sytuację: „Ha ha! Wszystkie dziewczyny były na biało! Tak sobie zamarzyła pani młoda".
AGNIESZKA WŁODARCZYK
Miała wypadek
Celebrytka jest młodą mamą, więc karmi swoją pociechę również w nocy. W minioną niedzielę synek obudził ją,
więc wstałaiudała się do jego pokoju. Chłopiec dostał mleko i zasnął. „Poszłam do toalety inagle zabolał mnie brzuch do tego stopnia, że zrobiło mi się ciemnoptzed oczami i straciłam przytomność. Grzmotnęłam o podłogę" - pisze Włodarczyk na Instagramie. Kiedy aktorka odzyskała świadomość, zawołała męża, aten wezwał karetkę. Włodarczyk trafiła do szpitala, gdzie zrobiono jej wszystkie badania. Narazie niewiadomo, cobyło przyczyną omdlenia.
JULIA WIENIAWA Ma dwóch ojcow
Celebrytka wychowała się w rozbitej rodzinie - jej rodzice rozstali się, kiedy była dzieckiem. Przez wiele lat odnosiła się do wychowania na dwa domy dosyć krytycznie. Dopiero z czasem uznała, że nie ma w tym nic złego. - Jak byłam mała, to nie było łatwe jeździć od mamy do taty, od taty do mamy, ale teraz doceniam te dwa światy. Mimo dwóch domów, mimo rozbitej rodziny jestem ogromną szczęściarą-po-wiedziała w Polsacie. Niedawno Wieniawa pojawiła się na otwarciu sldepuzluksuso-wymi trunkami, który w Warszawie otworzył jej ojczym. Przy okazji powiedziała: - Mam znimbardzo dobre kontakty, jaki ze swoim ojcem biologicznym, ja całe życie mówię, że Kulinarna celebrytka Anna Starmach bawiła się na ślubie siostry. Jej strój nie był żadną gafą mam dwóch ojców i koniec. Z moim ojczymem wychowałam się w jednym domu.
KAYAH
Poczuła się zagrożona
Piosenkarka była gwiazdą Polsat SuperHit Festivalu. Kiedy zmierzała na miejsce wydarzenia, otoczyli ją fotoreporterzy. W reakcji na to piosenkarka zasłoniła twarz torebką i rzuciła do mężczyzn: „Nie zesrajcie się!". W rewanżu fotoreporterzy zignorowali Kayah całkowicie, kiedy pojawiła się później na ściance. W mediach szybko zrobiło się głośnoocałym wydarzeniu. Wokalistka postanowiła się wtedy wytłumaczyć. „Nie śmieszy mnie naruszanie mojej nietykalnośc i iblokowanie mi drogi do garderoby, kiedy się spieszę, bo za chwilę wychodzę na scenę. Agresywne robienie zdjęć z odległości metra z obiektywem slaero-wanym prosto wtwarz nie jest ani standardem mojej, ani niczyjej pracy. To atak, a ja czuję się zagrożona. To niedopuszczalne i haniebne, pozbawione jakiejkolwiek etyki i kultury" -napisała.
MARCIN ORŁOŚ
Biorą go za dziadka
Znany prezenter od kilku miesięcy związany jest z Pauliną Koziejowską. Mimo że dzielą go z partnerkę aż 23 lata różnicy, oboje wydają siębyć szczęśliwie zakocham. To
trzeci poważny związek Orło-sia. Pierwszą żoną dziennikarza byłaMonika Jóźwik Druga to Ewa Orłoś-i ma z nią dwóch synów. Po raz trzeci ożenił się z Joanną Twardowską, a owocami tego 26-letniego związku są JakubiMelania. Koziejowską ma skromniejszy dorobek-wcześniej była związana z Jiac-kiem Borkowskim. Niedawno obecna partnerka Orłosia obchodziła czterdzieste urodziny. Prezenter dożył jej z tej okazji życzenia na Instagramie. „Kochanie, dziś świętujemy twoje okrągłe urodziny. 40-tak to już zaawansowany wiek, ale nic się nie martw, itak niektórzy myślą, że jestem twoim dziadkiem"-napisał.
MARCIN HAKIEL
Żyje w wolnym kraju
Ceniony tancerz był niedawno gościem programu Plejada Live. Opowiedział w nim o tym, jak reagował na zainteresowanie paparazzich swoją osobą po tym, jak wraz z żoną ogłosili, że się rozstają. -Nie przeszkadzają mi. To nie jest Hollywood, więc to nie jest tak, że oni do nas podbiegają. Robią zdjęcia, aleja też rozumiem,że tojest ich praca. Dzieci czasem im machają. Córka ma tendencje do machania im. Część z nich potrafi podejść i powiedzieć wprost: „Słuchaj, muszę zrobić zdjęcia", a ja się zgadzam, nie mogę mu zabronić, w końcu żyjemy w wolnym kraju - stwierdził. Dodał jednak, że konsekwentnie nie upublicznia wizerunku swoich rizieri-
HOROSKOP
Wodnik (20.01-18.02)
Drobny sukces, jaki dzisiaj odniesiesz, poprawi Ci samopoczucie. Horoskop dzienny radzi jednak nie przesadzać z okazywaniem radości...
Ryby (19.02-20.03)
Horoskop na dziś zapowiada, że wszystko, za co się dzisiaj zabierzesz, zostanie wykonane z werwą i rozmachem.
Baran (21.03-19.04)
Obowiązków Ci dzisiaj nie zabraknie. Horoskop dzienny na piątek wyraźnie ostrzega, że nad niektórymi z nich trudno Ci będzie zapanować.
Byk (20.04-20.05)
Ze sporą niechęcią zabierzesz się w końcu za zadanie odkładane od dłuższego czasu. Horoskop dzienny mówi, że okupisz to zmęczeniem.
Bliźnięta (21.05-21.06)
Będziesz stronić od otoczenia. Horoskop na dziś zapowiada, że unikać będziesz nawet osób, których towarzystwo zazwyczaj lubisz.
Rak (22.06-22.07)
Horoskop dzienny na piątek mówi, że uda Ci się zrealizować jeden z pomysłów, który do tej pory wydawał się niemożliwy do wykonania.
Lew (23.07-22.08)
Horoskop dzienny wróży, że nie braknie okazji, aby się przekonać, czy umiesz podejmować szybko trafne decyzje.
Panna (23.08-22.09)
Staniesz przed koniecznością podjęcia się cudzych obowiązków. Horoskop na dziś zapowiada, że dobrze się z tego wywiążesz.
Waga (23.09-22.10)
Nie wszystko będzie układać się po twojej myśli. Horoskop dzienny na piątek mówi, że wywoła to sporą frustrację...
Skorpion (23.10 -21.11)
Zagrożona jest realizacja Twoich planów. Horoskop dzienny radzi zrobić wszystko, aby do tego nie doszło.
Strzelec (22.11-21.12)
Będzie dzisiaj można odnieść wrażenie, że cały świat kreci się wokół Ciebie. Horoskop na dziś postawi Cię w centrum wydarzeń.
Koziorożec (22.12 -19.01)
To, co trudne dla innych, Tobie nie będzie sprawiać najmniejszych problemów. Horoskop dzienny na piątek wróży pasmo sukcesów.
Redaktor naczelny Przemysław Szymańczy k.
Z-cy red. nacz.: Marcin Stef anowski. Wojciech Frelkhowski.
YnonaHusaim-Sobecka. Prezes oddziału PiotrGrabowski.
Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko.
Dyrektor marketingu Robert Gronowski.
Redakqa.SŁUPSK, ul. Henryka Pobożnegol9,teŁS98488100, redakąagp24@potskapre5S4>l KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, teL9434735S2.redakqa{k24@pot5kapress4)l SZCZECIN, ul. Nowy Rynek3,teL 9148133OO.redakqigs24@pokkapfess.pł. Diuk Polska Press Oddział Poligrafia 75-846 Koszalin, Słowiańska 3a.
POLSKA PRESS GRO
Wydawca Polska Press Sp. z 0.0.
ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel.222014400, fax: 222014410
Prezes zarządu Tomasz Przybek Członek zarządu Dorota Kania Członek zarządu Małgorzata Skorwider
Członek zarządu MHoszSzuk
wwwgk24.pl www.gs24.pl
©O-umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwośćjego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie po uiszczeniu opłaty 2godniezcennikiemzamieszaonymnastroniewww.gp24.pl/tresciiwzgodziezpostanowieniamininiejszego regulaminu.
Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński Dyrektor marketingu, Rzecznik prasowy Wojciech Paczyński wojciedi.paczynski@potskapress.pl Dyrektor kolportażu Karol Wlazło Agencja AIP kontakt@aip24.pl
• KRZYŻÓWKA
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
aktor z filmu „Drzewo Jozu-ego" futerał na pistolet	jałmużna dla żebraka	bojazn	mieszka w „miedziowym" mieście		mowa nie-wiązana	r~	czarny	-v		zgorzel wargi i policzka	r~		małżeńska niewierność			r~	lek ze strączyńca			r~		uczta pogrzebowa	r~	plama £-mencie	słodki ziemniak skaza	-V	bada dźwięki mowy	azjatycki trunek
							mała flaszka						uroczysty strój				kokaina i heroina											
	- 1	ł		\	ł					ł							l		trujący metal	-				skala podwodna	ł		ł	1
l		5					Pięcioksiąg Mojżesza	-						prymitywne łożko		-						wydaje dzieła drukiem	-*	19				
wozy dla wojska	-						pokrywa garnki szkliwem chłodnicza w supersamie	-								12			wiązka chrustu	-		18		stolica Jemenu tramwajowy	—►			
r					1									liczne na słońcu		r						otoczenie władcy	r	1				
motto, maksyma cenna kolia ... Dalekiego Wschodu								21		port nad Irtyszem			sterta żelastwa	1		cząstka żaru			słowiański bóg ognia	nadaje łodzi kierunek		t	zawija do portu		działanie wojenne	ślubna wybranka		najdłuższy dopływ Dunaju
	Lech Poznań	imię Dancewicz, aktorki			model Daewoo					i	harcerski zjazd		\							i					1	ł	6	\
	- i	i				2	spisek, intryga	-*■								model Skody	-						ssaki morskie					
w powietrzu							lodowcowa																masa do pieczęci					
U					rasa królików	-*•	\				szał, furia		-			gaz palny	-				1			rozległy ze szczytu góry	
					port w Jemenie																							
związek państw	-				1	szczeliwo z konopii	-									przysmak z jesiotra	-						zespół Marka Grechuty	-			1	
jazzowa gitara	-			20																		ozdobny krzew parkowy w parze z igrekiem	~v			poczet, świta		mąż Amidali („Atak klonów")
																												
Augia-sza	ludzka ciżba			chiński złoty		bożyszcze tłumów																		mistrz Jedi rzezimieszek	-*•	ł		1
U	1			ł		1																kuzyn kruka	-	ł	7			
opiekun prawny		ryba morska, płaszczka			dawna stolica Egiptu		wńzi motorowej															r						
l		i			1		1															wiejski fartuch rodzaj cegieł	Lukullusa		czasami żółwie	13	czer-mień błotna	
manatki, klamoty	-				-																	U	i		l		1	
									B HS |								*											
dział mechaniki	włóczy się po kraju	9		rodzaj noszy		wchodzi na płotek																laska alpinisty napój wyciśnięty z owoców	-					
U	i			i		\																	15	model Volks-wagena lub gra wojskowa melodia		pasą się na hali	17	trudna na ugorze
																												
rośliny motyw dekoracyjny trująca mgła		skrzynia transportowa			dramat Witkacego	-		r~		sąsiadka Afganki	r~		wyspy Zołwie	loch więzienny		r~	karciany kolor		r~	dwuka-dłubowa łódź						i		\
		\					matka greckich Dogów	-					szatan w filiżance	—►	t					produkt w Tuły		i -*•		i		14		
U				16	matka Kaina	"*■				król z dramatu Szekspira	-					3	•głębia obrazu						fundament, podwalina		Hop! w gorę		pracownik stoczni	
					Tomasz, bokser												wkład, depozyt											
resztka drzewa	-				\		twardy jak...			sułtanat jak roślina			autor powieści „Ger-minal	-			i			okręt wojenny		-	ł		ł		1	
rędzina lub czarno-ziem	nieuk, ignorant			zwój tkaniny		w stadzie owiec	1			1			podstawowy składnik ciasta			proszek do prania	-*•					film Pasikowskiego cięgi	-			instrument dęty		roślina na paszę
U	1			1 11		kapłanka z „Faraona"	-							-		10				odległość między kołami		i				ł	8	i
niedokrwistość angielskie ...	-#•							miasto zTadż Mahal		-						Violetta, aktorka z „Rancza"	-*•							ludowa nazwa diabła	-			
U						natury lub Abrahama							pieszczotliwie 0 ojcu	-						wyna- .gror dzenie, zapłata		-*•						
gatunek Kaczki	-*•			4				gabinet odnowy biologicznej			-					góry z Kondorami	-						„Zbrodnia i...", powieść Fiodora Dostojewskiego		-			
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21
Litery z pól ponumerowanych od 1 do 21 utworzą rozwiązanie - myśl Urszuli Zybury.
3N(ńi0ZMzagVrvMAg va3z :aiNvzViMZoa
Litery z pól ponumerowanych od 1 do 21 utworzą rozwiązanie - myśl Urszuli Zybury.
3N(ńi0ZMzagVrvMAg va3z :aiNvzViMZoa
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
SPORT •
23
Początki pod znakiem poszukiwania atakującej
Wiktor Gumiński
wguminski@nto.pl
SIATKÓWKA. Reprezentacja Italski kobiet przegrała dwa pierwsze meczezNiemkami pod wodzą nowego trenera Ste£anoLavariniego.-Dały nam one sporo informacji-po-wiedziałwioski selekcjoner.
Po tym, jak we wtorek biało-czerwone uległy w Gliwicach 2:3, dzień później w Nysie padł wynik 1:3. Nie rezultaty były jednak w tych potyczkach najważniejsze.
-	Te dwa spotkania pokazały nam, nad czym musimy najmocniej pracować - zaznaczył Lavarini.
-	Po pierwszym z nich powiedziałem dziewczynom, że chciałbym, by w kolejnym poprawiły grę w ataku. I pod tym względem było widać postęp. W Nysie dokonywały już w tym elemencie lepszych rozwiązań, zarówno jeżeli chodzi o formę, siłę, jak i kierunki uderzeń. Zarazem dostrzegłem jednak, że mamy jeszcze bardzo duże pole do poprawy w relacji blok -obrona. Tak to już w sporcie jest, że po rozwiązaniu jednej kwestii zawsze pojawia się kolejna i tak w kółko. Bardzo jednak podobało mi się zaangażowanie zawodniczek. Grały z dużym poświęceniem, co jest dobrym prognostykiem przed naszą dalszą pracą.
Oba mecze z Niemkami łączył fakt, że każdy znichwwyj-ściowym składzie rozpoczęły trzy zawodniczki: libero Maria Stenzel, rozgrywająca Katarzyna Wenerska oraz atakująca 01ivia Różański.
Jako że do startu Ligi Narodów pozostał już tylko niespełna tydzień, pozwala to sądzić, że przynajmniej w pierwszym z trzech turniejów Lava-rini zamierza mocno stawiać właśnie na te siatkarki.
Szczególnie interesująca była obsada pozycji atakującej, ponieważ Różański to nominalna przyjmująca i właśnie w tej roli rozegrała cały ostatni sezon w IŁ Capital Legionovii Legionowo.
W związku z absencjami dwóch głównych zawodniczek,
Stefano Lavarini na razie testuje w kadrze poszczególne zawodniczki. Tak też będzie w zbliżającej się Lidze Narodów
które miały w pierwszej kolejności odpowiadać za siłę ataku, czyli Malwiny Smarzek i Magdaleny Stysiak, włoski szkoleniowiec musi teraz w przyspieszonym tempie szukać nowych rozwiązań.
-	W pierwotnym zamyśle rzeczywiście do obsadzenia pozycji atakującej rozpatrywaliśmy Malwinę i Magdę - zgodził się Lavarini. - Ich jednak teraz z nami nie ma, więc musimy pójść w innym kierunku. Naszym celem jest odpowiednie zbalansowanie drużyny na Ligę Narodów. Te rozgrywki to już nie przelewki, a my chcemy w nich nawiązać walkę ze wszystkimi. Gra na innej pozycji niż nominalna nie jest łatwym zadaniem, ale po dziewczynach widzę, że są otwarte na różne rozwiązania i występy w różnych konfiguracjach. Konieczność zmierzenia się z takim wyzwaniem już na początku naszej współpracy powinna też z czasem wzmocnić zespół pod względem mentalnym.
Lavarini zdradził również, na czym drużyna będzie się koncentrować podczas ostatnich treningów przed startem Ligi Narodów, którą Polki zainaugurują l czerwca meczem z Kanadą.
-	Nie mamy teraz zbyt dużo czasu, żeby popracować nad kwestiami technicznymi, więc skupimy się głównie na aspektach taktycznych -
ujawnił Lavarini. Pierwszy z trzech turniejów Ligi Narodów biało-czerwone rozegrają w Shreveport-Bossier City (USA).
Obok wspomnianej już potyczki z Kanadą, zmierzą się tam jeszcze z Brazylią (2.06), Koreą Południową (4.06) i Niemcami (5.06).
Później czeka je wyjazd na Filipiny, gdzie ich przeciwniczkami będą: Japonia (14.06), Tajlandia (16.06), Stany Zjednoczone (17.06) oraz Belgia (18.06). Na koniec nasze siatkarki będą rywalizować w Sofii. Terminarz ich gier prezentuje się tam następująco: Włochy (29.06), Chiny (30.06), Dominikana (2.07) oraz Bułgaria (3.07). Po zakończeniu tych zmagań osiem najlepszych drużyn zdobędzie awans do turnieju finałowego, który w dniach 13-17 lipca zostanie rozegrany w tureckiej Ankarze.
- Ciągle jeszcze myślę o tym, jakie dokładnie składy wybrać na poszczególne turnieje. Większości wyborów już dokonałem, ale mam kilka znaków zapytania, dlatego jeszcze nie chciałbym zdradzać konkretów - spuentował Lavarini, dla którego najważniejszym celem w tym roku jest dobry występ na mistrzostwach świata. Te odbywać się będą od 23 września do 15 października w Polsce oraz Holandii. ©©
Zalewski świętuje sukces Romy. Włoskie media pod wrażeniem gry Polaka
Hubert Zdankiewicz
redakcja@polskapress.pl
PŁKA NOŻNA.-To najcudowniejsze emocje-przyznał Nicola Zalewski, dla którego zwycięski finał ligi Konferencji Europy to pierwszy sukces w seniorskiej karierze. Polaka chwalą również media.
- To był nasz cel. Przyjechaliśmy, żeby wygrać. Zrobiliśmy to, co trener nam kazał i teraz się cieszymy - powiedział po meczu Zalewski na antenie „Viaplay".
- Trener powiedział, żebyśmy grali jak w normalnym meczu - bez presji. Ale wszyscy wiedzieliśmy, że to finał, a więc presja była - dodał reprezentant Polski, który w środę wyszedł w podstawo-
wym składzie i przebywał na boisku do 67 minuty. Chwilę wcześniej został ukarany żółtą kartką za opóźnianie gry.
Pokonując 1:0 Feyenoord AS Roma została pierwszym zwycięzcą powołanych w ubiegłym roku do życia rozgrywek.
-	Trener powiedział mi, że nadejdzie moja szansa i muszę ją jak najlepiej wykorzystać. Tak też zrobiłem. Myślę, że zasłużyliśmy na to trofeum - podsumował swój występ Zalewski, który razem z kolegami postanowił osobiście podziękować Jose Mourinho, przerywając konferencję prasową Portugalczyka.
-	Gdybym miał podziękować tylko jednej osobie, to wskazałbym na trenera. Gdy-
bym mógł powiedzieć coś jeszcze, to wymieniłbym kolegów z drużyny i osoby, które mnie otaczają - dodał polski obrońca.
- To najcudowniejsze emocje. Pierwszy rok gram w pierwszym zespole, to także mój pierwszy puchar. Teraz jestem już skupiony na reprezentacji - przyznał na koniec Zalewski, nawiązując do rozpoczynającego się w poniedziałek zgrupowania, przed meczami Ligi Narodów.
Za swój występ Polak zebrał również pozytywne recenzje we włoskiej prasie.
„Od Primavery do finału Ligi Konferencji w mgnieniu oka. Mały Nicola atakuje, włącza turbo, czaruje" - podsumował dziennik „La Gazzetta delio Sport". ©®
mgmrn i atrakcje na: www.Qlłmpijski,pi
Organizator Partnerzy 23. Pikniku Olimpijskiego Partner Wspierający
Polski Komitet	Ministerstwo
Olimpijski	Sportu i Turystyki
Sponsorzy i Partnerzy PKO! i Polskiej Reprezentacji Olimpijskiej
ORLEN
ujxS«ED*^ IfiHF
JUZ WKRÓTCE
Ogólnopolska Gala Plebiscytu Sportowego 2021
POLSKA PRESS
więcej na www.sportowy24.pl/plebiscyt-gala
PARTNER GŁÓWNY
ORLEN
24
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
BRYDŻ
PIŁKA NOŻNA
SPORT
www.sportowy24.pl
Wiesław Rudnicki powiększył przewagę
Piętnasty turniej XXXX Grand Prix Ustki wygrała para Wojciech Lewandowski (Ustka) - Jan Lange (Słupsk). Kolejne miejsca: 2. Wiesław Rudnicki - Grzegorz Rybak (obaj Ustka), 3. Bogusław Dyk (Zaleskie) - Krzysztof Boniek (Swochowo). Lider W. Rudnicki ma 251,5 pkt. 16. zawody 31 maja (wtorek) o godz. 17 w CSMW w Ustce-Lędowie. (fen)
Gryf Słupsk zagra z przyszłym trzecioiigowcem
W meczach 29. kolejki IV ligi: Gryf Słupsk w sobotę o godz. 16 na stadionie przy ulicy Zielonej podejmie lidera Gedanię Gdańsk. Także w sobotę zagrają: Bytovia z Jaguarem Gdańsk (godz. 18), Pogoń Lębork z GKS Kowale (17), Sparta Sycewice z MKS Władysławowo (17). Na wyjazdach wystąpią Anioły Garczegorze (w Pruszczu, 11) oraz Jantar Ustka (w Pelplinie, 11). (sten)
Piłkarski weekend. Spotkania na szczycie w klasach A
Jarosław Stencel
jaroslaw.stencel@polskapress.pl
PIŁKA NOŻNA. Kolejne spotkania rozegrają piłkaize z regionu.
Ciekawe spotkania w ten weekend odbędą się w klasach A. W grupie I Unison podejmie Poloneza (2. i 3. miejsce). W grupie n Urania zagra z Pomorzem.
KLASA OKRĘGOWA
Spotkania 31. kolejki. Mecze sobotnie: KS Gryf SMS Słupsk -Skotawia Dębnica Kaszubska
(11, ul.Zielona), Sokół Wycze-chy - Czarni Czarne (12:30), Zawisza Borzytuchom - Gryf II Słupsk (15), KS Włynkówko -Brda Przechlewo (16), GTS Czarna Dąbrówka - Myśliwiec Tuchomie (17), Start Miastko -Dolina Gałąźnia Wielka (17), Lipniczanka Lipnica - Jantaria Pobłocie (17). Mecze niedzielne: Wybrzeże Objazda - MKS Debrzno (14), Kaszubia Studzienice - Piast Człuchów (15).
KLASA A-GRUPAI
Spotkania 20. kolejki. Mecze sobotnie: Sokół Szczypkowice -
Stal Jezierzyce (17), Unison Ma-chowino - Polonez Bobrowniki (18). Mecze niedzielne: Słupia Kobylnica - Szansa Siemianice (12), Diament Trzebielino - Barton Barcino (13), Granit Koń-czewo - Echo Biesowice (15), KS Damnica - Garbarnia Kępice (17).
KLASA A-GRUPA II
Spotkania 20. kolejki. Mecze sobotnie: Lider Rychnowy - LKS Łebunia (Dębnica, 14), Urania Udorpie - Pomorze Potęgowo (15), Zenit Redkowice - Magie Niezabyszewo (17), Błękitni
Motarzyno - Leśnik Cewice (18:30). Mecz niedzielny: Orkan Gostkowo - Yictoria Dąbrówka
(13).
KLASA B
Spotkania20. kolejki. Mecze sobotnie: Dąb Kusowo - Sokół Ku-leszewo (godz. 16), Rowokół Smołdzino - WKS Nożyno (17). Mecze niedzielne: Start Łebień - Victoria Słupsk (11), Baza 44 Siemkowice - Granit Koczała (mecz w Maszewie, 11), KS Zaleskie - Kaszubia n Studzienice
(14),	Lew Lębork - GKS Kołczygłowy (15). ©®
Leon Rudnik z Miastka wicemistrzem Polski U-15
Międzynarodowy turnie) w Kobylnicy
Jarosław Stencel
jaroslaw.stencel@polskapress.pl
PIŁKA NOŻNA. W najbliższą sobotę od godz <fcOO na stadionie Centrum Usług Wspólnych w Kobylnicy będzie rozgrywany największy Turniej Oldbojów na Pomorzu.
- W sumie wystąpi dwanaście drużyn i do dnia dzisiejszego swój udział potwierdzili: Old-boje Vita'z (Słowacja), Oldboje Vitezna (Czechy), Oldboje Kolbudy, Oldboje Gminy Ustka, Oldboje Zarszyn, Iron Gates Ga-łęzinowo, Team Adamski Słupsk, Oldboys Ustka, Księża Diecezji Koszalińsko - Kołobrzeskiej, Team Kobylnica i my wystawiamy dwie drużyny FK Oldboje Słupsk - mówi Józef Konecki, organizator turnieju.
Finał zaplanowany jest na godz. 15. Po nim nastąpi wręczenie nagród i upominków oraz pucharów pamiątkowe zdjęcia i uroczyste zakończenie.
- Wszystko rozpoczęło się po nawiązaniu kontaktu ze sportowcami z Grodna (gościliśmy judoków w Słupsku). Przyszedł czas na piłkę nożną. Gościłem u siebie międzynarodowego sędziego piłkarskiego Kazimierza Znajdzińskiego, warto wspomnieć, że sędziował w 1994 roku, półfinał Ligi Mistrzów FC Barcelona - FC Porto,
Rywalizacja zawodników-oldbojów na stadionie w Kobylnicy jest zawsze bardzo emocjonująca i pełna walki
rozmawialiśmy o współpracy i tak się zaczęło. Na pierwszy turniej zaprosiliśmy pięć drużyn. Przyjechali ówcześni Mistrzowie Europy Plus 40 Sala z Wilna i oni go wygrali pokonując nas 4:2. Oldboje z Ustki zajęli trzecie miejsce. Później to już były duże i znaczące wydarzenia. Każdy turniej miał swoją historię, emocje, przeżycia, bohaterów, gwiazdy, debiutantów. Nie da się ich opisać w kilku słowach, ale jedno jest
niepowtarzalne walka, emocje i nowe przyjaźnie z boiska. Tylko sportowiec może to ocenić i przeżyć. Zwycięzcy to Sala Wilno, Szachtior Soligorsk, Polonia Grodno (w drużynie zagrało kilku zawodników Niemna - wicemistrzów kraju). Jednak mam w pamięci V Jubileuszowy dlatego, że po raz pierwszy wygrali go zawodnicy - Przyjaciele z Ustki, bo poprzednie wygrywali Litwini i Białorusini. Pamiętam mecze
0	medale - wyniki remisowe, dogrywki również i rzuty karne. Emocje jak w Lidze Mistrzów. W meczu o pierwsze miejsce również wynik remisowy. Dogrywka i rzuty karne zdecydowały o zwycięstwie Oldboys Ustka nad Gryfem Sicienko. Następni zwycięzcy Drutex Bytovia Bytów, Gryf Masters Slough, ósmy się nie odbył z powodu pandemii
1	ostatni Iron Gates Kobylnica - dodał Józef Konecki. ©®
Leon Rudnik (czerwony strój) podczas rywalizacji finałowej z Patrykiem Remleinem
Tata Marcin Rudnik jest bardzo dumny z syna Leona
Krzysztof Niekrasz
krzysztof.niekrasz@polskapress.pl
ZAPASY. Miastko może być dumne, bo zapaśnik Leon Rudnik zanotował sukces i został srebrnym medalistą mistrzostw Polski U-15.
Brawo dla aktualnego wicemistrza kraju i jego trenera Kazimierza Wanke.
W Gomulinie koło Piotrkowa Trybunalskiego odbyły się mistrzostwa Polski U-15 w zapasach w stylu klasycznym. Były to jednocześnie eliminacje do mistrzostw Europy wtej grupie wiekowej. W zawodach udział wzięło 119 zawodników z 35 klubów. Zapaśniczy Klub Sportowy Miastko reprezentowało trzech zawodników. Najlepiej zawalczył Leon Rudnik, który zdobył srebrny medal w kategorii wagowej do 38 kg. Po trzech wygranych walkach dopiero w finale miastkowianin przegrał na punkty 4:7 z zawodnikiem Unii Swarzędz, abyłnim Patryk Remlein. Był to bardzo zacięty pojedynek, gdyż L. Rudnik musiał odrobić stratę siedmiu punktów z pierwszej dwuminutowej rundy. Niestety, tego nie udało się zrealizować. Antoni Synak zajął V lokatę w kategorii wagowej do 41 kg. W walce o brązowy medal przegrał z Igorem Warwasem (KS Hardzi Jaroszowiec) na łopatki przy stanie punktowym 2:2. Trzeci z miasteckich zapaśników Alex Ruszczyk uplasował się na VII miejscu w wadze do 75 kg. Zapaśniczym szkoleniem w Miastku zajmuj e się doświadczony i zasłużony trener Kazimierz Wanke. Przy okazji warto poinformować sympatyków zapasów, że miastecki wychowanek Arkadiusz Kułynycz (aktualnie reprezentuje barwy radomskiego Olimpijczyka) okazał się poza zasięgiem dla krajowych rywali podczas mistrzostw Polski seniorów w Radomiu. W swoim obecnym mieście wywalczył już ósmy tytuł mistrza Polski w wadze do 87 kg. Gratulacje! Warto przypomnieć, że A. Kułynycz to aktualny brązowy medalista mistrzostw świata. ©®
Kumoch: Polska i Ukraina staną się głównym motorem integracji Europy Środkowej s*. 4-5
2
• PULS
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Dorota Kania, redaktor naczelna Polska Press
PRZEKAZ PISANY CYRYLICĄ ISZWABACHĄ
Marcin Kędryna
POPRAWINY
O d początku napaści Rosji na Ukrainę w Polsce uaktywnili się ludzie, którzy w mediach zamieszczają przekaz Moskwy i Berlina. Pojawiają się różnego rodzaju analizy mówiące o tym, ze Ukraina przegra wojnę, że wśród przegranych będą także Polska i USA. Na uwagę zasługuje ostatni tydzień, kiedy wypowiedzi znanych polityków rezonowały publikacjami na temat fatalnej kondycji ukraińskiej armii i jej przegranej. Trudno podejrzewać takich polityków, jak Emmanuel Macron, Olaf Scholz czy Sylvio Berlusconi
0	naiwność i brak politycznego wyczucia: chodziło raczej o pokazanie, że nie ma innego wyjścia. Pośrednio lub wprost wskazywali, że Ukraina powinna pójść na ustępstwo i zgodzić się na oddanie części swojego terytorium, by zakończyć wojnę i osiągnąć porozumienie z Rosją. Prezydent Francji powiedział wprost, że „żadna ze stron nie powinna być upokarzana ani wykluczana, jak to miało miejsce w przypadku Niemiec w 1918 roku". Poirytowane postawą swojego kanclerza niemieckie media publicznie zapytały, czy Olaf Scholz nie chce, aby Ukraina wygrała wojnę z Rosją.
Politycy, którzy ostatnio gorliwie wypowiadają się na temat pokoju na linii Rosja-Ukraina na warunkach Moskwy, muszą zdawać sobie sprawę, że na tym się nie skończy. Chwilowe uspokojenie sytuacji i zaprzestanie walk da rosyjskiej armii czas na wzmocnienie i odbudowanie, a na zaanektowanych terenach zostaną rozmieszczone wojska Purina. Moskiewski satrapa nie chce i nie planuje żadnego kompromisu oraz pokojowego zakończenia wojny. Czeka na wykrwawienie się Ukrainy, nie licząc się ze stratami własnego wojska, co zresztą nie jest żadnym zaskoczeniem dla tych, co chociaż trochę znają historię armii carskiej czy Armii Czerwonej. Co ciekawe, nie słychać głosów płynących z Francji czy Berlina o postawienie Purina
1	jego żołdaków przed międzynarodowym trybunałem za zbrodnie popełnione na ludności cywilnej. Zamiast tego płynie przekaz o zakończeniu wojny i słabnącej ukraińskiej armii. Także w Polsce nie brakuje takich głosów - podobne opinie wypowiadają niektórzy politycy i dziennikarze, których publikacje zbiegają się z prorosyjskim stanowiskiem europejskich hegemonów.
Pojawiają się również opinie, że Polska ponosi dotkliwe straty finansowe, zapewniając pobyt ukraińskim uchodźcom. Taki przekaz jest na rękę zarówno Moskwie, jak i jej cichym sojusznikom i nietrudno jest odpowiedzieć na pytanie, dlaczego: chodzi o pieniądze i wpływy, o powrót starego układu sił, w którym Polska ma odgrywać podrzędną rolę. Na razie jest to mało możliwe, ale trzeba pamiętać, także i u nas są politycy, dla których neoimperialne zapędy i bandyckie działania Rosji nie są żadnym problemem.
eszłosobotni wieczór spędziłem na weselu. Żenił się mój były szef z moją byłą pracownicą. Kiedy zostałem jej szefem, on przestał być szefem moim, nie było więc między nimi formalnej podległości, czyń żadne XXI-wieczne normy nie zostały naruszone.
Ślub piękny - wprzedsoborowej wersji. Kiedyś się zastanawiałem, w czym msza trydencka przeszkadza Franciszkowi. Po tym, co mówi o napaści Rosji na Ukrainę, przestał mnie interesować. Współczuję tylko tym, którzy próbują sobie jakoś jego słowa racjonalizować (choć właściwie nie wiem, czy racjonalizowaniem można nazwać strategię „ale on tak wcale nie powiedział").
Ślub piękny. Piękna para młoda. Czyli tak, jak powinno być.
Nie jestem od wesel specjalistą. Te, na których byłem, można by policzyć na palcach jednej ręki. Może ręki z dodatkowym palcem. Albo dwoma. Im dłużej piszę, tym więcej wesel mi się przypomina. W każdym razie, na zbyt wielu nie byłem. Trudno mi więc dostrzegać jakieś w ich przebiegach nietypowości. Niby trudno, ale w tym przypadku, trudno było nie zauważyć, jak między zupą (którą był krem z białych warzyw, świadczący - według lepszych ode mnie znawców wesel - o wyraźnie mieszczańskim charakterze uroczystości), a drugim daniem, kilku panów siedzących przy sąsiednim stoliku, wstało, wyszło i pojechało do Kijowa.
Pozostawioneprzeznichpaniemiałybycośzar-chetypu żony XIX-wiecznego powstańca, ale w związku z tym, że dla większości nie była to pierwsza taka sytuacja - trudno je przebrać w czarne suknie. Miałem szczerą ochotę z dwoma z tamtych panów dłużej porozmawiać, racja stanu jednak była ważniejsza. Zająłem się więc impre-zowaniem. Efekt byłtaki, że w niedzielę ja dogorywałem, a oni, członkowie prezydenckiej delegacji, w Kijowie robili coś naprawdę dużego. W poniedziałek, kiedy w końcu udało mi się dojść do siebie, spotkałem się z lecącą do Davos Julią Mendel, byłą rzeczniczką prezydenta Żeleńskiego. Mówiła, że nie widziała, żeby wcześnej jakieś wydarzenie miało na Ukrainie tak wielki oddźwięk, jakprzemówienie prezydenta Andrzeja Dudy w Werchownej Radzie. Że wszyscy o tym mówili. Telewizje, media społecznościowe, ludzie, wszyscy. Nie trzeba było być na Ukrainie, żeby to zobaczyć. Komentarze ukraińskich polichodzi tylko o przyjętych przez Polaków Ukraińców, chodzi o głos Polski na arenie międzynarodowej . Głos, który tym razem nie brzmi: podpiszcie porozumienie albo wszyscy zginiecie. Tym razem, gdy tzw. wielcy europejscy zaczynają przebąkiwać o tym, że Ukraina powinna odpuścić, Polska mówi głośno, że nawet jej tego nie można proponować. Noitak się składa, że tych polskich słów wszyscy słuchają. O tym, że Polska staje się liderem tej części Europy, słyszymy nie od ludzi z dziwnych think-tanków, nie czytamy w sponsorowanych tekstach. To się po prostu dzieje.
Nie jestem w stanie podobnego współczucia, jakwobecpróbującychraęjonalizowaćFranciszka, znaleźć w sobie dla ludzi, którym się wali od lat budowana konstrukcja: Polska jest zbyt słaba, by prowadzić samodzielną politykę zagraniczną, miejsce Polskijest wdrugim szeregu, za europejskimi liderami, których odpowiedzialną politykę musi wspierać. Dziś, gdy ta polityka wykopyrtnęła się z takim trzaskiem, że każdego chyba obudziło, mają ci ludzie wielki problem. Bo jak tu przyznać, że Lech Kaczyński miał rację? Jak, że Polska prowadzi politykę wschodnią, i ta polityka przynosi skutki? Jak wytłumaczyć, że prezydent Stanów Zjednoczonych (ten, który miałbyć śmiertelnie obrażony i nie chcieć mieć z Polską nic wspólnego) przylatuje do Polski, chwaliPolskę, wspiera Polskę? Nie mogę znaleźć współczucia. Małe to jest bardzo, ale muszę przyznać, że z radością patrzę, jak się wiją. Z tego powodu naprawdę żałuję, że Tomasz lis przestał być naczelnym „Newsweeka".
Tomasz Lis nie ukrywa, iż uważa, że dziennikarz może mieć poglądy. I to szanuję. Można odnieść wrażenie, że Tomasz lis uważa, że dziennikarz może mieć poglądy wyłącznie takie jak Tomasz Lis. I tego nie szanuję. Choć psychologicznie,
takie myślenie jest łatwe do wytłumaczenia.
W Kijowie pierwszy raz byłem w 1988 roku. Zaprowadzili nas wtedy pod grób Nieznanego Żołnierza. Usłyszeliśmy, że młode pary po ślubnej ceremonii składają tam kwiaty. Nie mam pojęcia, czy zwyczaj przetrwał do dziś. Wysyłanie gości weselnych do Kijowa raczej zwyczajem się nie stanie, ale - jak każde służące dobrej sprawie działanie - powinno przynosić szczęście. Weroniko, Mieszku, wszystkiego dobrego!
A Jfc PREZYDENT ANDRZEJ DUDA PODCZAS WYSTĄPIENIA W WERCHOWNEJ RADZIE UKRAINY
Nie ma mowy o żadnym negocjowaniu i decydowaniu ponad głową Ukrainy! Nic o Was bez Was! Absolutnie! To żelazna zasada! Musi być przestrzegana!
jtos uzienniK romorza
Piątek, 27.05.2022
PULS
FC )T( jkomentarz tygodnia
22 MAJA 2022, KIJÓW, UKRAINA
- Wolny świat ma twarz Ukrainy - mówił Andrzej Duda w Kijowie w orędziu wygłoszonym przed Radą Najwyższą. - Dziękuję Wam, że bronicie Europy przed najazdem rosyjskiego imperializmu, że duch wolnego narodu jest silniejszy. Z całego serca dziękuję za Wasz opór, odwagę, umiłowanie wolności
24 MAJA 2022, UVALDE, TEKSAS, USA, 21 osób, wtym 19 uczniów, zastrzelił, nim sam zginął, Salvador Ramos, 18-letni licealista. To wtym roku 212. masowa strzelanina w USA Ukraińcami
24 MAJA 2022, ZAGRZEB, CHORWACJA, w Europie odnotowywane są kolejne przypadki małpiej ospy. W Polsce sprawa ekscytuje antyszczepionkowców. Szukają potwierdzenia, że to nie ospa, tylko efekt szczepień. Nie mogą znaleźć
8 MAJA 2022, WARSZAWA,
Policja poszukuje Sebastiana Włodarczyka i Łukasza Goławskiego,
którzy są podejrzewani o zabójstwo na Nowym Świecie. Pozdrawiamy posłów Konfederacji, którzy wcześniej twierdzili, że zabójcy są
4
• PULS
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
-Wojna na Ukrainie pokazała nam, że jeden z naszych krajów przy pomocy drugiego, w tym przypadku Ukraina przy pomocy Polski, jest w stanie zmienić zupełnie postrzeganie geopolityki - mówi Jakub Kumoch, szef Biura Polityki Międzynarodowej w Kancelarii Prezydenta Wojciech Rogacin
JAKUB KUMOCH: POLSKA1 UKRAINA STANĄ SIĘ GŁÓWNYM MOTOREM INTEGRACJI EUROPY ŚRODKOWE]
Chodzi o kontakty międzyrządowe?
Odniesieniem do tej propozycji jest Traktat Elizejski pomiędzy Francją i RFN z 1963 roku -stał się on wehikułem integracji europejskiej. Dlaczego Francja i Niemcy są tak ze sobą powiązane? Ponieważ w tymże traktacie ustaliły harmonogram konsultacji na najwyższym szczeblu oraz wymian - na przykład wymiany urzędników, osób uczących się języków, wymiany w zakresie edukacji i innych. To stworzyło masę powiązań międzyludzkich, doskonale zdało egzamin jeśli chodzi o integrację. My potrzebujemy takiego traktatu z Ukrainą, ponieważ jest to dla nas - musimy to powiedzieć jasno - najbliższy naród: historycznie, językowo, etnicznie, kulturowo.
Traktat Elizejski sprawił, że dwaj odwieczni wrogowie stali się przyjaciółmi, a jednocześnie głównym motorem -jak pan wspomniał - integracji europejskiej...
Bo zaczęli działać wspólnie. A my się staniemy głównym motorem integracji Europy Środkowej, głównym motorem jeśli nie sprzeciwu wobec Rosji, to jasnego sygnału -w sojuszu oczywiście ze Stanami Zjednoczonymi i ze strukturami euroatlantyckimi, że ta część świata nie jest Rosją. A czy to byłoby w kontrze do tandemu francusko-niemieckiego w Europie?
Wizyta prezydenta Andrzeja Dudy w Werchownej Radzie jest powszechnie oceniana jako historyczna, wyjątkowa, i kładąca podwaliny pod przyszłość relacji polsko-ukraińskich. Co sprawiło, że doszło do tej wizyty? To, żeby Andrzej Duda wystąpił jako pierwszy przywódca innego państwa w Radzie Najwyższej od momentu wybuchu wojny było osobistą prośbą Wołodymyra Żeleńskiego. Ona została przekazana krótki czas temu.
To było podczas pańskiej wizyty w maju?
Tak. Wołodymyr Zełenski wyraźnie powiedział mi wtedy, że jest tylko jedna osoba, która powinna jako pierwsza przemówić. Dlaczego Żeleńskiemu tak zależało na wystąpieniu akurat polskiego prezydenta?Andrzej Duda jest najpopularniejszym zagranicznym politykiem na Ukrainie. Nie mają tam żadnej wątpliwości, że Polska jest nie tylko jednym z krajów, który ogromnie wsparł Ukrainę w czasie wojny, ale przede wszystkim, że Polska okazała się takim drugim płucem Ukrainy, drugim płucem dawnej Rzeczypospolitej. Odkryliśmy na nowo, że jesteśmy częścią tej samej cywilizacji i że możemy na siebie liczyć. Mało tego, jestem przekonany, że gdyby Polska padła ofiarą napaści, to po takim czymś bę-
dziemy mieć masę doświadczonych ukraińskich ochotników walczących w naszej obronie.
Czy to jest możliwe dzięki postawie Polaków i tej pomocy, jakiej Polska udziela Ukrainie?
Tak, oczywiście, pomoc humanitarna jest czymś niesamowitym. Bo przypomnę, że jednak zanim nastąpił ten wielki odruch serc Polek i Polaków, który jest niesamowity, jest czymś istotnym i niepowtarzalnym, to była decyzja podjęta przez prezydenta
0	otwarciu granicy. Polska mogła oczywiście udawać, że kryzysu humanitarnego
na Ukrainie nie ma. Powiedzieć: no trudno, będą się tworzyć kolejki po drugiej stronie. Jednak prezydent Duda w pewnym momencie zadzwonił do prezydenta Ze-łenskiego na samym początku wojny - wiem o tym, bo było to w mojej obecności - i powiedział, proszę cię, abyście zaprzestali kontroli kobiet
1	dzieci. My się nimi zajmiemy. Ukraińskie służby, które
do tamtej pory skrupulatnie prowadziły kontrole, na wyraźne polecenie prezydenta zaczęły wypuszczać wszystkich, z wyjątkiem mężczyzn w wieku poborowym.
To był gest humanitamy, odruch serca. Ale chciałbym zapytać, dlaczego prezydent Duda zaangażował się w bycie adwokatem Ukrainy jeszcze
przed wojną? Bo przecież polityczne kalkulacje - poza humanitarnymi - za tym stoją?
Odpowiem jeszcze tak: sama pomoc humanitarna to jest oczywiście wierzchołek góry lodowej. Nie jest żadną tajemnicą, że Polska udzieliła olbrzymiej pomocy militarnej. Są jej dwa rodzaje - przekazaliśmy to, co sami mamy,
sprzęt wojskowy warty około 2 mld dolarów. A drugim jej rodzajem było to, że przekonaliśmy państwa zachodnie, iż to my będziemy tak zwanym hubem dla przekazywania pomocy Ukrainie. Przekonaliśmy, że trzeba Ukrainie pomagać i jesteśmy gotowi robić to poprzez własne terytorium, nawet jeśli to oznacza ściągnięcie na siebie gniewu agresora.
Prezydent podkreślał to podczas przemówienia w Werchownej Radzie, że Polska się nie przestraszyła pogróżek.
Nie przestraszyła się. Prezydent powiedział to dosadnie w Brukseli, w takim języku, jaki jest zrozumiały dla rus-skiego mużyka. Jako człowiek, który pracował w Rosji
mogę powiedzieć tak: Rosja reaguje agresją na tych, którzy się boją, nie na tych, którzy się nie boją. A pytał pan, czy prezydent Duda coś kalkulował. Otóż nie. Dla nas było jasne, że jeżeli będzie wojna na Ukrainie, to - inaczej niż Putin -wiedzieliśmy, że Ukraińcy będą się zaciekle bronić. I my wiedzieliśmy, że Ukrainę trzeba będzie wspierać w tej obronie.
Panie ministrze, prezydent podkreślał również w Kijowie, iż wierzył, że Ukraina nie ulegnie, a Rosja tej wojny nie wygra.
Takie były kalkulacje prezydenta. Wiele godzin z nim o tym rozmawiałem i zastanawialiśmy się nad różnymi scenariuszami, mówił też to na spotkaniach z rządem. Prezydent Duda nigdy nie brał pod uwagę takiego scenariusza, że Rosjanie wejdą na Ukrainę i Ukraina się im podda. Dla nas to było jasne, że będzie to wielka, kosztowna dla strony rosyjskiej wojna. Natomiast Polska była jedynym dużym krajem NATO, który tak jednoznacz-
BEZ UKRAINY NIE BĘDZIE ŻADNYCH POROZUMIEŃ, KTÓRE POLSKA MOGŁABY POPRZEĆ, A JEŻELI BĘDĄ NARZUCANE, TO BĘDZIEMY PROTESTOWAĆ
nie okazał wiarę w Ukrainę. Inni uważali, że Ukraina albo nie ma szans zupełnie i zostanie zmiażdżona bardzo szybko i w związku z tym należy bardzo szybko pójść na ustępstwa, aby zapobiec wojnie, albo inne kraje uważały, że przewaga rosyjska jest tak duża, że nie ma co zbroić Ukrainy i na przykład należy ewakuować rząd ukraiński i najwyżej sponsorować wojnę partyzancką.
Jakie było stanowisko Polski?
My się z tym nie zgodziliśmy. Byliśmy przeciwni jakimkolwiek naciskom na ewakuację prezydenta Żeleńskiego, sami nie wycofaliśmy swojego ambasadora. Po prostu okazaliśmy wiarę i zaufanie w to, że Ukraińcy są wielkim narodem i myślę, że to jest naprawdę głównym filarem tego stosunku Ukrainy do Polski. Po prostu okazaliśmy szacunek, którego inni im odmówili. Podczas wizyty prezydent zgłosił ofiqalme projekt nowego traktatu dobrosąsiedzkiego pomiędzy Polską i Ukrainą. Rozumiem, że zgłoszenie tej propozycji było wcześniej uzgodnione? Rozmawialiśmy o tym, że chcemy pogłębić naszą integrację. Propozycja Andrzeja Dudy jest taka, by ten nowy traktat uwzględniał nowe czasy, czyli intensywność kontaktów przede wszystkim.
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
PULS
Jakub Kumoch: Wołodymyr Zełenski powiedział, że jest tylko jedna osoba, która jako pierwsza może przemówić przed ukraińskim parlamentem. To Andrzej Duda. Polska okazała Ukraińcom szacunek, którego inni im odmówili
Nie. To są absolutnie dwie różne historie i nie należy ich porównywać w wymiarze historycznym. Francja i Niemcy musiały się jednać po stoczonych dwóch wojnach światowych, w obliczu pewnej obawy, którą polityczna klasa Francji czuła przed ewentualnym odtworzeniem się potęgi niemieckiej. Natomiast Polska i Ukraina nie są odwiecznymi wrogami. Trzeba to powiedzieć. To są narody, które, owszem, miały kilka trudnych momentów w historii i ten ostatni jest bardzo mocno zapamiętany, bo to jest druga wojna światowa, natomiast Polacy i Ukraińcy nie są odwiecznymi wrogami. Jeśli już, to są odwiecznymi braćmi. To są narody, które się przenikają wzajemnie. Wie pan, że po ukraińskiej stronie żyje bodajże pięć tysięcy osób o nazwisku Duda, a po polskiej stronie jest kilkanaście tysięcy osób mających - w różnych wariantach - nazwisko Zieliński, Zieleński. W ogóle każde nasze nazwisko pasuje i do Polski, i do Ukrainy. O czymś to świadczy.
Są jednak ludzie, którzy pamiętają rzeź wołyńską. Oczywiście. Nie wolno o tym nigdy zapomnieć. Podobnie, są ludzie, którzy pamiętają wojnę domową w Hiszpanii, która była bardzo okrutną wojną, ale to nie przeczy faktowi, że po jednej i po drugiej stronie tej wojny byli Hiszpanie. Tak samo przerażające wydarzenia z lat 40. nie przekreślają faktu, że Polacy i Ukraińcy są sobie bardzo bliskimi narodami.
Kiedy zaproponowany traktat o dobrym sąsiedztwie może zostać ratyfikowany i wejść wżycie?
Prezydent bardzo jasno wyznaczył termin. Chcemy, aby styczeń 2023 roku był momentem, w którym Polska i Ukraina zawrą nowy traktat, oczywiście uwzględniając dorobek starego traktatu. On nie był zły, to było wielkie osiągnięcie tamtych czasów. I to absolutnie nie jest zdyskredytowanie tamtego traktatu, ale podniesienie stosunków między oboma krajami na wyższy poziom. Tu się rodzi pytanie o pozycję Europy Środkowej po podpisaniu tego traktatu. Mówił o tym wcześniej Wołodymyr Zełenski, a przypomniał to w Wer-chownej Radzie Andrzej Duda, że oba nasze kraje, to łącznie 80 milionów ludziiduże terytorium w środku Europy. Jaka będzie pozycja tęgo regionu, jeśli dojdzie do tego porozumienia i wojna zostanie wygrana przez Ukrainę? Myślę, że ta wojna jest momentem wzmocnienia własnej podmiotowości przez cały nasz region w Europie. To jest proces, który już zresztą trwa. Jego wyznacznikiem jest między innymi proces formułowania się Trójmorza. Nasze
państwa, należące do Europy Środkowej, zarówno te będące w Unii, jak i poza nią, początkowo widziały siebie jako peryferie kontynentu. Orientowały się na Paryż, na Berlin, Londyn i inne stolice zachodnie, czerpały stamtąd inspiracje. Dzisiaj zaczynają dostrzegać siłę, jaką stanowią one same. Jest to bowiem region zamieszkany przez ponad stumilionową rzeszę ludzi i jedyne czego temu regionowi brakowało - w mojej prywatnej opinii - to jest silne poczucie własnej podmiotowości. My aspirowaliśmy, natomiast wojna na Ukrainie pokazała nam, że jeden z naszych krajów przy pomocy drugiego, w tym przypadku Ukraina przy pomocy Polski, jest w stanie zmienić zupełnie postrzeganie geopolityki. Powstanie silnej osi polsko-ukraińskiej w tym regionie spowodowałoby niewątpliwie powstanie pewnego ośrodka integracji -mówię w pozytywnym tego słowa znaczeniu. Dlatego też zależy nam na tym, aby Ukraina i inne kraje środkowoeuropejskie pozanatowskie otrzymały perspektywę euroatlan-tycką. A jeśli jej nie otrzymają?
Nie chcę nawet o tym myśleć, bo tobyłoby ciężkim problemem dla integracji europejskiej. Jeżeli ją otrzymają, to będzie powstanie tego, o czym mówił Jan Paweł n - drugiego płuca Europy.
Czytałem wypowiedź Anne Applebaum, która powiedziała, że wizyta Andrzeja Dudy w Kijowie była fantastycznym wydarzeniem, jednak jeśli Polska rzeczywiście chce być adwokatem Ukrainy w jej aspiracjach europejskich, powinna zakończyć swe spory z Komisją Europejską. W ten sposób mogłaby przekonać stolice zachodnie, że przyjęcie Ukrainy nie wywoła podobnych konfliktów Brukseli z Kijowem. Co pan o tym sądzi? Byłem dziennikarzem przez 15 lat i zdaję sobie sprawę, jak ważne w tekście jest, by coś brzmiało atrakcyjnie. Ta wypowiedź istotnie brzmi atrakcyjnie, natomiast z punktu widzenia analitycznego - a jestem również analitykiem - ona przerzuca ciężar tam, gdzie go nie ma. Otóż problemem Europy i odrzucenia Ukrainy nie jest żaden spór z Polską. Gdyby tak było, to W2008 roku nie odmówiono by Ukrainie prawa do członkostwa w NATO i już wcześniej nie odmawiano by jej prawa do integracji europejskiej. A odmawiano jej znacznie wcześniej przed rzekomymi problemami, o których wspomina Anne Applebaum. Niestety, problemem jest pewne poczucie wyższości wśród elit Zachodu. Ofiarą tego poczucia wyższości jest Ukraina, jak i parę innych państw, które nie mają pełnego dostępu do integracji euroatlan-•yckiej. Po części ofiarą tego jest Polska, która bywa oceniana według podwójnych standardów.
Czy elementem tego, o czym pan mówi, są sygnały płynące z Zachodu, aby nakłonić Ukrainę do jakiegoś zgniłego kompromisu z Rosją, by pozwolić Putinowi wyjść z twarzą z tej wojny?
A w jaki sposób można wyjść z twarzą w sytuacji, gdy się dokonało zbrodni wojennych i zbombardowało znaczną część kraju, który przecież ani przez chwilę Rosji nie zagrażał? No tego po prostu nie mogę zrozumieć. Nie umiem.
Aczymogąbyć naciski polityczne na Kijów, żeby jednak zrzekł się niektórych terytoriów, albo zaakceptował jakieś rosyjskie zdobycze?
Jeżeli takie naciski się pojawią, to będą bardzo antyeuropejskie. Jeżeliby takie naciski były, to ci, którzy będą je robić, po pierwsze, robiliby wielką krzywdę zachodniej Europie, bo nagle odtworzyliby liczne konflikty graniczne, które przecież istniały również w zachodniej Europie. Ja wyobrażam sobie sytuację, kiedy po jednej zmianie granic następuje cała seria rewindykacji i konfliktów. I to w licznych krajach: w Belgii, w Hiszpanii i innych. Więc proponowanie czegoś takiego Ukrainie byłoby krótkowzroczne, obliczone co najwyżej na jedną kadencję, na zasadzie „po nas choćby potop". Natomiast
drugą kwestią byłby w takim wypadku brak poszanowania godności Ukraińców i suwerenności ich kraju. Prezydent Duda wyraził się bardzo jasno i zwracał się ewidentnie do premierów i prezydentów państw Zachodu, że nie ma „business as usual" z Rosją. A do tego właśnie się te propozycje sprowadzają: zakończmy jakimś kompromisem, stwierdźmy, że Rosja jednak ma prawo zmienić granice, a potem uśmiechnijmy się i prowadźmy politykę jak dawniej. Nie ma takiej możliwości. Rosja po prostu z Ukrainy ma się wycofać. I bez Ukrainy nie będzie żadnych porozumień, które Polska mogłaby poprzeć, a jeżeli będą narzucane, to będziemy je ujawniać i przeciwko nim protestować.
Mocne stwierdzenia. Chciałbym zapytać na koniec, czy pan wierzy, że Ukraina wygra tę wojnę, ajeślitak, to w jaki sposób się ona zakończy? Tak, wierzę, że Ukraina wygra tę wojnę. Wierzy w to również prezydent Duda. Gdyby w to nie wierzył, to nie wzywałby od pierwszych dni kryzysu do dozbrojenia armii ukraińskiej i przekazania jej broni. Nie przekazalibyśmy broni wartej dwa miliardy dolarów, gdybyśmy uważali, że jest to broń wyrzucona w błoto i wyłącznie przedłużamy tylko w ten sposób ludzkie cierpienia. Uważamy, że Ukraina tę wojnę wygra, że Rosja nie pociągnie długo ciężaru walki i okupacji w innym kraju, że zostanie z niego wyparta, a jeżeli będzie się to przedłużało, to grozi to również trwałości reżimu w samej Rosji. Nie ustajemy w naszych żądaniach wobec Rosji, aby natychmiast zakończyła tę agresję i wycofała swoje wojska
Jakub Kumoch
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP -Szef Biura Polityki Międzynarodowej. Orientalistą, politolog, dziennikarz. Były ambasador RP w Szwajcarii i Liechtensteinie oraz Turcji. Mówi biegle po turec-ku, angielsku, francusku, chorwacku, hiszpańsku, rosyjsku, niemiecku i włosku. Posługuje się również m.in. ukraińskim i arabskim.
6	A Dl II O	Głos Dziennik Pomorza	Głos Dziennik Pomorza	ni li o
rULO	Piątek, 27.05.2022	Piątek, 27.05.2022	rULO
OSTATNIE DNI BOHATERÓW
„AZOWSTAL. MIEJSCE ŚMIERCI I MOJEGO ŻYCIA"
Zdjęcia: Dmytro „Orest" Kozacki
Dmytro Kozacki dokumentował fotograficznie codzienne życie bohaterskich obrońców Mariupola. 20 kwietnia opublikował na Twitterze link do folderu ze swoimi zdjęciami i napisał: „Póki będę w niewoli, zostawiam wam zdjęcia w najlepszej jakości, zgłaszajcie je do wszystkich nagród dziennikarskich i konkursów fotograficznych, jeśli coś wygram, po wyjściu na wolność będzie mi bardzo miło. Dziękuję wszystkim za wsparcie. Do zobaczenia".
Poniżej kod QR do folderu zdjęć Dmytro Kozackiego.
8
• PULS
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
SYLWIA MAJCHER:
POWÓD MARNOWANIA JEDZENIA TO BRAK POMYSŁU NA WYKORZYSTANIE
TEGO, CO JUŻ MAMY
- Z danych Banków Żywności wynika, że statystyczna polska rodzina wyrzuca rocznie produkty o wartości co najmniej 3 tys. złotych. Dziś, przy szalejącej inflacji, myślę, że to jest dużo więcej. Zatem jest to kwota, którą możemy mieć w portfelu - mówi Sylwia Majcher
Anita Czupryn
Ciekawa jestem, jak wygląda wtej chwili wnętrze pani lodówki?
Moja lodówka jest prawie pusta. Lubię czuć w niej powietrze. Kiedy nie jest zapchana po brzegi, lepiej też funkcjonuje. Dzięki temu udaje mi się sporo oszczędzać.
Czy to znaczy, że gotuje pani tylko z tego, co świeże?
Przede wszystkim najpierw planuję. Planowanie sprawia, że nie mam poczucia lęku, kiedy lodówka świeci pustkami, bo wiem, co przygotuję z tych składników, które już są. Przecież nie tylko w lodówce przechowujemy produkty, ale też w szafkach kuchennych czy na balkonie - jeśli mamy balkon - tam również możemy sporo przechować. Jest wiele warzyw, które nie przepadają za chłodem lodówki, więc trzymam je na parapecie czy blacie kuchennym. Ale, jak wspomniałam, to planowanie jest kluczem do sukcesu niemar-nowania. Wystarczy ułożyć menu na kilka najbliższych dni. I jeśli pod ten plan jadłospisu zrobię listę zakupów, to ułatwia mi życie i ogranicza straty w kuchni.
Jakich warzyw nie powinno się trzymać w lodówce?
Jednym z najczęstszych błędów, które popełniają Polacy, to przechowywanie w lodówce pomidorów, które, kiedy zostają schłodzone, buntują się. Czyli tracą swój smak i aromat, swoją soczystość. Po wyjęciu z lodówki nie będą już tak fantastycznie pachnieć. Zdecydowanie lepszym miejscem dla pomidorów jest albo parapet, albo spiżarnia - tam im będzie dobrze. Lodówki nie lubią też cytrusy. Łatwo można sobie zapamiętać, że jeśli jakieś owoce pochodzą z kraju egzotycznego, tam, gdzie jest wysoka temperatura, to nie będzie im służyć, kiedy im tę temperaturę obniżymy; one doznają wówczas termicznego szoku. Zatem cytryny, pomarańcze, ananasy trzymamy z dala od lodówki. Podobnie postępujemy z ziemniakami czy czosnkiem - a mamy taką tendencję, żeby te produkty trzymać w lodówce. Podobnie jest z cebulą - ona też nie lubi chłodu. Nasze babcie wieszały kiedyś cebule w pończoszce, żeby warzywa miały przewiew. Warto wziąć z tego przykład. Albo przechowywać cebule w papierowej czy bawełnianej torebce. Cebulę wkładamy do lodówki tylko wtedy, kiedy chcemy, żeby zabrała z niej wszystlde nieprzyjemne zapachy - wówczas przekrojoną, już niestety nienadającą się do wykorzystania kulinarnego, bo przesiąknie wszystkimi zapachami - umieszczamy w chłodzie. Kiedy więc mamy zmarniałą cebulę, to możemy dać jej takie odpowiedzialne zadanie, jak odświeżenie lodówki. Ja w ten sposób wykorzystuję fusy po kawie - umieszczam je w miseczce i wkładam do lodówki, bo kawa pochłania zapachy.
To prawda! Wiem, że niektórzy przechowują w lodówce kawę mieloną. Jeśli więc chce się mieć kawę o zapachu kabanosów, żółtego sera i wszystkiego innego, co trzymamy w lodowce - to można ją tam włożyć (śmiech). Dla kawy jednak najlepiej jest, kiedy przechowywana jest w puszce bądź w słoiku, w ciemnej szufladzie, bo nie lubi też światła słonecznego. Natomiast resztki zmielonej kawy są dobre do wielu innych rzeczy - można nią podsypywać ogrodowe rośliny kwasolubne, można sobie zrobić peeling do ciała. Albo maść do czyszczenia piekarnika -wystarczy fusy od kawy wymieszać z odrobiną oliwy albo sody i wykorzystywać jako proszek, który wyczyści brud.
A zatem - niech lodówka będzie jak najmniej zapełniona, ale jeśli już chodzi o zamrażarkę - to idea jest zgoła inna?
Uważam, że zamrażarka powinna być większa niż lodówka. Marzy mi się duża zamrażarka, bo to świetne miejsce, żeby ratować jedzenie przed zmarnowaniem. Kiedy już coś zbliża się do końca terminu ważności, to można spokojnie przedłużyć tę datę właśnie przez zamrożenie. Ważne, aby mrozić dobre produkty, niepopsute, nie spleśniałe, bo tego nam zamrażarka nie uratuje; ona w ten sposób produktów nie regeneruje. Natomiast zamrożone jedzenie nie traci swoich wartości odżywczych czy witamin. Jeżeli są straty, to niewielkie. Ale nie należy traktować zamrażarki jako miejsca, w którym jedzenie będzie przetrzymywane na wieki. Produkty mrożone w domowych warunkach mają zupełnie inny stopień zamrożenia niż te, mrożone w warunkach przemysłowych. Mrożonki przemysłowe mają znacznie dłuższy termin ważności, ale też sposób mrożenia jest inny.
OD TRZONKA DO KORZONKA -TO JEDNO Z HASEŁ NAJLEPSZYCH SZEFÓIT KUCHNI NA CAŁYM ŚMIECIE
Większość produktów można trzymać w zamrażarce maksymalnie do pół roku, ale są i takie, które mają krótszy termin ważności w zamrażarce, jak wędliny czy mięso. Dobrze jest zapisać sobie datę mrożenia i dla ułatwienia również termin, kiedy powinniśmy wyjąć zamrożony produkt. Im lżejsze mięso, tym mniej czasu może spędzić w zamrażarce - tak jest z drobiem, które powinno być przetrzymywane do 3 miesięcy. Czerwone mięso może leżeć trochę dłużej. Dobrze zrobić listę rzeczy wkładanych do zamrażarki, żeby uniknąć chaosu i marnowania zapasów. Po roku przechowywania wiele produktów będzie nadawało się już do śmieci.
0	śmieciach na pewno porozmawiamy. Ale po kolei. Kiedy już zaplanowaliśmy, jak będzie wyglądał nasz jadłospis na najbliższe dni - idziemy na zakupy. Jak się do nich przygotować, żeby nie wydać za dużo
1	nie nakupować niepotrzebnych rzeczy?
Przede wszystkim, zanim wyjdziemy do sklepu, należy zjeść. Może to są banały, ale to one powodują, że niemal 5 milionów ton jedzenia co roku w Polsce trafia do kosza,
z czego ponad połowa - z naszych domów. Czyli nie sklepy, nie restauracje, nie przetwórstwo są odpowiedzialne za największe straty, tylko my -„przeciętni Kowalscy". Zatem posiłek przed pójściem do sklepu robi dobrą robotę. Kolejna sprawa to przygotowanie listy zakupów. Trzy czwarte Polaków jej nie robi. A to jest nasz absolutny wentyl bezpieczeństwa, nasz drogowskaz, który pozwala zaoszczędzić czas w sklepie, bo wiemy,
czego konkretnie potrzebujemy. Lista pozwala uniknąć promocji, przez które przynosimy do domu składniki, które nam do niczego nie pasują, bądź nie znamy możliwości zagospodarowania tych składników. Na przykład w promocji było awokado, a my nigdy go nie jedliśmy, nie wiemy, z czym je podać, jak je przechowywać. Ono się szybko psuje, a efekt jest taki, że dzięki tej promocji nie zaoszczędziliśmy, za to jedzenie skończyło w koszu.
Albo ten nowy produkt wcale nam nie smakował. Wciąż jeszcze nabieramy się na tego rodzaju marketingowe sztuczki, jak: „Kup dwa, zapłacisz mniej?
Niektóre sklepy wycofały się już z takich akcji, widząc, co się dzieje - że ludzie później wyrzucają te produkty. A też duże sieci handlowe objęte są ustawą o przeciwdziałaniu marnowania żywności. Muszą prowadzić działania edukacyjne i też starają się ograniczyć straty, bo w tej chwili za każdy kilogram wyrzuconego jedzenia płacą karę. Sytuacja więc się trochę zmieniła, chociaż wciąż możemy się natknąć na pułapki promocyjne, a ich skutkiem są straty w naszym koszu. Pani na zakupy chodzi z własną siatką, a na dodatek zabiera słoik albo butelkę? Nie jestem w tym sama. Coraz więcej osób ma własne siatki na zakupy. Bardzo się z tego cieszę. Na to się zrobiła dobra moda. Dzisiaj wyjść ze sklepu z plastikową reklamówką jest nieco niezręcznie. Choć jeśli komuś się to zdarzy - bo przecież wpadki się zdarzają - to też nie należy się biczować. Można działać ekologicznie w tak różnych sferach życia, że jeśli przydarzy nam się ta jedna plastikowa torba, to przecież możemy ją użyć wielokrotnie i też będzie wporządku. Coraz więcej sklepów bardzo przyjaźnie patrzy na te wielorazowe woreczki. Nie ma problemu, żeby zważyć warzywa czy owoce do swoich siatek; już na niektórych wagach w sklepach są odpowiednie informacje na ten temat. Można sobie kupić wielorazowe woreczki przy sklepowych kasach za niewielkie
pieniądze. To jest inwestycja, która nam się szybko zwróci, bo zapłacimy raz, a wykorzystamy wiele razy. Z kolei jedno-razówka produkowana sekundę, wykorzystywana średnio przez 25 minut, rozkłada się jakieś 500 lat. Wielorazowy worek posłuży nam dłużej, poza tym można go sobie zrobić z firanki czy zasłonki. Wykorzystuję też różne siatki i worki po przesyłkach. Warto szukać siatek z drugiego obiegu. Słoiki przydają się, zwłaszcza jeśli kupujemy ogórki kiszone czy kapustę. Często dostaję jeszcze gratisowo sok do kiszonek. Pieczywo pakowane do bawełnianych toreb nie dość, że zaoszczędza nam ilość śmieci, to nie musi być w domu przekładane do innego pojemnika. W folii chleb potrafi się bardzo szybko popsuć. Często źródłem nieporozumień jest data ważności produktów oznaczonych w sklepie i zdaje się Unia Europejska ma to jakoś ujednolicić czy rozwiązać?
Mamy dwie daty ważności. Jedna to „najlepiej spożyć przed" - i jest to sugestia producenta, że do tej daty dany produkt zachowa wszystkie swoje walory smakowe, odżywcze. Natomiast nie oznacza to, że następnego dnia, a możliwe, że i kilka tygodni później coś się z tym produktem, który będzie dobrze przechowywany, stanie. Dotyczy to przede wszystkim produktów suchych, takich jak kasze, mąki, makarony, cukier, ciastka czy soki. Sok hermetycznie zamknięty nie ma prawa się popsuć. Na SGGW wykonywane były badania, gdzie sprawdzano produkty najczęściej wyrzucane do kosza i co się z nimi dzieje po tygodniu, po dwóch i do pół roku. Okazało się, że w przypadku kaszy, makaronu nie było zmian smakowych, mikrobiologicznych. Pod uwagę brano też puszki - również nic
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
PULS
9
Sylwia Majcher: Niemal 5 milionów ton jedzenia co roku w Polsce trafia do kosza, z czego ponad połowa - z naszych domów się nie wydarzyło, produkty te nie straciły żadnej wartości. Przede wszystkim, co jest bardzo ważne - były bezpieczne do zjedzenia.
A druga data?
Druga data ważności - „należy spożyć do" - dotyczy produktów bardziej wrażliwych, takich jak mięso czy nabiał. Tu już powinna być wzmożona nasza czujność, ten produkt powinien być prawidłowo przechowywany. Ale te produkty, otwierane po terminie też można zjeść, jak na przykład jogurt - wówczas sprawdzamy, jak one pachnie, badamy go. Do kampanii „Często dobre dłużej" przystąpiło wielu producentów żywności, między innymi producenci nabiału, na swoich opakowaniach zamieszczają informację, „powąchaj, posmakuj, popatrz" - to sugestia, że to mymożemy zdecydować, czy ten produkt dwa - trzy dni po terminie nadaje się do zjedzenia czy nie. Jeśli jogurt był dobrze przechowywany, serek czy śmietana, to kilka dni później też nic się z tym nie stanie, pod warunkiem, że opakowanie jest zamknięte. Na pewno granicą jest pleśń. Sami możemy sprawdzić, czy jedzenie brzydko pachnie, jeśli zapach nas drażni, jest inny niż zazwyczaj to musimy być ostrożni. Obślizgła, łdejąca się szynka, która ma zielonkawy kolor nadaje się do wyrzucenia.
Ale jeśli kilka dni po temiinie szynka wciąż była hermetycznie zamknięta i nic się z nią nie stało, to spokojnie można ją zjeść. Sudie wędliny podobnie. Amerykańska organizacja do spraw bezpieczeństwa żywności na swojej stronie zamieściła sugestię, jak przechowywać produkty i jak długo można je zjeść po terminie ważności. Zapisali, jak długoibez-piecznie jeść ser pleśniowy czy dżem. Podobnie postąpiła niemiecka organizacja, która zajmuje się walką z marnowaniem żywności, też przygotowała takie grafiki, co po terminie nadaje się do zjedzenia. Wszystko dlatego, że przekroczenie terminu ważności jest wpiątce jednych z najczęstszych powodów wyrzucania żywności w Polsce i w Europie. Komisja Europejska pracuje teraz nad tym, aby data żywności była ujednolicona, żeby nie było dwóch terminów, albo na przykład, by data ważności była oznaczona kolorem, tak jak sygnalizacja świetlna - zielony kolor by oznaczał jedzenie długo bezpieczne, żółty - że trzeba zachować większą czujność, a czerwony - że jemy raczej w terminie, bo po jego przekroczeniu produkt może już być niebezpieczny dla nas. Trzy czwarte Polaków nie rozróżnia podawanych terminów ważności; ale też Komisja Europejska chce, aby data ważności zniknęła z niektórych produk-
tów, bo mamy ją na przykład na miodzie, który w istocie nie ma prawa się popsuć. Jakiś czas temu w Gruzji odkryto miód, który miał 5 tysięcy lat, był mocno skrystalizowany, ale kiedy go ocieplono, nadal nadawał się do zjedzenia. Badano go pod każdym względem i okazało się, że miód, który ma 5 tysięcy lat, da się bezpiecznie dla zdrowia zjeść. Albo sól oznaczona jest datą ważności, a przecież sól jest konserwantem, czyli czymś, co ma nam termin ważności przedłużyć. Olej, który prawidłowo przechowywany nie po winien się psuć, też ma dość krótką datę ważności. Producenci często oznaczają datę ważności, żebyśmy kupowali więcej, to producent ustala termin ważności, do jakiego momentu jego produkt jest dobry, często więc ta data ważności podawana jest na wyrost. Te daty ważności bardzo się skróciły, bo jeszcze parę lat temu ryż czy makaron posiadał 2 lata ważności do spożycia, dzisiaj to jest często pół roku czy 9 miesięcy.
Jakie jest pani podejście do skipowania, czyli ratowania żywności wyrzuconej przez dyskonty na śmietnik? Jedzenie, które trafia do tych kontenerów, jest rzeczywiście dobre, ale - odwrócę trochę sytuację - to, że ono w ogóle trafia ze sklepów na śmietnik, jest efektem naszego, konsumenckiego rozkapryszenia. Bo to my w sklepie nie kupimy brzydkich warzyw i owoców - nie robi tego trzy czwarte Polaków. Nie wybieramy takich składników, które mają delikatną plamkę, są pomarszczone, nie są idealne. Takie produkty lekceważymy. Jednym z przykładów są samotne banany. Tylko 13 procent sięga po single, czyli te oderwane od kiści. One nie są wcale gorsze od innych bananów, smakują tak samo i również tak szybko dojrzeją, jak te oderwane. I potem to, czego nie chcemy, trafia do koszy śmietnikowych. To, że jedzenie wybierane przez nas w sklepach jest tylko piękne i idealne, też powoduje straty -nie chcemy kupować produktów, które mają popsute pudełka - chociaż w środku nic złego się z tą żywnością nie zadziało. Jednak my uważamy, że skoro już płacimy, to chcemy mieć wszystko doskonałe. Oczywiście cieszę się, że są tacy, którzy skipują i robią to ze względu na troskę o dobre już wyprodukowane jedzenie. To, co mnie drażni w ostatnim czasie - to, że zrobiła się moda, trochę celebrycka, żeby zaglądać do koszy przy dyskontach, potem chwalić się zdjęciami z takich akcji w mediach spo-łecznościowych. Za chwilę nie będzie wypadało robić zakupów w sklepie, tylko trzeba będzie iść na skip. Skipowanie ma sens, gdy robią to ci, którzy naprawdę chcą ratować jedzenie przed śmietnikiem, wykorzystują potem zebrane produkty i wiedzą, jak to robić bezpiecznie bez zbędnego bałaganu i naruszania prawa. Każdy może uchronić produkty przed koszem w czasie zakupów.
Jeśli ograniczę ilość swoich śmieci, mogę być bogatsza" -pisze pani na swojej stronie. Jak je ograniczać i jak docenić swoje śmieci, aby być nie tylko bogatszą, ale i zdrowszą, bo przecież często wyrzucamy obierki czy łupiny, które zawierają mnóstwo witamin? Od trzonka do korzonka - to jedno z haseł najlepszych szefów kuchni, co znaczy, żeby wykorzystywać cały potencjał warzywa; nie lekceważyć skórek, natek. Sporo liści ma czasem więcej wartości odżywczych niż sam korzeń czy bulwa. Takjest na przykład z kalarepą, której liście mają więcej wartości niż ona sama. Liście rzodkiewki mają więcej witaminy C niż cytryna. Liście marchewki mają witaminę A, która sprawia, że nasza skóra jest gładsza i promienista. A najczęściej te części trafiają do śmietnika. Nie chodzi o to, aby zjadać tylko skórki i obierki, ale żeby sensownie się ich pozbywać. Nie ma sensu obierać młodych warzyw, wystarczy je wyczyścić szczoteczką, dobrze opłukać i spokojnie możemy je zjeść ze skórką. Między skórką a warzywem jest bardzo dużo cennych wartości, aromatu i smaku, a nie jesteśmy w stanie obrać tak idealnie, żeby tego nie zmarnować. Truskawki możemy jeść z szypułkami, szypułki są jadalne - dla leniwych to dobra informacja, nie trzeba ich odrywać, smakują anyżowo. Z obierków ziemniaków możemy zrobić chipsy, obierki warto mrozić, podobnie jak końcówki innych warzyw, które odcinamy, by móc później ugotować z nich bulion. W książce nazwałam ten bulion ratunkowym, przepis się bardzo rozprzestrzenił, sporo osób już taki wywar gotuje. To doskonała baza dorisotto,zupy, sosu.
Nawet pestki mogą być przydatne? Wszystko możemy wykorzystać. Pestki pomidorów możemy posiać na balkonie i mieć własne pomidory. Pestki wiśni możemy zalać mocniejszym alkoholem i zrobić z nich aromat do ciast, który będzie miał migdałowo-waniliowy smak. Z pestek czereśni można zrobić termofor. Wszystkie resztki da się pysznie zagospodarować.
Jakmożemy wykorzystać tę wiedzę i potencjał dzisiaj -w czasach inflacji i drożyzny?
To jest najlepszy moment, żeby zmobilizować się do nie-mamowania, po to, żeby przynosić korzyści nie tylko dla planety, ale też dla naszego portfela. Z danych Banków Żywności wynika, że statystyczna polska rodzina wyrzuca do kosza produkty o wartości co najmniej 3 tysięcy złotych. Przy szalejącej inflacji, myślę, że to jest dużo więcej. Zatem to kwota, którą już możemy mieć w portfelu, jeSli zrobimy racjonalne zakupy, wykorzystamy wszystko bez resztek. Gdy nasz kosz na odpady naprawdę będzie lżejszy, to na pewno poczujemy różnicę. Chodzi przede wszystkim o monitorowanie naszych zapasów, czyli niech lodówka będzie naszą strefą pierwszego wyboru -do niej najpierw zaglądnijmy, zanim pójdziemy na zakupy. Następnie warto przejrzeć szafki kuchenne. To konieczne, aby robić regularny remament. Takie są wzory z restauracji czy zbiorowego żywienia - najpierw sprawdza się, co się ma i gotuje z tych składników. To wyzwanie dla tych wszystkich, którzy boją się skromności w kuchni. Warto spróbować, jak smakują dania z dw óch-trzech składników, bo do pełnowartościowego posiłku nie potrzebujemy całej listy produktów. Wystarczy kilka, zwłaszcza w sezonie, kiedy mamy doskonałe warzywa i owoce. Żyjemy naprawdę w cudownej strefie klimatycznej, mamy dostęp przez prawie cały rok do sycących, wielobarwnych i odżywczych produktów.
Kranówka - ten temat niesie emocje, ale pani mówi o wielu jej zaletach.
Kiedy prowadzę szkolenia i warsztaty i jestem pytana
0	to, jak najłatwiej możemy przyczynić się do ograniczenia bałaganu na ziemi, to mówię, że wystarczy odkręcić kran. Czyli przestać kupować wodę w plastiku. Jedna osoba może zaoszczędzić rocznie minimum tysiąc złotych i ponad 20 kg plastiku. To jest też oszczędność dla naszego zdrowia, bo kranówka
w wielu przypadkach ma lepsze parametry niż woda butelkowana. Na rynku mamy dostępnych ponad dwieście rodzajów wód i tylko 30 z nich ma lepsze wartości niż kranówka; to są wody wysoko zmineralizowane. Różne badania w różnych miastach pokazują, że kranówka dzisiaj
nie paćhnąca chlorem, bardzo się różnią. Kranówka badana jest kilkaset razy dziennie, nigdy w Polsce nie mieliśmy zatrucia wodą z kranu. Oczywiście pojawi się argument, że co innego woda wypuszczona z wodociągów, a co innego nasze rury, przez które płynie. Jeśli ktoś ma wątpliwości, może zrobić badania w sanepidzie, to koszt od 300 do 40 złotych, można namówić wspólnotę na badania dla całego bloku. Ale znam wyniki pomiarów wykonywane nawet w starych kamienicach, przez pojedyncze osoby i były zaskoczone, bo ta woda miała naprawdę dobrą jakość w porównaniu z wodą butelkowaną. To jest woda, która ma minerały, wapń, magnez.
Podsumowując: co to znaczy byćekowkuchni?
To znaczy: być uważnym. Zastanowić się, czy nie stajemy przypadkiem przed lodówką, jak przed szafą, wołając: „Ja nie mam co ugotować!", podczas gdy półki uginają od artykułów. A my nie mamy pomysłu! Tracimy kreatywność
1	sprawczość. Pokazują to zresztą dane banków żywności: jednym z głównych powodów marnowania jedzenia jest brak pomysłu na wykorzystanie tego, co już mamy. Zachęcam do większej odwagi w kuchni, eksperymentów i doceniania lokalnych, sezonowych składników.
CV
Sylwia Majcher
Edukatorka dziennikarka, autorka książek, w tym bestsellera „Gotuję, nie marnuję. Kuchnia zero waste po polsku". Ukończyła studia podyplomowe na Wydziale Nauk
0Żywieniu Człowieka
1Konsumpcji SGGW w Warszawie.
10
• PULS
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
UCIEKAŁY DLA DZIECL
WRACAJĄ DLA NICH I SIEfelE
Halina, Anja i Tatiana, dwie Katie - to matki z Ukrainy, które przed wojną schroniły się zdziećmi
wToruniu i okolicy. Jak potoczyły się ich losy?
Małgorzata Oberlan
maja, peron na kolejo-W I wym Dworcu Głównym f I w Toruniu. To stąd po-mś A chodzi ostatnie zdjęcie Haliny z polskiego miasta, które przez trzy miesiące było jej przystanią. Matka z Łucka trzyma na rękach trzymiesięcznego Matwieja. Drugi z synków, czteroletni Bogdan, siedzi obok z bułą w ręku. Przytula go toruńska nauczycielka.
- Pociągiem odwiozłam Halinę prawie do granicy, później wsiadła w autobus do Łucka. Wojna tam nie dotarła, ale jej mąż w każdej chwili może dostać powołanie do wojska. Nie chciała dłużej czekać. Strasznie za sobą tęsknili - mówi Małgorzata Gerne-Rudnicka, anglistka ze Szkoły Podstawowej nr l w Toruniu.
Halina Łuck to miasto partnerskie Torunia, położone w zachodniej Ukrainie. Względnie teraz bezpieczne, bo nie toczą się tu działania wojenne, ale Halina, młoda matka, uciekała stąd w popłochu na początku marca. Nikt wówczas nie wiedział, jak potoczą się wojenne losy. Ona z podręcznym bagażem i dziećmi wiedziała tyle, że musi dotrzeć w bezpieczne miejsce.
4 marca toruńska nauczycielka spotkała Halinę w hotelu „Kopernik", gdzie urządzono punkt recepcyjny dla uchodźców. Ukrainka trzymała przy piersi trzytygodniowe zaledwie maleństwo (Matwiej urodził się 15 lutego), a za rękę czterolatka. Spojrzały sobie w oczy i... Sprawa była jasna. Torunianka przyjęła tę gromadkę pod swój dach.
Co było dalej? Rozmowy, przytulanie, wzajemne poznawanie się. Spacery z dziećmi po Toruniu. Wspólne świętowanie czwartych urodzin Bogdana i wspólnej Wielkanocy. Unikanie wojennych relacji w telewizji, choć to do końca się nie udawało, I wspieranie młodej mamy, która bardzo tęskniła za mężem.
Przed powrotem do ojczyzny Halina została wyposażona we wszystko, co dało się zabrać: zapasy mleka w proszku i pampersów, rzeczy dla dzieci. - Halina to silna kobieta. Poradzi sobie, nawet jak będzie bardzo ciężko - powtarza toruńska na-
uczycielka. I zapewnia, że cały czas będą w kontakcie. Gdy będzie im czegoś brakowało, ona tutaj stanie na głowie, by pomoc dotarła.
- Stali się moją drugą rodziną, więc rozstanie było naprawdę trudne. Nie obyło się bez łez. Obiecałam Halinie, że przyjadę ich odwiedzić tak szybko, jak tylko będzie to możliwe. Obie chcemy wierzyć, że stanie się to rychło. Dla mnie
goszczenie Haliny było wielką lekcją pokory i tolerancji - kończy Małgorzata Geme-Rud-nicka.
Dwie Katie
W drugim tygodniu wojny dotarły do Torunia również dwie Katie z dziećmi. Przed bombami uciekły z Zapo-roża, miasta w południowo-wschodniej części Ukrainy. Dziś obie bardzo tęsknią za mężami, ale myślą realnie. - Za wcześnie, żeby się pakować i wracać. Zaledwie 30 kilometrów od naszego domu jest wojna - mówi Katia, mama 4,5-letniego Saszy i rocznej Anji. Druga Katia to mama 3,5-letniej Wiery i o trzy lata starszego Saszy. Cała ta gromadka, dodatkowo z psem maltańczykiem, kolejny miesiąc żyje w mieszkaniu wynajętym przez NSZZ „Solidarność". Dwupokojowe Katia i Wieruszka uśmiechnięte, bo bezpieczne, ale serca przepełnia im tęsknota za rodziną, która została w ogarniętej wojną ojczyźnie. Na razie żyją w Toruniu Halina z Bogdanem i Matwiejem już wróciła do rodzinnego Łucka. Z Torunia zabrała wspomnienie wsparcia i spokoju oraz nadzieję na spotkanie z Małgorzatą po wojnie lokum na Bydgoskim Przedmieściu związek opłacił na pół roku. Tomasz Jeziorek, przewodniczący związkowego regionu, albo któryś z jego współpracowników, stara się tutaj wpadaćraz na tydzień-dwa. Zawsze z zakupami, czasem z kopertą.
-Ale z tą pomocą to trzeba tak dyskretnie i delikatnie. „Nasze Katie" to po pierwsze, bardzo zaradne kobiety. Po drugie, mają wsparcie finansowe swoich rodzin z Ukrainy. A po trzecie - nie chcemy ich urazić. To naprawdę dzielne i honorowe kobiety - podkreśla Jeziorek.
Codzienne życie obu ukraińskich matek koncentruje się teraz wokół dzieci. Część gromadki miała w zeszłym tygodniu pójść pierwszy raz do przedszkola. Start się jednak opóźnił, bo maluchy się pochorowały. Szczęśliwie, już im lepiej.
-Opieka lekarska? Zanim
0to zapytaliśmy, okazało się, że panie już się zapisały do przychodni. Konto w banku? Gdy spieszyliśmy z informacjami -panie już miały rachunki założone. W Toruniu środowisko ukraińskich uchodźców jest bardzo zgrane i matki błyskawicznie wymieniają się wieściami, poradami. Problem był tylko z numerem PESEL, bo po prostu długo trwało jego załatwianie. Tak to się przeciągało, że już mieliśmy plan wy wiezienia „naszych Kati" do jakiejś podmiejskiej gminy, gdzie kolejki były krótsze - wspomina ze śmiećhem Tomasz Jeziorek.
Obie Katie żyją w zawieszeniu. Tęsknią. Myślą o powrocie albo ściągnięciu mężów do Polski. - Mój miał nawet pomysł, by założyć tu mały, własny biznes - jest budowlańcem - ale nie dostał pozwolenia;, został w Ukrainie - mówi Katia.
1wtedy drży jej głos.
Tutaj żyją z dnia na dzień, bo trudno coś planować, ale ducha nie tracą. -1 Toruń bardzo nam się podoba. Jest piękny i taki w sam raz. W 20 minut można dotrzeć wszędzie: na zakupy, do lekarza, na spacer. Nasze ulubione miejsca: starówka i park na Bydgoskim Przedmieściu - zdradza Katia.
Anja i Tatiana
Anja, mama dwuletniej córeczki i nastoletniego syna,
przed wojną uciekła spod Charkowa. Jest z nimi babcia Tatiana. Znalazły schronienie na farmie „I-HA-HA" w Przecznie, w podtoruńskiej gminie Łubianka; tę agroturystykę prowadzi Magdalena Szwechowicz-Lament i jej mąż Stanisław.
Ukraińscy goście do dyspozycji dostali domek gospodarczy i ziemię. Ponieważ rodzina pochodzi ze wsi, kobiety szybko zainteresowały się uprawą warzyw i kwiatów. Chciały zarobić na swoje utrzymanie, zabrały się za pieczenie ciast i lepienie pierogów. Zamówień do Wielkanocy miały mnóstwo. Dziś Anja codziennie rano wsiada na rower i po 7 minutach jest już w pracy. Zatrudniła się w pobliskim zakładzie, przy produkcji. - Z zawodu jest księgową. U nas pracuje tak, jak to jest możliwe. Ma coraz więcej koleżanek; coraz lepiej też mówi po polsku - opowiada pani Magdalena. Tatiana najlepiej czuje się w ogrodzie i w kuchni. Dogląda stworzonego przez siebie warzywnika, ale wzdycha, że to jednak nie taki, jak w domu. Gdy tylko są zlecenia, piecze i gotuje. -Bardzo tęskni za domem i mam wrażenie, że ciężej znosi los, niż jej córka. Jednak za wcześnie jeszcze, by planować powrót -mówi polska gospodyni na farmie. Dzieciaki? Adaptują się. Dwulatce przychodzi to łatwiej. Nastolatkowi trudniej. Wszyscy jednak, od najmłodszego po najstarszego gościa z Ukrainy, chętnie uczą się polskiego - to Magdalena Szwechowicz--Lament podkreśla.
- Rozmów o wojnie staramy się unikać. Tęsknoty Anji za mężem i dzieci za ojcem nie da się opisać. Nawet, gdyby chciał, nie dołączy do rodziny. Pracuje na poczcie, czyli jest w służbie państwowej. Zostaje pod Charkowem - kończy pani Magdalena.
Rozstania ukraińskich i polskich matek są bardzo trudne. Towarzyszy im jednak nadzieja, że żegnanej Ukraince i jej dzieciom przyszłość przyniesie spokój. I wiara, że się jeszcze spotkają. ©®
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
PULS • II TEMl EGŁE GA
W sukces Gwiezdnych Wojen nie wierzył początkowo nikt poza twórcą całej historii
25 maja 1977 roku George Lucas przedstawił światu rycerzy Jedi, złych Sithów, miecze świetlne i kosmiczne bitwy Świat dosłownie zwariował, a to szaleństwo trwa do dziś Być może na miejscu Lucasa każdy z nas po prostu by się poddał. Ile bowiem można znosić niepowodzeń? Ile razy człowiek jest w stanie odbijać się od drzwi wytwórni filmowych, słysząc, że „ten pomysł na film jest fajny, ale nie ma szans na światowy sukces"? Odmówiło Walt Disney Productions, odmówiło Paramout, Universal także pokazał drzwi. A jednak George
Kacper Rogacin
Lucas wierzył w swoje dzieło tak bardzo, że kolejne odmowy go nie zrażały. Nie brał też do siebie życzliwych porad, by skupił się na „standardowych", dużo pewniejszych zysku gatunkach filmowych. Pukał więc do kolejnych drzwi, aż w końcu znalazł chętnego do współpracy. W czerwcu 1973 roku Alan Ladd Jr., szef 20th Century Fox zgodził się wyłożyć pieniądze na film. Lucas wreszcie w spokoju mógł zabrać się do pracy nad pisaniem scenariusza. Cztery lata później na ekranach kin pojawiły się „Gwiezdne Wojny: Część IV - Nowa Nadzieja". „Martwi mnie twój brak wiary" Ladd nie był jednak wcale święcie przekonany, że idea George Lucasa na pewno wypali.
- Zainwestował we mnie, a nie w film - przyznawał po latach sam reżyser. Ladd widział ogromny talent w 29-letnim artyście, choć nie ukrywał, że nie rozumie technicznej strony całego projektu. Ale Lucasowi wcale to nie przeszkadzało. On wizję tego, co chce stworzyć, miał w głowie od dawija. Choć w zasadzie niewiele brakowało, a dziś zamiast zachwycać się historią Luke'a Sky-walkera czy innych postaci ze świata Gwiezdnych Wojen, z wypiekami na twarzy oglądalibyśmy perypetie... Flasha Gordona. Pierwotnie to film o tym superbohaterze Lucas chciał bowiem zrealizować.
-Bardzo chciałem zrobić film o Flashu Gordonie, którego uwielbiałem, ale nie mogłem uzyskać praw do postaci - opowiadał później.
-Kochałem komiksy i pierwsze, stare seriale o jego przygodach, mimo że były prymitywnie i kiepsko zrobione. Zacząłem się więc zastanawiać, co by się stało, gdyby zrobiono je naprawdę dobrze - dodawał.
Ostatecznie George'owi nie udało się nabyć praw do postaci Flasha. Po latach Francis Ford Coppola, który towarzyszył młodszemu koledze w negocjacjach, stwierdził, że „George był bardzo przybity, kiedy wrócił z ostatecznych rozmów z odmowną odpowiedzią". Ale po jakimś czasie się rozchmurzył.
-Skoro nie chcą sprzedać mi Flasha, to wymyślę własną historię - zapowiedział.
Zabrał się więc do pracy. Przez długie tygodnie pracował po osiem godzin dziennie, wymyślając świat Star Wars, dziesiątki układów planetarnych, setki planet i przeróżnych postaci. To między innymi ta skomplikowana struktura uni-wersum Gwiezdnych Wojen była odstraszająca dla wielkich wytwórni filmowych. Producenci byli przekonani, że masowy odbiorca po prostu nie zrozumie tak wielowarstwowego świata.
Tuż po premierze „Nowej Nadziei" musieli czuć się jak uduszony właśnie w tym filmie przez Dartha Vadera generał Motti, który tuż przed śmiercią usłyszał od lorda Sith legendarne słowa: „Martwi mnie twój brak wiary". „Lukę, to ja jestem woim ojcem"
Film, którego produkcja kosztowała niewiele ponad 11 milionów dolarów (co nawet jak na ówczesne standardy było skromnym budżetem, zwłaszcza jeśli mówimy o tak epickiej opowieści) zwrócił się już po... dwóch dniach. Do dzisiaj pierwsza część serii zarobiła prawie 800 milionów dolarów z samych tylko biletów kinowych.
Świat totalnie zwariował na punkcie Gwiezdnych Wojen. Dzieciaki od Los Angeles po Sydney biegały po podwórkach z kijami od szczotek imitującymi miecze świetlne i próbo-
wały podnieść przedmioty za pomocą „mocy". Mark Ha-mill, grający Luke'a Skywalkera oraz Cariie Fisher, odtwarzająca rolę jego siostry Lei, byli na ustach wszystkich. Rozpływano się nad genialnymi jak na tamte czasy efektami specjalnymi i choreografią. Film zdobył sześć Oscarów, a media zachwycały się dziełem Lucasa, który... zabierał się do prac nad kolejną częścią sagi.
Tym razem, by oszczędzić sobie stresujących trudów reżyserowania tak skomplikowanego obrazu, Lucas zlecił reżyserię Irvinowi Kreshnerowi. Sam postanowił bardzo mocno skupić się na rozwijaniu i dopracowywaniu efektów specjalnych, w ramach założonej przez siebie firmy Industrial Light & Magie, obsługującej Gwiezdne Wojny.
6 maja 1980 roku miała miejsce premiera „Imperium Kontratakuje", czyli piątej części sagi. Piątej, ponieważ Lucas zaplanował ją następująco - najpierw w trzech filmach opowie historię Luke'a Skywalkera, a następnie nakręci kolejne trzy, skupiające się na chronologicznie wcześniejszych przygodach jego ojca, Anakina.
Taki zabieg tylko spotęgował popularność Gwiezdnych Wojen, wprowadzając do całej sagi szczyptę tajemniczości. I choć sfinansowane w całości przez Lucasa „Imperium" zdobyło „tylko" dwa Oscary, to do końca roku zarobiło ponad 400 milionów dolarów.
Dziś piąta część serii uznawana jest za jeden z kamieni milowych w historii kinematografii i to nie tylko ze względu na efekty specjalne czy genialną muzykę (tak jak w przypadku innych części, skomponował ją John Williams). Scena, w której Darth Vader wyjawia Luke'owi, że jest jego ojcem jest przez wielu nazywana jedną z najlep-' szych w dziejach kina. „Nigdy nie przejdę na ciemną stronę mocy"
Po premierze „Imperium Kontratakuje" spekulowano, że szóstą część może wyreżyserować Steven Spielberg. Faktycznie był on pierwszym wyborem Lucasa, ale ostatecznie nie doszło do porozumienia. W mediach przewijało się również kilka innych nazwisk, ale ostatecznie reżyserem został Richard Marąuand. George Lucas znowu opłacił produkcję filmu i po raz kolejny bardzo mocno postawił na ulepszanie efektów specjalnych, by zaskoczyć widza czymś nowym. Niespodziewanie problemem okazała się obecność Harrisona Forda wśród aktorów „Powrotu Jedi". W przeciwieństwie do większości innych osób występujących w filmach, Ford w 1977 roku nie podpisał kontraktu od razu na trzy filmy. W międzyczasie jako Indiana Jones zagrał w „Poszukiwaczach Zaginionej Arki", co sprawiło, że jego popularność gigantycznie wzrosła. Ostatecznie udało się dogadać i Ford wystąpił również w szóstej części sagi. Premierą „Powrotu Jedi" (pierwotny tytuł miał brzmieć: „Zemsta Jedi") odbyła się 25 maja 1983 roku - równo sześć lat po debiucie pierwszej części sagi. W pierwszym tygodniu film zarobił ponad 45 milionów dolarów, spłacając całkowite koszty produkcji. Znów na wiele tygodni świat opanowała kosmiczna gorączka. Lukę Skywalker odmawiający Darth Sidiousowi przejścia na ciemną stronę mocy stał się wręcz ikoną. Wszyscy łaknęli i domagali się kolejnych filmów, a tymczasem Lucas podjął decyzję o... 16-letniej przerwie.
Jedi powracają po raz f kojejny.., i kolejny
Jako przyczynę zaprzestania prac nad kolejnymi filmami podawał wypalenie, brak motywacji i chęć odpoczynku. Być może czuł również, że jeśli chodzi o jego konik, czyli efekty specjalne, to w latach 80. wiele więcej już nie wyciśnie. Dopiero kiedy obrazy generowane komputerowo osiągnęły wystarczająco wysoki poziom, Lucas wrócił do prac nad sagą. W 1993 roku zaczął pisać scenariusz „Epizodu I: Mrocznego Widma", którego produkcja rozpoczęła się rok później. Za kamerą znów stanął sam Lucas, co tylko podsycało oczekiwania fanów serii. Film ukazał się w 1999 roku i rozpoczął drugi etap boomu związanego z Gwiezdnymi Wojnami. Nowa ekipa aktorów -m.in. Liam Neeson, Ewan McGregor i Natalie Portman - podbiła serca fanów, poszerzając wielbicieli sagi o kolejne pokolenia. W 2002roku Lucas zaserwował widzom „Atak Klonów", a Hayden Christensen w roli Anakina Skywalkera został bożyszczem nastolatek (choć do jego umiejętności aktorskich były zastrzeżenia). Sagę zamknęła w 2005 roku „Zemsta Sithów", w której dokonuje się przemiana Anakina w Dartha Vadera.
Mimo końca serii, zainteresowanie Gwiezdnymi Wojnami wciąż było żywe i zarażało kolejne pokolenia ludzi na całym świecie. Lucas i jego współpracownicy doszli więc do wniosku, że dobrze byłoby pociągnąć opowieść dalej. Stworzono więc serial animowany, spin-offy (m.in. o przygodach Hana Solo), wypuszczano gry komputerowe, osadzone w uniwer-sum serii, a w latach 2015-2019 światło ujrzały kolejne trzy części sagi. Z kolei 27 maja tego roku na platformie Disney+ zadebiutuje serial Obi-Wan Kenobi.
45 lat temu Gwiezdnym Wojnom prawie nikt nie dawał większych szans na sukces. Od tego czasu zarobiły w sumie ponad 10 miliardów dolarów.
12
PULS
Głos Dziennik Pomorza
Piątek, 27.05.2022
Obraz przyjechał z nowojorskiego Frick Collection, mieszczącego się na Manhattanie i posiadającego unikalną kolekcję obrazów wybitnych malarzy, m.in. Belłiniego, Rembrandta, Vermeera, Gains-borougha, Goyi i Whistlera. Teraz obraz można oglądać w kopii ramy, w której był prezentowany w Warszawie ponad 200 lat temu. Odtworzono ją specjalnie na wystawę w Łazienkach. W stylu orientalnym Historycy sztuki uczą, że „Jeździec polski" (116,8 cm x 134,9 cm) namalowany został ok. 1655 r. Dzieło jest przykładem mistrzowskiego, dojrzałego stylu holenderskiego malarza i jednym z zaledwie dwóch znanych konnych portretów w jego twórczości. Do dziś nie wiadomo jednak, kogo przedstawia. „Jeździec polski", zwany jest bowiem również również „Lisowczykiem", co miałoby dowodzić, że to portret j ednego z żołnierzy tej owianej legendą formacji. Potwierdza to strój jeźdźca, który w XVII-wiecznej Europie uznawano za orientalny. Jeździec nosi strój określany mianem „polskilub wschodni": kołpak, czyli szpiczastą czapkę bez daszka pochodzenia mongolskiego z lisiego, wilczego, lub rysiego futra, zielony pikowany jedwabny żupan pełniący rolę miękkiej zbroi, obcisłe czerwone spodnie i żółte skórzane buty z cholewami do połowy łydki. Lewą ręką prowadzi wodze konia, zaś w prawej dzierży nadziak. Przy siodle pod prawym kolanem ma przytroczoną szablę ciężką o rękojeści zamkniętej, a u lewego boku lekką o rękojeści otwartej. Ponadto ma u lewego boku łuk refleksyjny i kołczan ze strzałami z prawego boku. Pod siodłem rozpięta jest skóra drapieżnika, a koń ma na modę turecką zawieszony na ogłowiu buńczuk-podgardle. Siwy koń, na którym siedzi jeździec, został uchwycony w stępie. Właśnie tak wyglądali polscy lisowczycy - oddziały lekkiej jazdy siejące terror podczas licznych w XVII w. wojen, w tym Trzydziestoletniej (1618-1648)..
Jak trafił do królewskich zbiorów? Obraz zaoferował Stanisławowi Augustowi w 1791 r. Michał Kazimierz Ogiński, wielki hetman litewski, ponoć w zamian za drzewka pomarańczowe z królewskich ogrodów. Monarcha, wielki miłośnik sztuki Rembrandta, posiadał w zbiorach aż 11 obrazów uchodzących za dzieła mistrza, choć zapewne większość z nich była falsyfikatami. Wędrujący obraz „W liście do króla hetman Ogiński nazwał jeźdźca, wyobrażonego na obrazie i przypisywanego Rembrandtowi, „kozaldem na koniu", ale już w 1797 r. sam król uznał go za lisowczyka
POZOSTtJE PYTANIE: DLACZEGO REMBRANDTIVIV OGÓLE NAMALOWAŁ „POLSKIEGO JEŹDŹCA"? ZAPEIVNE BYŁ ZAFASCYNOWANY F0RMACJ4 LISOIVCZYKÓJV
Historycy sztuki uczą, że „Jeździec polski" (116,8 cm x 134,9 cm) namalowany został ok. 1655 r. Dzieło jest przykładem dojrzałego stylu holenderskiego malarza
OBRAZ „JEŹDZIEC POLSKI" NA WYSTAWIE W ŁAZIENKACH
Legendarne dzieło Rembrandta van Rijna -Jeździec polski"można do sierpnia oglądać w Galerii Obrazów w Pałacu na Wyspie w Warszawie
i miano to utrzymywało się w polskim środowisku, wzmocnione jeszcze faktem, że jednym z dowódców formacji lekkiej jazdy zwanej lisowską, po śmierci jej twórcy Aleksandra Lisowskiego, był szlachcic z województwa krakowskiego, Stanisław Stroynowski, zktórego rodu wywodzili się późniejsi właściciele obrazu" -pisałprof. Zdzisław Żygulsła w opracowaniu „dalsze boje o »Lisowczyka«".Mariusz Grabowski
„Jeździec polski" zawisł w przedpokoju na piętrze Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich, ukochanej letniej rezydencji monarchy, w której gromadził on najcenniejsze dzieła swojej malarskiej kolekcji. Po abdykacji króla w 1795 r. i jego wyjeździe z kraju obraz pozostał w Łazienkach. Pod koniec lat 90. XVIII w. został przewieszony do Galerii Obrazów na parterze Pałacu, gdzie teraz prezentowany będzie publiczności.
Od śmierci Stanisława Augusta jego spadkobiercy stopniowo rozprzedawali królewskie zbiory, a „Jeździec..." od 1814 r. trafiał do kolekcji kolejnych miłośników sztuki, przez moment był nawet w posiadaniu hr. Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, ministra skarbu Królestwa Polskiego, który wyłożył zań 150 dukatów. Ostatecznie zawitał do Dzikowa i był perełką Kolekcji Dzikowskiej tworzonej przez Walerię i Jana Feliksa Tarnowskich. W1910 r. Zdzisław Tarnowski, ówczesny właściciel obrazu, a poza tym poseł na galicyjski Sejm Krajowy i przywódca stronnictwa konserwatywnego - Stronnictwa Prawicy Narodowej, postanowił sprzedać swojego Rembrandta, który niezwykle zyskał na wartości. Dodajmy, że sprzedaż płótna wywołała wielkie oburzenie wśród polskich elit, zarzucających Tarnowskiemu „wyprzedaż narodowego dziedzictwa". Dr Dorota Juszczak, kuratorka malarstwa w Muzeum Łazienki Królewskie, komentuje tamte spory: „Gdyby obraz pozostał w Dzikowie i nie zostałprzez Tarnowskich sprzedany, to by pewnie spłonął w pożarze w 1927 r. Wtedy spłonęła kopia obrazu i prawdopodobnie oryginalna rama, wktórej on wisiał".
Nieustające spory Dzieło kupił amerykański finansista, przemysłowiec, mecenas sztuki i kolekcjoner, Henry Clay Frick, a „Jeździec polski" znalazł się we wspaniałych wnętrzach jego nowojorskiej rezydencji przy Fifth Avenue na Manhattanie - wśród wspomnianych już dzieł Belłiniego, Vermeera, Goi i Fragonarda. Po śmierci Fricka jego rodzinna siedziba przekształcona została w muzeum. Wśród badaczy „Jeździec..." wciąż budzi spory. Przed laty prof.JanBiałostocki uważał, że tytuł miał być aluzją do osoby ariańskiego pisarza i myśliciela Jonasza Szliditynga, polskiego emigranta, którego literacki pseudonim brzmiał „Eąues Polonus", czyli „Szlachcic" lub „Jeździec polski". Juliusz Kossak, w latach w 186O-1865, namalował dla żartu kopię tego obrazu pod tytułem „Lisowczyk". Różnice między obrazami polegają na tym, że jeździec Rembrandta nie ma wąsów, a szabla u jego lewego boku jest na obrazie Kossaka ledwie widoczna. Podczas konferencji prasowej związanej z jego ekspozycją w Warszawie prof. Zbigniew Wawer, dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, mówił, że „Lisowszczyk" jest obrazem, który nie pasuje do całości twórczości Rembrandta. „To jest pytanie, na które nie mamy stuprocentowej odpowiedzi. Czy on mógł widzieć lisowszczyka? Czy on korzystał z innych materiałów -ktoś inny narysował i on z tego skorzystał?" - tłumaczył. Z kolei dr Xavier Solomon, zastępca dyrektora i główny kurator Frick Collection, dodawał, że tożsamość bohatera obrazu była wielokrotnie dyskutowana, a jeden uczony przekonywał nawet, że uwieczniona jest na nim kobieta. „Myślę jednak, że wielkie arcydzieła charakteryzuje to, że oznaczają różne rzeczy dla różnych ludzi, w różnych czasach - mówił, przyznając, że „tytuły »Lisowczyk« i »Jeździec polski« świadczą o wielkiej wartości, jaką dla Polaków stanowił obraz Rembrandta". A może to arianin? Pozostaje pytanie: dlaczego Rembrandt w w ogóle namalował „Polskiego jeźdźca"? Zapewne był zafascynowany formacją lisowczyków, która wojny Trzydziestoletniej lisowczycy zapuściła się aż nad Ren i tak zaleazła za skórę mieszkańcom Niderlandów, że - jak twierdzą kronikarze - „matki straszyły nimi dzieci". Barokowy poeta Józef Bartłomiej Zimorowic pisał: „Słusznie się też was boją, słusznie dla was trwożą Słusznie was nazywają dziwną pomstą Bożą"... Lisowczycy budzili strach, co zrozumiałe, przede wszystkim wśród protestantów, bo walczyli po stronie cesarskiej. „Wiele-ście Lutrów dali diabłom na ofiarę" -pisał nie na darmo Zimorowic. Rembrandt więc, urodzony w 1606 r., mógł zetknąć się z Polakami, gdy zjawili się w jego ojczyźnie. W tym miejscu musimy wrócić do tezy prof. Białostockiego, który widział w bohaterze obrazu arianina, przedstawiciela ruchu religijnego, który był w Rzeczypospolitej niezbyt dobrze widziany (wygnano ich ostatecznie w 1658 r.). Jego wrogami byli - co ciekawe - zarówno katolicy, jak kalwini czy luteranie. Może więc Rembrandt, który skłaniał się ponoć ku mennonitom i miał znajomych arian, uwiecznił na płótnie brata w wierze? „Ogół holenderskich historyków religii i sztuki skłania się do poglądu, że Rembrandt odczuwał sympatię do braci polskich z racji ich naturalistycznej koncepcji religii i Jezusa. Stawia się nawet w tych kręgach pytanie: czy Rembrandt był socynianinem?" - pyta w książce „Bracia polscy" Zenon Gołaszewski, badacz zajmujący się historią arianizmu. Obraz można oglądać na wystawie na wystawie „Królewski Rembrandt. »Jeździec polski« ze zbiorów The Frick Collection w Nowym Jorku" do 7 sierpnia.