z rodzina - W na szelf ii Głos DZIENNIK POMORZA SPOKOJU W SERCU I POKOJU Czytelnikom życzy redakcja „Głosu Pomorza" Wielkanocne śniadanie w słupskim Młynie. Posiłek nawet dla 300 osób str. 3 Pomniki poświęcone żołnierzom Armii Czerwonej powinny zniknąć? str. 4 63-latek z Borowego Młyna ukrył się przed policją pod... stołem str. 4 Nr ISSN 0137-9526 Nr indeksu348-570 Hliillllf 1 9 770 1 37m952060 • Zwyczaje PisanHma potraw i śmigus-dyngus str. 11 • W kuchni Jaja w różnych odsłonach na wielkarjjjgtole str. 12 -13 • Przyroda Rośliny i zwierzęta w symbolice świąt str. 15 RozrywkalĆrzyżówka panoramiczna str. 16 Policjanci na halach targowych w Słupsku ostrzegają przed oszustami str. 3 DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 We wtorek w naszej gazecie Sportowy24 JEZUITA O. ADAM JUCHNOWICZ I STUDENCI KATOLICKIEGO UNIWERSYTETU LUBELSKIEGO Triduum Paschalne WIELKA SOBOTA: * WYJDŹCIE! NIECH ZAJAŚNIEJE ŚWIATŁO Jezus Chrystus SwojąMęką dokonał odkupienia ludzkości, wypił ostatni Kielich Paschalny, zszedł do otchłani by wyciągnąć z niej świętych. Sobota dla Żydów i chrześcijan jest ostatnim dniem tygodnia, Bóg w symbolice księgi rodzaju, po stworzeniu świata miał tego dnia odpoczywać. Sobota, czyli szabat był nakazywany pizez prawo mojżeszowe jako dzień odpoczynku. Teraz Wcielony Logos pod dokonaniu zbawienia świata sam niejako odpoczywa w szabat. Jednak Jezus Chrystus oprócz tego, że fizycznie spoczął w grobie, jak mówi Credo „Wstąpił do piekieł". Ewangelista używa słowa „Hades", wmiejscu Piekieł wpolskichpizekładachPismaŚwiętego. Owe miejsce, owa otchłań niekoniecznie oznaczała miejsce cierpienia wszystkich. Bogata tradycja Wielkiej Soboty dopatruje się we wstąpieniu Chrystusa do otchłani, Jego bezpośredniego spotkania i dialogu z Adamem. Autor pisma o nazwie „Starożytna homilia na Świętą i Wielką Sobotę" wyobraża sobie m.in. takie słowa Chrystusa do Adama: „Oto Ja, twój Bóg, który dla ciebie stałem się twoim synem. Oto teraz mówię tobie i wszystkim, którzy będą twoimi synami, i moją władzą rozkazuję wszystkim, którzy są w okowach: Wyjdźcie! A tym, którzy są w ciemnościach, powiadam: Niech zajaśnieje wam światło! Tym zaś, którzy zasnęli, rozkazuję: Powstańcie! „ W Kościele Katolickim w Wielką Sobotę nie jest sprawowana żadna Msza Święta podobnie jak w Wielki Piątek. Może to wzbudzać pewne zdziwienie gdyż technicznie jednak w sobotni wieczór wkościołach słychać dzwony iMsze Święte - jest tak dlatego, że po zmroku Wielkiej Soboty zaczyna się liturgiczna Wielkanoc i najbardziej Uroczysta Msza Święta w roku - Msza Święta Wigilii Paschalnej, pierwsza Msza Wielkanocna, która należy do Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego. Dawniej już w godzinach porannych w Wielką Sobotę była sprawowana Msza Wigilii Paschalnej gdyż post eucharystyczny który zakazuje przyjmowania jakichkolwiek pokarmów oprócz wody obowiązywał od północy do przyjęcia komunii świętej. Dlatego popołudniowe godziny Wielkiej Soboty traktowano jak Wielkanoc i dopiero papież Pius XE w latach 50 przesunął Wigilie Paschalną na godziny po zmroku, liberalizując trochę przepisy odnośnie postu - trwał 3 godziny przed przyjęciem komunii świętej. Wówczas więcej sensu miał zwyczaj święcenia pokarmów - były one święcone po pierwszej Mszy Wielkanocnej. Wigilia Paschalna składa się z pięciu części Pierwszą z nich jest obrzęd światła, który polega na poświęceniu ogniska, zapaleniu pas-chału, uroczyste wniesienie go do świątyni z towarzyszącym temu trzykrotnym zawołaniem „Światło Chrystusa!" Końcem obrzędu światła jest zaśpiewanie Orędzia Wielkanocnego - starożytnej pieśni, której autorstwo przypisano św. Augustynowi lub św. Ambrożemu. Dzisiaj uznaje się, że napisał ją anonimowy mnich. Drugą częścią jest Liturgia słowa, która składa się z 8 czytań. Są dobrane w taki sposób, by przybliżały nam historie zbawienia, obrazowały relacje między przeprowadzeniem Izraela z niewoli egipskiej przez morze czerwone do ziemi obiecanej, a wyprowadzeniem ludu Bożego przez Chrystusa z niewoli grzechu, przez świat do raju. Ewangelia oczywiście mówi o odkryciu pustego grobu przez kobiety. Następnie dokonuje się poświęcenia wody chrzcielnej, któremu towarzyszy odnowienie przyrzeczeń sakramentu chrztu świętego Czwartą częścią jest Liturgia Eucharystyczna - do komunii w owym dniu powinni przystąpić wszyscywierni. Ostatnim elementem jest procesja rezurekcyjna, która odbywa się bezpośred-niopo Mszy Wigilii Paschalnej, lub tradycyjnie rano. Wielka Sobota jest bezpośrednim następstwem Wielkiego Piątku, który wprowadza w okres Zmartwychwstania i uwielbienia Boga za dzieło zba- 1 Lewandowski w drodze do Barcelony... Czy wie, dlaczego nie przesadza się starych drzew? Czy Iga Świątek potrafi być skuteczna także w Polsce? Nasza gwiazda na BJKC w Radomiu. Na naszych Czytelników czekamy w redakcji „Głosu Pomorza" w Słupsku przy ulicy Pobożnego 19 oraz pod numerem telefonu 510026919 Alek Radomski aleksander.radomski @polskapress.pl 1927 Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało w południe Hejnał mariacki z Krakowa. 1943 Szwajcarski chemik Albert Hofmann przypadkowo odkrył psychoaktywne właściwości LSD. 1945 Rozpoczęła się bitwa o Berlin. 1947 Amerykański przemysłowiec i polityk Bernard Baruch po raz pierwszy użył terminu „zimna wojna". 1952 Gen. August Emil Fieldorf został skazany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na karę śmierci. Lotto: 2,4,33,35,38,42; Lotto Plus: 5,8,26,39,41,43; Multi Multi: 1,6,12,18,21,26,31,32, 34,36,40,42,55,57,68,69,71, 76.77.79 Plus 31; Ekstra Pensja: 3,13,15,31,34 +1; Ekstra Premia: 6,12,13,22,34 +3; Mini Lotto: 8, 22,24,25,26; Kaskada: l, 2,4,5, 6,10,11,14,17,19,20,21; Super Szansa: 2,5,9,7,7,7,2 Multi Multi: 5,7,10,11,12,17,18, 23,39,46,49,56,57,66,68,69,74, 75.78.80 Plus n; Kaskada: 3,5,7, 8,10,11,13,15,17,20,22,24; Super Szansa: l, 6,0,2,6,0,6 WA4I/TY15.04.22 USD EUR CHF GBP 4,2865 (+) 4,6378 (-) 4,5493 (-) 5,6019 (+) (+) wzrost ceny w stosunku do notowania poprzedniego, (-) spadek ceny w stosunku do notowania poprzedniego, (0) bez źmian Parkowanie na kicanie Taki oto tor z przeszkodami jest u wejścia do słupskiego Kauflandu Ireneusz Wojtkiewicz Felieton rowerowy W ferworze przedświątecznej gonitwy widać właśnie takie wygibasy na 20 cm szerokości między rowerem na stojaku a rzędem wraków na zakupy. Trochę śmiesznie gość wyskakuje z tej opresji na przejściu do marketu, ale złości się i mówi"tyle o naszych nieporządkach komunikacyjnych, że nie sposób tego zlekceważyć. Takich miejsc w Słupsku i gdzie indziej mamy jeszcze nazbyt wiele. Stojaki rowerowe to przeważnie tak zwane „wyrwikółka", czy też „krzy-wikółka", usytuowane często w miejscach kolidujących z ruchem pieszych. Tam, gdzie ciasno, lokalizuje się uchwyty parkingowe w elewacjach budowli albo też wykorzystuje w tym celu bariery oddzielające chodniki i jezdnie w strefach zamieszkania. Wprawdzie przybyło stojaków różnego typu, ale lokalizacja wielu z nich pozostawia jeszcze wiele do życzenia. Brakuje ich zwłaszcza przy ławkach parków i skwerów, bo są np. skomasowane w innych miejscach, których stale nie mamy na oku. Tamże obserwują nas amatorzy cudzej -własności, v. . Co do funkcjonalności stojaków, to jest pewien postęp, zwłaszcza przed popularnymi marketami, gdzie już dominują miejsca parkingowe w kształcie litery „u", odwróconej spodem do góry. Przypinanie tu roweru do ramy jest pewniejsze niż do koła, a poza tym łatwiej pakować zakupy. W Słupsku jest za mało wiat do parkowania rowerów. Brakuje ich na osiedlach mieszkaniowych, a z takich miejskich jest tylko jedna - przy dworcu kolejowym, przeważnie zapełniona do ostatniego miejsca. Druga, prawie gotowa, jest na ul. Szarych Szeregów -przy „ogólniaku". W środku pustki, przeciągi i wygląda na to, że takie budowle przydałyby się bardziej w centrum miasta, np. u zbiegu alej Wojska Polskiego i Sienkiewicza (na placyku za pomnikiem), czy na Starym Rynku. Przypomina się taki oto passus, wynotowany z „Dzienników rowerowych" autorstwa Davida Byrne'a, cytowanych już wcześniej na tych łamach, a które kiedyś wyszperałem na wyprzedaży w jakimś markecie: „(...) choć pojedyncze stojaki na rowery przydadzą się tu i ówdzie, przede wszystkim trzeba skupić się na miejscach, w których zbiera się - lub będzie się zbierać - dużo ludzi. Multipleksy kinowe, kluby muzyczne, szkoły, targowiska oraz parki (...) wymagają więcej niż tylko paru stojaków". Cytat ten wprawdzie dotyczy Nowego Jorku, ale co szkodzi małemu kicnąć w doświadczenia wielkiego. Poza tym autor podaje przykład Tokio z kompleksem markowych sklepów, kin, restauracji, muzeów i innych placówek kulturalnych, gdzie były wydzielone pomieszczenia do przechowywania rowerów. Coś w rodzaju zamykanych na klucz skrytek z przedmiotami i sprawunkami, nabytymi gdzie indziej niż w aktualnie penetrowanym sklepie. Dzięki wydzielonym pomieszczeniom na rowery pewnie nie trzeba byłoby demontować komputerków, sakw, światełek i co tam jeszcze interesuje złodziei. Jeszcze kwestia wyglądu stojaków na rowery. Powinny zdobić swymi kształtami i kolorami, a nie szpedć miejsca ich lokalizacji. Można mieć mieszane uczucia, widząc galerię szarych stojaków, przypominających końskie chomąta, usytuowanych wzdłuż słupskiej ulicy Mostnika. Miejsca do parkowania w sumie pół setki rowerów, zastawione zaledwie kilkoma. Szkoda, że nie jest tak estetycznie jak np. przed halą na Szczecińskiej. Tylko kicającego zajączka tam brakuje. ©® Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 3 REGION SŁUPSK Usunąć pomnik? - Wobec tego, co Rosjanie robią na Ukrainie, nie mogę patrzeć na pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej na Starym Cmentarzu w Słupsku - mówi Czytelnik Str. 4 POWIAT BYTOWSKI _ Pod stół przed policją s Mieszkaniec Borowego | Młyna nie stawił się do jf aresztu, aby odbyć karę 45 g dni pozbawienia wolności. | Po 63-latka przyszli * policjanci, a ten schował się 2 pod stołem... Str. 4 Przed świętami ostrzeżenie przed oszustami Magdalena Olechnowicz Słupsk Policjanci prowadzili działania na słupskich targowiskach i halach targowych, podczas których rozmawiali z seniorami na temat ich bezpieczeństwa. Funkcjonariusze informowali o nowych metodach działania oszustów, którzy wyłudzają oszczędności od osób starszych. Rozdawali ulotki Zbliżający się okres świąt wielkanocnych to dobry moment, aby spotkać się z osobami starszymi podczas przedświątecznych zakupów na słupskich targowiskach i halach targowych. W ostatnich dniach działania poświęcone bezpieczeństwu osób starszych prowadzili funkcjonariusze z Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Słupsku. Mundurowi rozmawiali z osobami starszymi o metodach, które wykorzystują przestępcy, aby wyłudzić pieniądze. Policjanci rozdawali ulotki i poprosili swoich rozmówców oprzekazanieichkolejnym osobom, np. znajomym i sąsiadom. Funkcjonariusze zwrócili uwagę na kilka ważnych zasad, do któ- Policjanci w Słupsku prowadzili działania na słupskich targowiskach i halach targowych rych należy się stosować podczas kontaktu, zarówno telefonicznego, jak i tego bezpośredniego z osobami, których nie znamy. Policja ostrzega: l. Funkcjonariusze nigdy nie żądają przekazania pieniędzy, nie angażują innych osób i nie zabezpieczają środkówpienięż-nych na potrzeby rozwiązania sprawy kryminalnej. 2. Jeżeli otrzymamy telefon o nagłym zdarzeniu z udziałem osoby z Twojej rodziny (np. wypadek córki), rozłącz się i zweryfikuj tę informację na przykład u innego członka rodziny. 3. Jeżeli otrzymasz informację o tym, że Twoje oszczędności w banku są zagrożone, najprawdopodobniej rozmawiasz z oszustem. Zakończ taką rozmowę. 4. Oszuści mogą zadzwonić i przekazać Tobie informację o wypadku lub zagrożeniu np. w środku nocy lub w święta, aby wykorzystać utrudniony kontakt z otoczeniem. Pamiętaj, że o próbie oszustwa możesz zawiadomić funkcjonariuszy w każdym momencie pod nr. alarmowym li2. 5. Stosuj zasadę ograniczonego zaufania, bądź w stałym kontakcie ze swoimi najbliższymi, aby wiedzieć, co się u nich dzieje i ewentualnie weryfikować na bieżąco przekazywane przez oszustów fałszywe informacje. W najbliższych tygodniach policjanci nadal będąprowadzić tego rodzaju działania. Organizują również spotkania z seniorami, wróżnegorodzajuklubach i świetlicach, podczas których osoby starsze z zaciekawieniem słuchają o sposobach wyłudzania pieniędzy i zobowiązują się do przekazywania tych informacji swoim znajomym i sąsiadom Jednak istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa osobom starszym odgrywają też ich najbliżsi. To właśnie wnuki, dzieci, rodzeństwo i wszystkie inne osoby, które kontaktują się z osobami starszymi, powinny prowadzić całoroczne działania, które uświadomią o występujących zagrożeniach i wpłyną na podejmowane przez seniorów decyzje.©® Wielkanocne śniadanie w Młynie Słupskim. Znajdzie się miejsce dla każdego, kto będzie chciał być blisko drugiego człowieka Wojciech Nowak Słupsk W niedzielę po raz kolejny zorganizowane zostanie śniadanie wielkanocne dla wszystkich tych, którzy nie chcą tegorocznych świąt spędzić w samotności. W słupskim Młynie organizatorzy gotowi są na przyjęcie 300 osób. W Słupsku śniadanie wielkanocne dla osób samotnych, bezdomnych oraz ubogich zorganizowane zostanie przez Caritas Diecezji Koszalińsko-Ko-łobrzeskiej we współpracy z Młynem Słupskim, Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Słupsku oraz Bankiem Żywności. - Poza osobami starszymi, samotnymi, bezdomnymi czy W Młynie Słupskim odbędzie się śniadanie wielkanocne dla osób potrzebujących ubogimi, zapraszamy także na- leźli się w Słupsku i regionie, świąteczny posiłek i być blisko szych sąsiadów z Ukrainy, któ- Znajdzie się miejsce dla każ- drugiego człowieka - zapewnia rzyuciekającprzed wojną, znadego, kto będzie chciał zjeść BeataSawicka, właścicielka Młyna Słupskiego, która zauważa, że osób potrzebujących przybywa. - Sama wydaję posiłki przygotowywane przez nas dla jadłodajni Caritasu przy ul. Przemysłowej 33a w Słupsku. Z moich obserwacji wynika, że osób potrzebujących jest coraz więcej, ponieważ zaczynaliśmy od wydawania około 80 posiłków dziennie, a dzisiaj ich liczba wzrosła do 140. Nie wiemy, ile osób zdecyduje się przyjść na śniadanie wielkanocne, ale ta statystyka pokazuje, że może być ich sporo. Z doświadczenia wiemy też, że jedna osoba przyprowadza kilka kolejnych, co jest bardzo dobre, bo dzięki temu ci ludzie nie spędzą świąt w samotności - dodaje Sawicka. Na wielkanocnym stole w Młynie znajdzie się żurek, biała kiełbasa, jajka, sałatka jarzynowa, pasztety, bigos, pieczone mięsa i oczywiście coś słodkiego. - Na naszych stołach znajdzie się wszystko, co znaleźć można na tradycyjnym wielkanocnym stole. Śniadanie przewidziane jest dla około 300 osób, więc aby przygotować odpowiednią ilość potraw, pra-cujemy już od poniedziałku. Na co dzień pracują nad tym dwie-trzy osoby, ale w kuchni pomagali też pracownicy socjalni słupskiego MOPR pod kierownictwem Katarzyny Mulawy. Ich wsparcie byłonie-ocenione - mówi Sawicka. Śniadanie wielkanocne w Młynie Słupskim rozpocznie się o godz. 10 i potrwa do godziny 12, ale posiłki wydawane będą do 11.30. ©® • WYDARZENIA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 A co z pomnikiem na słupskim cmentarzu? Sylwia Lis Słupsk - Wobec tego, co Rosjanie robią na Ukrainie, nie mogę patrzeć na pomnik ku czci żoł-nieizy Armii Radzieckiej na Starym Cmentarzu w Słupsku - mówi zbulwersowany Czytelnik. Po napaści Rosji na Ukrainę rozgorzała dyskusja na temat obecności w przestrzeni publicznej symboli związanych z Rosją czy Związkiem Radzieckim. Taka dyskusja rozpoczęła się też w Słupsku. Nasz Czytelnik zwrócił uwagę na pomnik, który znajduje się na Starym Cmentarzu w Słupsku. - Wobec tego, co Rosjanie robią w tej chwili na Ukrainie, nie mogę na niego patrzeć - mówi zbulwersowany Czytelnik. -Grabią, zabijają i gwałcą. To samo sprzed laty działo się w Polsce, w Słupsku. Czy naprawdę nie można się go pozbyć? Okazały pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej, z gwiazdą na samym szczycie, stoi w centralnym miejscu na słupskim Starym Cmentarzu. Na pomniku znajduje się napis: Bohaterom Armii Radzieckiej Poległym w Bojach o Ziemię Słupską - Społeczeństwo 1949". Wokół pomnika jest 48 zbiorowych mogił, w których pochowano 1527 żołnierzy radzieckich. Autorem pomnika jest artysta plastyk S. Kołodziejski. - Jacy oni bohaterowie -zżyma się nasz Czytelnik. - Jak możemy pozwolić na to, aby honorować zbrodniarzy? Niedawno dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, zaapelował 0 usunięcie nazw i symboli propagujących komunizm. - Przebrani w mundury Federacji Rosyjskiej, z Leninem 1 Stalinem w głowach i sercach, rosyjscy żołnierze „wyzwalają" Ukrainę, mordując kobiety, dzieci i zabijając żołnierzy niepodległego państwa - oświadczył prezes IPN. - Władze Rosji próbują zarazem uzasadnić swą agresję, sięgając do najgorszych wzorców propagandy z czasów komunistycznych i do pseudohistorycznych argumentów. Towarzyszą temu gloryfikacja rosyjskich tradycji imperialistycznych i relatywizacja zbrodni sowieckiego komunizmu. Jakże wymowne były zdjęcia, które obiegły świat w ostatnich dniach: rosyjski czołg z flagą ZSRS zmierzający w stronę Chersonia. Uświadamia nam to jeszcze dobitniej niż do tej pory, jak ważne jest usunięcie z polskiej przestrzeni publicznej nazw i symboli propagujących komunizm. Mimo wieloletnich działań Instytutu Pamięci Narodowej, mimo ustawy z 1 kwietnia 2016 roku o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego - do dziś nie brakuje w Polsce pomników poświęconych Armii Czerwonej, Gwardii/Armii Ludowej, instytucji zwalczających polskie podziemie niepodległościowe po 1944 roku, ulic i placów Wyrazy szczerego i głębokiego współczucia Pani Jolancie Olechnowicz z powodu śmierci Siostry składają Zarząd, Związki Zawodowe i Pracownicy ENGIE EC Słupsk Spółka z 0.0. Nekrologi zamówisz tutaj: Słupsk, ul. Henryka Pobożnego 19, 59 848 81 03 Koszalin, ul. Mickiewicza 24, 94 347 3511 Szczecin, bo.gs24@polskapress.pl, 697 770190 Szczecinek, bo.gk24@polskapress.pl, 94 347 3516 Stargard, wieslawa.sowa@polskapress.pl, 670 770191 reklama.slupsk@polskapress.pl upamiętniających funkcjonariuszy Polski Ludowej. USTAWA DEKOMl MZY 0 propagowaniu komunizmu lub innego ustroju totalitarnego mówi ustawa z l kwietnia 2016 roku. Zgodnie z jej zapisami budowle, obiekty, pomniki nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Również za podlegające usunięciu ustawodawca uznał pomniki odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989. Przez słowo pomnik należy rozumieć także: kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi, popiersia, kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe, napisy 1 znaki. Ustawa nie ma zastosowania wobec pomników: niewy-stawionych na widok publiczny, znajdujących się na terenie cmentarzy albo innych miejsc spoczynku, wystawionych na widok publiczny w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej, naukowej lub o podobnym charakterze, w celu innym niż propagowanie ustroju totalitarnego, wpisanych do rejestru zabytków. Obowiązek usunięcia pomnika spoczywa na właścicielu lub użytkowniku. K Pomnik ku czci żołnierzy Armii Czerwonej na starym cmentarzu w Słupsku - Posiadana przez nas wiedza w zakresie istniejących pomników pozwala już na obecnym etapie sformułować katalog kategorii obiektów, które w naszej opinii obligatoryjnie powinny ulec usunięciu -twierdzą historycy z IPN. - Należą do nich: pomniki poświęcone Armii Czerwonej i wliczamy tutaj tzw. pomniki wdzięczności, braterstwa, partyzantów sowieckich, pomniki poświęcone działaczom Polskiej Partii Robotniczej, poświęcone Gwardii Ludowej/Armii Ludowej, poświęcone zwalczaniu Polskiego Podziemia Niepodległościowego po 1944 r. przez instytucje Polski Ludowej i ZSRR, funkcjonariuszom Polski Ludowej lub działaczom komunistycznym z innych państw, poświęcone Komunistycznej Partii Polski, pomniki upamiętniające budowy obiektów z okazji ...-le-cia Polski Ludowej. CO ZE SŁUPSKIM POMNIKIEM? - Trwa obecnie weryfikowanie wszystkich pozostałych pomników upamiętniających Armię Czerwoną na terenie województwa pomorskiego - wyjaśnia dr Jan Hlebowicz z biura prasowego Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. - Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Gdańsku przesłało wstępną listę takich miejsc do Centrali IPN w Warszawie. BUWiM na poziomie centralnym sprawdza wszystkie lokalizacje. Czekamy na decyzję w tej sprawie. Jednocześnie informuję, że wszystkie tego typu kwestie IPN konsultuje z władzami samorządowymi. Ostateczna decyzja o ewentualnym demontażu pomnika (np. upamiętniającego Armię Czerwoną) pozostaje po stronie władz samorządowych. A co z pomnikami na cmentarzach? Jan Hlebowicz podkreśla, że pomniki na cmentarzach nie podlegają ustawowej dekomunizacji, ile może nimi się zająć zarządca miejsca - dodaje. Jakie jest stanowisko słupskiego ratusza? - Pre; : dent Słupska będzie chciała omówić tę sprawę z radnymi Rady Miejskiej w Słupsku na komisjach - stwierdza Monika Rapacewicz ze słupskiego Urzędu Miasta. ©® 63-latek z Borowego Młyna ukrył się przed policją pod stołem. Nic to nie dało Andrzej Gurba Powiat bytowski Mieszkaniec Borowego Młyna nie stawił się do aresztu, aby odbyć karę 45 dni pozbawienia wolności Po 63-latka przyszli policjanci. Mężczyzna schował się pod stołem... - Funkcjonariusze z Posterunku Policji w Lipnicy zatrzymali w Borowym Młynie poszukiwanego mężczyznę. Będący pod działaniem alkoholu 63-latek przed mundurowymi próbował ukryć się w domu pod stołem. Funkcjonariusze zatrzymali mieszkańca gminy Lipnica i noc spędził on w policyjnym areszcie - informuje Damian Chamier Gliszczyński, rzecznik prasowy Komendy Powiatowej Policji w Bytowie. Zatrzymany przez policję 63-latek Rzecznik dodaje, że zatrzymaniu poszukiwanego próbował zapobiec 43-latek, który stojąc w drzwiach, chciał uniemożliwić wyjście z domu interweniujących policjantów. W związku z niewykonywaniem poleceń mundurowych w najbliższym czasie zostanie on przesłuchany i najprawdopodobniej usłyszy zarzut popełnienia wykroczenia, za które grozi kara aresztu, pozbawienia wolności lub grzywny - oznajmia Damian Chamier Gliszczyński. Zatrzymany 63-latek trafił do Aresztu Śledczego w Chojnicach. ©® Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 POLSKA i ŚWIAT 99 W Międzynarodowy Dzień Kombatanta premier Mateusz Mora-wiecki wziął udziałwspotkaniu wielkanocnym z przedstawicielami środowisk kombatanckich.- Ta rozmowa była wyjątkowa Roz-mawialiśmy o zderzeniu cywilizacji, które miało miejsce w czasie II wojny światową, a także współcześnie - cywilizacji ze wschodu, która depcze prawa ludzkie i chce brutalnie wprowadzić swoje bezprawie, z cywilizacją dobra-podkreślał szef rządu. Tak, jak dziś obrońcy Ukrainy, tak i Vy wtedy walczyliście na wszystkich możliwych frontach w obronie RP Mateusz Morawiecki, premier Szef MON: Żołnierze cały czas podnoszą swoje umiejętności Ambasador Rosji dzierżawił rezydencję pod Warszawą. Umowę już rozwiązano Minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak odwiedził żołnierzy pełniących służbę na granicy z Białorusią Lidia Lemaniak Szymki - Dzięki waszej postawie granica polsko-białoruska jest bezpieczna - mówił podczas spotkania z żołnierzami Mariusz Błaszczak. Minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak odwiedził w piątek żołnierzy pełniących służbę na granicy polsko-biało-ruskiej. Spotkanie odbyło się w Szymkach w województwie podlaskim. Tego samego dnia Straż Graniczna poinformowała, że w ciągu poprzedniej doby 43 cudzoziemcówpróbowało dostać się nielegalnie do Polski przez granicę z Białorusią. Od północy w piątek zatrzymano kolejną 30-osobową grupę, m.in. obywateli Nigerii i Jemenu. Szef MON podczas swojego wystąpienia nawiązał do okresu świątecznego. - To czas szczególny i wyjątkowy, kiedy wszyscy składamy sobie życzenia, ale to też czas, w którym chciałbym podziękować żołnierzom Wojska Polskiego za waszą codzienną służbę tu -na granicy polsko-białoruskiej, ale też za to, że codziennie stoicie na straży bezpieczeństwa naszej ojczyzny - powiedział. Mariusz Błaszczak podkreślił, że żołnierze Wojska Polskiego podnoszą swoje umiejętności. - Ćwiczycie razem, są z nami żołnierze zarówno wojsk operacyjnych, jak i Wojsk Obrony Terytorialnej. Razem strzeżecie bezpieczeństwa naszej ojczyzny-mówił. Szef MON podkreślił, że „Święta Wielkanocne to święta niezwykle ważne dla każdego chrześcijanina". - To święta, w których rozważamy zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. To święta, które są symbolem zwycięstwa dobra nad złem i życia nad śmiercią. To święta, które spędzamy w gronie rodzinnym, ale żebyśmy my mogli spędzać święta z rodziną, to wy jesteście tu -na granicy i strzeżecie bezpieczeństwa naszej ojczyzny, za co jeszcze raz wam serdecznie dziękuję - wskazał. Minister obrony narodowej zwrócił uwagę, że bezpieczeństwo Polski jest zadaniem, które żołnierze wypełniają z pełnym poświęceniem. - W tych trudnych czasach, dlatego że zaraz za naszą wschodnią granicą toczy się wojna. Ukraina została napadnięta przez Rosję. Na Ukrainie dochodzi do zbrodni wojennych - zauważył. SzefMON podkreślił, że „naszym zadaniem jest to, żeby zapewnić bezpieczeństwo naszej ojczyźnie, a wy - żołnierze Wojska Polskiego -wykonujecie to zadanie perfekcyjnie". - Chcę też podkreślić, że Święta Wielkanocne to święta, w których dzielimy się dobrem. I my, Polacy, dzielimy się tym dobrem, jakim jest bezpieczeństwo, z uchodźcami z Ukrainy. Już ponad 2,7 min uchodźców znalazło schronienie w Polsce. To są rzeczywiście uchodźcy -kobiety, dzieci, ludzie, którzy uciekają przed wojną. To są ludzie, którzy znajdują w Polsce schronienie, bo Polska jest bezpieczna - mówił. Zwracając się do żołnierzy Mariusz Błaszczak zaznaczył, że służą oni na granicy polsko-białoruskiej. - Wszyscy doskonale wiemy, że granica polsko-białoruska jest atakowana. Mamy do czynienia wciąż z atakiem hybrydowym, przeprowadzanym przez reżim Łukaszenki. Z Bliskiego Wschodu zostali ściągnięci ludzie, którzy za pieniądze próbują przedostać się na terytorium Unii Eu-ropejsłaej, próbują nielegalnie przekroczyć granicę, próbują sforsować granicę. Są do tego nakłaniani, zmuszani przez reżim Łukaszenki - powiedział. - Wy stoicie na straży tego bezpieczeństwa. Odpieracie te ataki, służąc ramię w ramię ze strażnikami granicznymi i z policjantami. Dzięki waszej postawie, dzięki waszej codziennej służbie, granica jest bezpieczna, więc i Polska jest bezpieczna. Dziękuję wam za codzienną służbę - dodał. Redakcja Warszawa Lasy Państwowe zdecydowały o natychmiastowym zerwaniu umowy z ambasadorem Federacji Rosyjskiej Sergiejem Andrie-jewem. Ogromna posiadłość w lesie kilkadziesiąt kilometrów od Warszawy. Teren zabezpieczony monitoringiem, chroniony przez wynajętą firmę ochroniarską, a przybyłych wita napis: „Wstęp Wzbroniony". To opis rezydencji, którą nad Zalewem Zegrzyńskim dzierżawił od lat ambasador Rosji - Sergiej Andriejew. Dzierżawił, bo po interwencji dziennikarzy, umowę szybko rozwiązano. Jak ustalił „Fakt", nieruchomość należy do Nadleśnictwa Jabłonna. Według portalu „Nasze Miasto" w Warszawie wynajem 4- lub 5-pokojowego domu to koszt pomiędzy 10 a 16 tysięcy złotych. Tymczasem za podobną kwotę Ambasada Federacji Rosyjskiej dzierżawiła kompleks posiadający 2 hotele, 2 wille, 8 domków letniskowych oraz korpus administracyjny Wniosek o wydanie nieruchomości w trybie natychmiastowym został wysłany drogą elektroniczną do ambasady Federacji Rosyjskiej Początkowo wydawało się, że umowy dzierżawy nie będzie można rozwiązać aż do 2025 roku. Warunki najmu przewidują na działce cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Tylko w takich celach można korzystać z terenu, a przepisy te nie są łamane w żaden sposób. Jednak Lasy Państwowe, do których należy Nadleśnictwo Jabłonna, zadecydowały o natychmiastowym zerwaniu umowy. Oznacza to, że Rosjanie w trybie pilnym będą musieli wyprowadzić się ze spektakularnego ośrodka. - Wniosek o wydanie nieruchomości w trybie natychmiastowym został wysłany drogą elektroniczną do ambasady Federacji Rosyjskiej - przekazał Michał Gzowski, rzecznik prasowy Lasów Państwowych flmiwfim Zarząd Powiatu Świdwińskiego zaprasza do składania ofert z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej w Strefie Aktywności Biznesowej, ogłoszenie o I pisemnym ograniczonym przetargu zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie: www.bip.powiatswidwinski.pl w zakładce BIP - Informacje - Przetargi na sprzedaż nieruchomości Lp. Adres nieruchomośd Opis nieruchomości Cena wywoławcza gruntu w zł netto Postąpienie Nie mniej niż 1% w zł Wadium wzł 1. 2. 3. 4. 5. 6. 1. Działka nr 10/5 0 pow. 0,5012 ha Działki położone są w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim w obrębie 004 miasta Świdwina, przy ul. Spółdzielczej w kompleksie Strefy Aktywności Biznesowej stanowiącej teren oznaczony symbolem „P,S,UR"- przeznaczony pod przemysł, składy i usługi rzemiosła. Stefa położona jest w peryferyjnej części miasta. Dostęp do uzbrojenia - sieć wodociągowa, sieć kanalizacyjna, zjazd działka nr 10/8 do ul. Spółdzielczej. Droga wewnętrza (polbruk) ze zjazdami i oświetleniem. Działki objęte są księgą wieczystą nr K02B/00031808/2 prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Białogardzie VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w Świdwinie. Strefa zlokalizowana jest przy drodze powiatowej, w odległości 500 metrów od drogi wojewódzkiej 162. Obszar został włączony do projektu Polska Strefa Inwestycji i objęty preferencjami fiskalnymi. 75.130,00 800,00 8.000,00 2. Działka nr 10/6 0 pow. 0,3000 ha 44.970,00 500,00 5.000,00 3. Działka nr 10/7 0 pow. 0,3434 ha 51.476,00 600,00 6.000,00 4. Działka nr 10/11 0 pow. 0,6266 ha 93.927,00 1.000,00 10.000,00 5. Działka nr 10/12 0 pow. 0,4499 ha 67.440,00 700,00 7.000,00 6. Działka nr 10/13 0 pow. 0,4792 ha 71.832,00 800,00 8.000,00 Warunki uczestnictwa w przetargu: 1. Złożenie dokumentów kwalifikujących do uczestnictwa w przetargu: - oświadczenia, iż przystępujący do przetargu jest mikro przedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą, średnim przedsiębiorcą, - odpisu z właściwego rejestru przedsiębiorców (KRS, CElDG), w terminie do dnia 17 maja 2022 r. do godz. 11.00, w zaklejonych kopertach z dopiskiem „Zgłoszenie uczestnictwa w przetargu na Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat gruntu, położonego w Strefie Aktywności Biznesowej - postępowanie kwalifikacyjne". 2. Złożenie pisemnej oferty w zaklejonych kopertach z dopiskiem: „Oferta w I pisemnym przetargu na oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu w Stref Aktywności Biznesowej" NIE OTWIERAĆ PRZED 20.05.2022 r. godz. 11:00 należy składać w terminie do 17 maja 2022 r. do godziny 11:00 do Starostwa Powiatowego w Świdwinie ul. Mieszka 116,78-300 Świdwin (parter - Biuro podawcze). 3. Wniesienie wadium w wyznaczonym terminie. Warunki uczestnictwa w przetargu: 1. Złożenie dokumentów kwalifikujących do uczestnictwa w przetargu: - oświadczenia, iż przystępujący do przetargu jest mikro przedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą, średnim przedsiębiorcą, - odpisu z właściwego rejestru przedsiębiorców (KRS, CElDG), w terminie do dnia 17 maja 2022 r. do godz. 11.00, w zaklejonych kopertach z dopiskiem „Zgłoszenie uczestnictwa w przetargu na Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat gruntu, położonego w Strefie Aktywności Biznesowej - postępowanie kwalifikacyjne". 2. Złożenie pisemnej oferty w zaklejonych kopertach z dopiskiem: „Oferta w I pisemnym przetargu na oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu w Stref Aktywności Biznesowej" NIE OTWIERAĆ PRZED 20.05.2022 r. godz. 11:00 należy składać w terminie do 17 maja 2022 r. do godziny 11:00 do Starostwa Powiatowego w Świdwinie ul. Mieszka 116,78-300 Świdwin (parter - Biuro podawcze). 3. Wniesienie wadium w wyznaczonym terminie. 6 ŚWIAT Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Ramzan Kadyrow krytykuje rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa Kazimierz Sikorski Groźny, Moskwa Czeczeński przywódca i jego poplecznicy krytykują rzecznika Kremla, że w swoich wypowiedziach o agresji na Ukrainę „nie jest wystarczająco patriotyczny". Dmitrij Piesków miał nawet dostać telefony z groźbami użycia wobec niego przemocy fizycznej, twierdzą dziennikarze niezależnego rosyjskiego portalu Meduza. Przedstawiciele Kadyrowa nie komentują tych informacji. To nie pierwszy raz, kiedy czeczeński przywódca skrytykował rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa. Wcześniej zrobił to po tym, jak Piesków na- zwał rosyjskiego prezentera telewizyjnego Iwana Urganta wielkim patriotą. Zdaniem Kadyrowa, rzecznik ma „niedojrzałą skalę priorytetów". Miał też pretensje do Pieskowa, że ten nie skomentował nadania mu stopnia generała porucznika. Pod adresem szefa służb prasowych prezydenta Federacji Rosyjskiej popłynęła też z Czeczenii krytyka po tym, jak mówił o gotowości Moskwy do negocjacji z Kijowem i przyznał, że Rosja poniosła znaczne straty w czasie wojny w Ukrainie. Na razie z Kremla nie płyną jednak żadne oznaki, by pozycja rzecznika Putina była zagrożona. Piesków piastuje urząd nieprzerwanie od 2012 roku. Czeczeński przywódca skrytykował rzecznika m.in. za przyznanie, że Rosja poniosła na wojnie znaczne straty Zełenski: Niektóre państwa „zarabiają pieniądze krwią" Kazimierz Sikorski Kijów Prezydent Ukrainy wymienił Niemcy i Węgry jako państwa odmawiające całkowitego embarga na rosyjską energię. Jak szacują brytyjskie media, od czasu rosyjskiej agresji na Ukrainę Unia Europejska zapłaciła Rosji 29 miliardów fantów za paliwa. Dla porównania, w tym czasie Bruksela przekazała Kijowowi 830 milionów funtów w ramach pomocy wojskowej. UE zakazała importu rosyjskiego węgla, ale odrzuciła wezwania do całkowitego zakręcenia kurków gazowych i z ropą naftową. Wspólnota europejska otrzymuje ok. 40 proc. dostaw gazu z Rosji. Rosyjska ropa stanowi jedną czwartą niemieckiego importu. Wielka Brytania, która otrzymuje 8 proc. swojej ropy z Rosji, zapowiada, że do końca roku wycofa się z importu surowca z kraju agresora. W wywiadzie udzielonym stacji telewizyjnej BBC, Zełenski wezwał także do kolejnych dostaw broni dla Ukrainy. -USA, Wielka Brytania oraz niektóre kraje europejskie starają się nam pomóc i pomagają. Ale potrzebujemy broni więcej i szybciej. Kluczowym słowem jest „teraz" - podkreślił. - Widziałem polityków zachowujących się tak, jakby nie mieli władzy. I widziałem niepolity-ków, którzy zrobili więcej niż niektórzy mężowie stanu, którzy twierdzili, że są przywódcami - mówił z kolei w przemówieniu wygłoszonym w 50. dniu wojny na Ukrainie. Straty Rosjan rosną, giną żołnierze i wysocy oficerowie Redakcja Wojna na Ukrainie Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy poinformował, że od początku agresji na ten kraj wojsko rosyjskie straciło już 20 tys. żołnierzy. Ponadto Rosja straciła756 czołgów, 1976 pojazdów opancerzonych, 163 samoloty i osiem jednostek pływających. W komunikacie na Facebooku Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy przekazał, że od 24 lutego do 15 kwietnia siły rosyjskie straciły również 366 systemów artyleryjskich, 122 wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe, 66 systemów przeciwlotniczych, 1443 samochody, 144 śmigłowce, 76 cystern z paliwem, 135 bezzałogowych statków powietrznych poziomu operacyjno-taktycznego i cztery mobilne systemy rakiet balistycznych krótkiego zasięgu. Podkreślono, że dane są aktualizowane, choć szacunki komplikuje wysoka intensywność walk. Także w piątek Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy ujawnił dane na temat najwyższych rosyjskich generałów. Służby opublikowały informacje m.in. o adresach zamieszkania, a także prywatne zdjęcia Walerija Sołodczuka i Aleksandra Dwomi-kowa - oficerów odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne na okupowanej Ukrainie. „Uzy-Rosja traci na wojnie kolejnych wysokich dowódców, dotychczas zginęło siedmiu generałów oraz 33 pułkowników. Śmierć poniosło także ok. 20 tys. żołnierzy skaliśmy dane o dwóch rosyjskich zbrodniarzach wojennych należących do najwyższego sztabu dowodzenia, którzy świadomie wykonują rozkazy reżimu Putina, by zniszczyć państwo ukraińskie!" - informuje ukraiński wywiad wojskowy. Tymczasem Rosja straciła kolejnego oficera w czasie wojny w Ukrainie. Nie żyje podpułkownik Denis Mieżujew. Jest 40. wysokim rangą dowódcą, który zginął w starciu z wojskami ukraińskimi. Denis Mieżujew dowodził l. pułkiem strzelców zmotoryzo- wanych gwardii sewastopolskiej, zginął w rejonie Kijowa. Po wycofaniu się Rosjan z północnej Ukrainy, pułk Mieżu-jewa przerzucono na wschód, w rejon Donbasu. Rosyjskie dowództwo nie potwierdziło informacji o śmierci Mieżujewa, za to je- Ukraiński wywiad opublikował dane osobowe, w tym adresy domowe, oficerów odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne den z brytyjskich portali podał, że poeta Andriej Kowaliow wezwał, by przyznać Mieżujewowi pośmiertne odznaczenie państwowe za jego „bohaterskie czyny". Nieco wcześniej pojawiła się informacja o odnalezieniu wMariupolu ciała innego rosyjskiego dowódcy generała Olega Mitiajewa. Dowodził on 150. Dywizją Strzelców Zmotoryzowanych. Oznacza to, że do telj pory w działaniach wojennych w Ukrainie Rosjanie stracili siedmiu generałów i 33 pułkowników. Firmy wracają na Ukrainę. Uruchomiono specjalny program rządowy Maciej Badowski Kijów Objęta wojną Ukraina nie zawiesza działania biznesu. Firmy przenoszą siedziby i fabryki tam. gdzie jest bezpiecznie. Od momentu inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego br. ponad 4 min osób uciekło do Europy -wynika z danych opublikowanych na początku kwietnia przez Filippo Grandiego, wysokiego komisarza ONZ ds. uchodźców. Większość Ukraińców wybrała Polskę jako miejsce docelowe. - Wydaje się, że w tej grupie nawet 600 tys. osób może wejść na rynek pracy wnaszym kraju. Co prawda doświadczenia m.in. Niemiec mówią o tym, że aktywność zawodowa uchodźców jest niższa, Obecnie na Ukrainie działa ok. 20 proc. firm ale mamy tutaj specyficzną sytuację osób zmotywowanych do tego, żeby szybko stanąć na nogi i zacząć zarabiać na utrzymanie. I to w kraju, który jest im przychylny, a język zbliżony - mówi Krzysztof Inglot, ekspert ds. rynku pracy, Personnel Service S.A. - Wskaźnik partycypacji zawodowej może być zatem wysoki - dodaje. Według Kyrylo Szewczenki, prezesa Narodowego Banku Ukrainy, obecnie na Ukrainie bez żadnych zmian działa ok. 20 proc. firm. Co więcej, te regiony, w których skoncentrowano ponad 30 proc. przedsiębiorstw w kraju, a przed wojną tworzyły 50 proc. PKB, dziś są objęte wojną. Mimo to starają się przynajmniej częściowo kontynuować produkcję. Ukraiński biznes szybko znalazł też receptę na wznowienie działalności firm, które funkcjonują na terenach bezpośrednio objętych wojną. - Uruchomiono specjalny program rządowy relokacji firm i zakładów produkcyjnych - podają eksperci. Powołując się na dane Ministerstwa Ekonomii Ukrainy, po- dają, że do 4 kwietnia br. wpłynęło ponad 1,4 tys. wniosków o relokację, z czego 178 firm już przeniosło swoją działalność. W większości są to przedsiębiorstwa produkcyjne. Eksperci Personnel Service wskazują, że część firm może zdecydować o wznowieniu działań w innym kraju, w tym Polsce. Przykładem przenoszenia produkcji jest Volkswagen, który ruszył z fabryką wiązek elektrycznych w Czechach. Natomiast Dentons przeniósł swoich prawników z Kijowa do Polski i innych krajów europejskich. Z kolei Uber, po uzyskaniu pozytywnej decyzji władz miasta, wznowił usługi w Kijowie. Firma działa też w innych ukraińskich miastach, takich jak Lwów, Tarnopol, Iwano-Fran-kowsk, Winnica, Czerniowce, Chmielnicki, Łuck i Równe. święcenie potraw i tradycyjny śmigus-dyngus Jaja w różnych odsłonach królują na wielkanocnych stołach Iiś:SKll£ NAP1T.N1 NAS SP( )KOIHM 1 WIARA. DA Sił J i DO POKONY WANI. I POZWOLI Z UFNOŚCIĄ 1WFRZHĆ W PRZYSZL( )SĆ 8 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Milena Kochanowska NADZIEI Gwiazda MOJA PRACA JEST MOJ4 PASJĄ A JESZCZE WIĘKSZĄ JEST FUNDACJA. NIE UMIEM POWIEDZIEĆ, DTACZEGO TO ROBĘ, BO ROBIĘ TO DLA SIEBIE. DZIĘKI TEMU JESTEM SZCZĘŚLIWA Anna Dymna, polska aktorka teatralna i filmowa, działaczka społeczna D rzed nami wielkie święto, Wielka Noc, podczas której dokona się przejście od śmierci do życia. Dla chrześcijan Zmartwy chwstanie to wydarzenie doniosłe i radosne. Ono daje siłę, otuchę, nadzieję na odrodzenie. Zmartwychwstały nie tylko nas podnosi do życia, ale i rozprasza wszelkie zwątpienie. Dla wszystkich, którzy te święta obchodzą tylko z powodu tradycji, Wielkanoc też ma swoją moc i na pewno także jest radosna, choćby ze względu na zwyczaje, które są bardzo rodzinne czy wiosenne odrodzenie wokół. Jednych i drugich łączy więc to, co jest kwintesencją tych świąt - nadzieja i odrodzenie. Chwilę refleksji poświęćmy dziś temu jak ważna jest w naszym życiu ta pierwsza. Bo choć na co dzień o tym nie myślimy, ona jest przy nas zawsze jak przyjaciel. I tak wpisała się w nasze życie, że nawet jej nie zauważamy. Można dostać od losu naprawdę mocnego kuksańca, ale nie stracić nadziei, że ono ma sens. - Nadzieja sprawia, że idziemy przez życie niewdeptani w ziemię - powiedział mi kiedyś śp. ojciec Jan Góra. Św. Jan Paweł n apelując wielokrotnie o pomoc dla poszkodowanych (wtedy głównie przez klęski żywiołowe nie przez wojnę) mówił, że „nadzieja opiera się na solidarności". I to prawda.Ta nadzieja spełnia się i teraz, bo co dzień wiele krajów daje dowody solidarności z mieszkańcami Ukrainy i oby ta solidarność we wspomaganiu dobra przeciw złu nigdy nie wygasła. Jak często, nawet nieświadomie, powtarzamy sobie każdego dnia: mam nadzieję... Mali i duzi, wierzący i niewierzący, optymiści i pesymiści, bez różnicy. Na pewno nie da się bez niej żyć i chyba łatwiej z nią odejść. To jej potrzebujemy dziś wszyscy najbardziej; to jej potrzebuje dziś Ukraina i cały świat. Niech nam jej nie zabraknie. Zapraszam do lektury. Nieporadnik Tatusia OBCY SĄ SPOKO Proszę pana, musimy poważnie porozmawiać - zaczyna ciocia przedszkolanka, a mi całe życie przewija się przed oczami. Moi synowie napadli nabank? Pobili dyrektorkęprzedszkola? Sprowadzili na złą drogę całą grupę rówieśników? Przyłapali ich na paleniu w śmietniku? - Nie - śmieje się ciocia, bochybapopłoch widać wmoich oczach. - Zaczepiali obcego pana. Przechodził z psem, za płotem. Acha. No to mamy kumulację. Po pierwsze, moi synowie znówprze-jawiają wzmożoną słabość do czworonogów. Wszystkich, choć najgorzej mają te, które nie potrafią zwiać na drzewo. Chociaż młodszy ostatnio za wiewiórką zamierzał się wspinać. Po drugie - obcy. Dla mojej młodzieży nieistniejewsłownikusłowo „obcy". Gdybymbył samotnym rodzicem, moi synowie zapewniliby mi drugą połowę w jakieś 30 sekund (nie, nie będę ich wypożyczał). Każdy pobyt na publicznym placu zabaw, w restauracji, parku, kończy się zaczepieniem obcego. Obcy słyszy więc elegancko wygłoszoną litanię. Na moją prośbę litania nie jest wygłaszana per ty, tylko przy użyciu zwrotu pan Gub pani). I leci. Najpierw przedstawienie się. Imię, nazwisko. Potem przedstawienie brata, jeśli sam tego nie zrobi. Później rodziców. Potem wymienienie wszystkichbabć. Gdzie mieszkamy? Jak najbardziej. Gdybyśmy mieli sejf, młody podałby, że jest schowany za obrazem Kossaka, a szyfr do niego to.. . Opowieści o tym, że nie można, nie wolno, że od obcego nie wolno brać cukierków - spotykają się ze zdecydowanym poparciem. Apotem wszystko od nowa... Czym mam zagrozić? Że zajączek nie przyjdzie? Tata Kartka z kalendarza: 18-24 kwietnia Koronacje, pożegnania, premiery, debiuty i jajo za ponad 9 mln dolarów Cowtych dniach, w minionych latach, działo się ciekawego łub takiego, oczym powinniśmy pamiętać na świecie i w Polsce? Sprawdźcie! 18 kwietnia Imieniny obchodzą: Apoloniusz, Barbara, Bogumiła, Eleu-teria, Flawiusz, Gosław, Gościsław, Ryszard i Sabina 1025 - W katedrze gnieźnieńskiej odbyła się koronacja Bolesława I Chrobrego na pierwszego króla Polski 1518 - Na Wawelu odbył się ślubkrólaZygmuntalStarego z drugą żoną Boną Sforzą i jej koronacja na królową Polski 1919 - Założono Muzeum Narodowe w Poznaniu 1993 - Papież Jan Paweł n beatyfikował siostrę Faustynę Kowalską 2010 - W Krakowie odbyły się uroczystości pogrzebowe pary prezydenckiej Lecha i Marii Kaczyńskich, tragicznie zmarłych w katastrofie lotniczej w Smoleńsku 19KVviTTRA Imieniny obchodzą m.in.: Cie-szyrad, Czesław, Dionizjusz, Dionizy, Ekspedyt, Emma, Irydion, Jerzy, Konrad, Leon, Pafnucy, Tymon, Sokrates, Wierzyn, Wigilia i Włodzimir 1943- Wybuchło powstanie w getcie warszawskim 2002 - Jajko wielkanocne wykonane w 1913 r. ze złota, emalii i 3 tys. kamieni szlachetnych przez złotnika Petera Carla Fa-berge'adla cara Rosji Mikołaja D Romanowa zostało sprzedane w Nowym Jorku za 9,6 min dolarów Imieniny obchodzą: Amalia, Antonin, Berenika, Czesław, Jagna, Nawój, Marcelin, Szymon, Teodor, Wiktor i Zenon 1923 - PZPN został przyjęty do FIFA (kongres w Genewie) 1993 - Powstała organizaq'a ekologiczna Międzynarodowy ZielonyKrzyż 1995 - Szczątki Marii Skło-dowskiej-Cuiie i Pierre'a Curie zostały uroczyście przeniesione do paryskiego Panteonu 21 kwietnia Imieniny obchodzą: Abelard, Anastazy, Apollina, Bartłomiej, Bartosz, Feliks i Żelisław 1944- Kobiety we Francji uzyskały prawo do głosowania 1956 - W Krakowie odbył się pierwszy w kraju oficjalny mecz brydżowy 1979- Józef Glemp otrzymał sakrę biskupią 1988 - W krakowskim więzieniu Montelupich wykonano po raz ostatni w Polsce wyrok śmierci 1991 - Klub Paryski zredukował o 50% polski dług zagraniczny 2009 - Andruty kaliskie zostały wpisane na listę produktów regionalnych o chronionym oznaczeniu geograficznym; Została uruchomiona Światowa Biblioteka Cyfrowa 2019 - Wołodymyr Zełenski wygrał w n turze wybory prezydenckie na Ukrainie Imieniny obchodzą: Gaja, Kaja, Leon, Leonida, Luq'usz, Lucjusz, Łukasz, Strzeżymir, Teodor, Wanesa i Wirginiusz 1920 - Założono Muzeum Woj ska Polskiego w Warszawie 1970 - Po raz pierwszy obchodzono Dzień Ziemi 1973 - Premiera komedii filmowej „Poszukiwany, poszukiwana" w reżyserii Stanisława Barei 2001- Premiera filmu animowanego „Shrek" w reżyserii Andre w Adamsona i Yicky Jenson 2002 - W warszawskiej fabryce Daewoo-FSO zawieszono (a w zasadzie zakończono) produkcję Poloneza Imieniny obchodzą: Achilles, Adalbert, Egidia, Feliks, Fortunat, Gerard, Helena, Idzi, Jerzy, Lena, Wojciech 997-Męczeńska śmierć biskupa Wojciecha podczas misji ewangelizacyjnej do kraju Prusów 1313 - Pierwsza wzmianka o Warszawie 1937 - Sejm RP ustanowił dzień 11 listopada Świętem Niepodległości 1956 - Aresztowano pierwszych funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa: wiceministra Romana Romkowskiego i dyrektora X Departamentu Anatola Fejgina 1990 - Zarejestrowano Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej IC WIETN1A Imieniny obchodzą min.: Aleksy, Antym, Bona, Doda, Eg-bert, Erwin, Fidelis, Gaston, Honoriusz, Horacjusz, Horacy, Longin, TyberiusziZbywoj 1885 - Prof. Jan Mikulicz-Ra-decki przeprowadził w Krakowie pierwszą na świecie operację zszycia pękniętego wrzodu żołądka 1927 - Rozpoczęła działalność rozgłośnia poznańska Polskiego Radia 1935 - Weszła w życie Konstytuują kwietniowa 1968 - Kazimierz Deyna zadebiutował w reprezentacji narodowej (Chorzów, mecz towarzyski z Turcją 8:0) 1982 - Pierwsze notowanie Listy Przebojów Programu Trzeciego 2015 - Sejm RP przyjął ustawę o Narodowym Dniu Zwycięstwa obchodzonym 8 maja; zniesiono jednocześnie święto obchodzone 9 maja Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 TEMAT WEEKENDU# 9 Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com W starożytnej Grecji nadzieja oznaczała po prostu oczekiwanie. Nie wiadomo było jednak czy przyszłość przyniesie coś dobrego, czy raczej złego. Wbrew więc temu, co w tej chwili z nadzieją wiążemy nierozerwalnie, mogła być ona i dobra i zła. Wyłącznie pozytywne znaczenie przypisały dopiero później nadziei judaizm i chrześcijaństwo. Jeszcze później nowożytni sceptycy i realiści nie odnieśli się do niej najlepiej - nieraz uważano ją za zbędnie i niepotrzebnie nas mamiącą i oszukującą, jednym słowem złudną. Czy jednak można bez nadziei żyć? Czy to nie ona wielokrotnie daje nam siłę i nie ona napędza nasze działania niemal w każdej sytuacji? Nadzieja na to, że wszystko się jakoś ułoży, że będziemy zdrowi, że nie będziemy samotni, że ktoś nas pokocha, że będziemy dostatnio żyć, że nasze dzieci będą szczęśliwe, że spełnią się nasze marzenia i najważniejsze oczekiwania, że pandemia definitywnie się zakończy, że dożyjemy spokojnej starości, że nie będzie wojen, że... PISALI I PISZĄ 0 MEJ LICZNI „Bez nadziei nie można znaleźć nieoczekiwanego" - przekonywał już Heraklit. „We wszystkich sprawach lepiej mieć ją, niż stracić" - zapewniał Johann Wolfgang von Goethe. Adam Asnyk grzmiał: „Miejmy nadzieję!... Nie tę lichą, marną, co rdzeń spróchniały w wątły kwiat ubiera, lecz tę niezłomną, która tkwi jak ziarno przyszłych poświęceń w duszy bohatera". „Głupio jest nie mieć nadziei" -konkludował Ernest Hemingway, a Agnieszka Osiecka nazywała ją „siostrą dobrych snów". To tylko niewielki poczet tych, którzy o nadziei w swojej twórczości wspominali, bo są ich całe rzesze. Może nawet łatwiej byłoby wymienić tych, którzy o niej nie wspominali. JEST JAK LEK WSPOMAGAJĄCY Choć ukuto powiedzenie, które nieraz przytaczamy, że „nadzieja jest matką głupich", objaśniane jest ono, że nie ten ma być głupim, kto nadzieję ma, lecz ten, kto ufa, że tylko sama nadzieja przy całkowitej naszej bierności wystarczy, by coś osiągnąć. - Nadzieja matką głupich? Przeciwnie, nadzieja to matka tych, którzy nie boją się rzucać karz, twórca polskiej szkoły immunologicznej. Bo naukowcy również nadziei nie odrzucają jako czegoś wstydliwego, alekarze nawet ją zalecają. Bo ona może być jak lek wspomagający. Nie tylko więc nie odmawiają nadziei korzyści, jakie ze sobą dla nas niesie, ale nawet zaznaczają, że są one bardzo liczne. Nadzieja otóż obniża poziom hormonów stresu, a tym samym pomaga nam utrzymać dobry nastrój i ochronić układ krążenia, przy-daje się również w chorobie. Przy zaburzeniach psychicznych stanowi, obok poczucia tożsamości, sensu życia i odpowiedzialności, jeden z czterech najistotniejszych czynników sprzyjających zdrowieniu. W chorobach nowotworowych wprawdzie nie wydłuża, wbrew powszechnej opinii, życia, ale znacznie poprawia jego jakość. Nadzieja stanowi też jeden z czynników decydujących 0 tym, czy po traumatycznym przeżyciu doświadczymy zespołu stresu pourazowego, czy tak zwanego wzrostu po-traumatycznego - symbolicznego odbicia się od dna, przewartościowania, które daje silnie ugruntowane poczucie siły, że przetrwaliśmy coś strasznego, co daje nam przekonanie, że przetrwamy wszystko. MOŻE BYĆ ZAWSZJ: IDO SAMEGO K0NCA Gdzie nie mamy pewności, możemy mieć nadzieję. Ale gdy mamy pewność, też mimo wszystko możemy ją mieć. 1 dlatego jest tak ważna i ma taką siłę. Bo nawet jeśli człowiek straci coś niezwykle cennego, usłyszy śmiertelną diagnozę, odejdzie od niego ktoś bliski, nie wolno jej tracić. Ona trzyma przy życiu. I dlatego też mówimy, że „nadzieja umiera ostatnia". A nawet jeżeli wydaje nam się, że ją czasowo straciliśmy, zawsze możemy ją odbudować, by żyć dalej. DAJE ODWAGĘ A co na temat uważają psycholodzy? Czym ich zdaniem jest nadzieja? Co dla emocjonalnego życia człowieka oznacza? -Nadzieja to założenie, że zły scenariusz się nie wydarzy lub że zdarzy się scenariusz dobry. Zawiera ona wprawdzie w sobie pewną dozę niepewności, jednak wciąż wystarcza, byśmy odważyli się podjąć inicjatywę zbliżającą nas do naszych nadziei. Z punktu widzenia psychologii motywacji stanowi więc ważny czynnik pchający nas ku rozwojowi czy ekspansji w sytuacji niepewności decyzyjnej. Nie wiemy, czy się uda, ale mamy nadzieję, więc znajdujemy w sobie odwagę W^aśrtiadrBeąy Wielkanoc to święto nadziei i odrodzenia. Jak ważna dla nas jest ta pierwsza, jedna z trzech cnót boskich w teologii katolickiej, ale obecna w życiu każdego z nas bez względu na wiarę czy religię? MIEJMY NADZIEJĘ I DAWAJMY NADZIEJĘ INNYM cholog z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej. - Psycholodzy nie są co do nadziei zgodni, niektórzy uważają, że to inna nazwa optymizmu, inni - że składowa motywacji, jeszcze inni, że odporności psychicznej w obliczu stresów. Falctem jest, że liczenie na optymistyczny scenariusz ma swoje zalety, bo redukuje w nas stres i pozwala nie bać się przyszłości, choć jednocześnie w sytuacji zagrożenia może sprawiać, że chronimy się z mniejszą energią. Tam jednak, gdzie nie ma nadziei, pojawia się lęk przed przyszłością, a wraz z nim różne sposoby radzenia sobie - agresywna wrogość wobec innych, cynizm, depresja, rezygnacja, apatia i odcięcie od pragnień, na których realizację nie mamy już nadziei. W skrajnym przypadku prowadzi to nawet do autodestrukcji, świadomego skrócenia sobie życia; któfeŁjavorsię jako bezsensowne. CZASEM TYLKO UTRUDNIA PODJĘCIE DECYZJI - Jednak nie w każdej sytuacji nadzieja nam sprzyja - zwraca uwagę ekspertka. Czasem daje ona złudne poczucie, że coś się zmieni na lepsze. Dobrym tego przykładem są choćby rodziny przemocowe, krążące w ciągłym błędnym kole, złożonym z okresów lepszych czy wręcz bardzo dobrych (zwanych miodowym miesiącem), gdy pełen poczucia winy sprawca wynagradza ofierze swoje zachowanie i narastania napięcia ażdo jego wybuchu. Jednak z perspektywy ofiary każdy lepszy moment to nadzieja na zmianę. Dlatego tkwi ona w toksycznym związku, próbując wciąż od nowa go naprawić. ZALEŻY OD NASZEJ SIU WOLI, ALE J OD INTELIGENCJI Mimo wszystko jedę ności odczuwania nadziei jest zdecydowanie więcej. Jak więc wytworzyć w sobie postawę nadziei? - Emile-Auguste Chartier, francuski filozof napisał kiedyś, że pesymizm jest kwestią nastawienia, a optymizm - siły woli. Trudno się z tym nie zgodzić, i odnosi się to nie tylko do optymizmu, ale też, a może przede wszystkim do nadziei - mówi dr Beata Rajba. -Niektórzy uczą się jej od dziecka odrodzicówbudu-jących ich wiarę we własne siły. G, którzy nie mieli tak dobrych początków, muszą jej w sobie szukać świadomie i ją pielęgnować. By jednak nie była to nadzieja złudna, rozdmuchana, sprawiająca, że nasze wysiłki kończą się fiaskiem, potrzebne jest coś jeszcze - umiejętnośćre-alistycznego i jasnego określania celów, a także wytyczania drogi do nich. Nadzieja jest więc nie tylko kwestią siły woli, ale też naszej inteligencji, zaradności i doświadczenia. "* ' 1 I dodaje: - Jest też niezbędna do zdrowego życia. Osoby w depresji, którym nadziei brak, widzą świat w krzywym zwierciadle triady Becka, czyli negatywnych myśli o sobie, o ludziach wokół i o przyszłości. Widzimy to aktualnie u uchodźców, którzy w kilka dni stracili całe swoje poukładane życie - bliskich, domy, zwierzała, pracę, szkołę, przyjaciół. Znaleźli się w obcym kraju, na łasce obcych ludzi, nie znając języka. Część z nich walczy, szuka dla siebie i bliskich pracy czy możliwości wyjazdu. Część jednak traci nadzieję. Agdy nadziei brak, poco wogóle wstawać z łóżka? Tymczasem ratunek, stabilizacja jest czasem na wyciągnięcie ręki, co tysiące wolontariuszy z Polski, UE czy Kanady starają się im uzmysłowić. Czasem, by wyciągnąć człowieka z takiego stanu, wystarczy dobre słowo, wzięcie go za rękę, a czasem dobrym pomysłem może być, za je|o zgodą, zorganizowanie wspołnychświąt. 10 + GWIAZDA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Anna Dymna N iczego nie robi dla pieniędzy ani z wyrachowania Została wdową, kiedy miała 26 lat. Mogła już nie podnieść się po tym ciosie. Z czasem znalazła jednak siłę w pomaganiu innym. Znalazła też partnera, z którym jest w szczęśliwym związku Paweł Gzyl pawel.gzyl@polskapress.pl Dzisiaj bardziej znamy ją jako osobę pomagającą osobom niepełnosprawnym niż jako aktorkę. Od niemal dwudziestu lat prowadzi fundację Mimo Wszystko, która wybudowała dwa ośrodki dla potrzebujących i z powodzeniem organizuje festiwal Zaczarowanej Piosenki, na którym niepełnosprawni występują u boku największych gwiazd polskiej piosenki. Tymczasem nie można nie zauważyć, że jednak ciągle gra w krakowskim Starym Teatrze i występuje w filmach i serialach. Aktorstwo nadal ją bowiem na-pędzai daje pozytywną energię. - Myślę, że moją tajemnicą jest to, że ja kocham robić to, co robię, i nigdy nie robię niczego ani dlapieniędzy, ani z wyrachowania. Moja praca jest moją pasją, a jeszcze większą jest fundacja. Jestem w niej wolontariuszem, nie zarabiam na niej, w związku z tym jestem czysta. Nie umiem powiedzieć, dlaczego to robię, bo robię to dla siebie. Dzięki temu jestem szczęśliwa - mówi w Onecie. DARY OD MNĄ BOGA Jej rodzice pochodzą z Kresów. Poznali się na studiach w Krakowie, a po ich skończeniu zamieszkali na tamtejszym Zwierzyńcu. Mała Ania urodziła się w 1951 roku w Legnicy, do której jej mama pojechała w odwiedziny do przesiedlonej rodziny. Wychowała się w skromnych warunkach; szynka na stole państwa Dzia-dyków pojawiała się tylko na święta, a czekoladę, dzieci (przyszła aktorka ma dwóch braci) dostawały tylko na urodziny. Mimo to wszyscy czuli się szczęśliwi. - Mieliśmy motor, mama siedziała na siodełku, ja z braćmi w przyczepie, namiot był przytroczony z przodu. Jeździliśmy nad Rabę albo Dunajec w weekendy, od kwietnia do listopada. Zbieraliśmy grzyby, jagody, łowiliśmy ryby, rozpalaliśmy ognisko, mama gotowała na nim wspaniałe obiady. A wieczorami śpiewaliśmy ulubione piosenki, patrząc w ogień. Cudne chwile - wspomina w „Vivie". Ania była wszędobylskim dzieckiem. Biegała po podwórku, wspinała się na drzewa, zwisała z trzepaka. Z czasem zaczęła przejawiać zainteresowania artystyczne. Była to niewątpliwie zasługa dziadka-Jana, który pisał wiersze i grał na skrzypcach. Wykorzystał to sąsiad Dziadyków - aktor Jan Niwiński, organizujący zajęcia teatralne dla dzieci. Zaprosił na nie Anię i rozpalił w niej miłość do aktorstwa. Gdy po maturze nastolatka chciała zdawać na psychologię, głośno protestował: „Nie po to włożyłem w ciebie tyle pracy, żebyś teraz uciekła! Masz być wielką aktorką! Inaczej zamorduję!". Czy miała więc inne wyjście? - W szkole teatralnej dziewczyn piękniejszych ode mnie było pełno. Wyglądałam jednak jak dziecko, a wtedy w filmie i teatrze istniało zapotrzebowanie na takie zgrabne, naiwnie wyglądające dziewczątka. Re- Urodziła się w 1951 r. w Legnicy. Naprawdę nazywa się Małgorzata Dziadyk. Ma dwóch braci. Wychowała się w Krakowie. Ukończyła tamtejsze VII LO, a potem Akademię Teatralną. Na scenie zadebiutowała w 1969 r. rolą w „Weselu" w Teatrze im. J. Słowackiego. Od 1973 r. jest związana z Narodowym Starym Teatrem. Popularność przyniosła jej rola Ani Pawlak w filmach „Nie ma mocnych" i „Kochaj albo rzuć". Potem grała Barbarę Radziwiłłównę w „Królowej Bonie" i Marię Wilczur w „Znachorze". Ostatnio widzieliśmy ją w kinach w „Ekscentrykach" i „Amatorach". Z powodzeniem grywa również w serialach telewizyjnych, choćby w oglądanych niedawno „Nieobecnych". Jest założycielką i prezeską fundacji Mimo Wszystko, pomagającej osobom niepełnosprawnym intelektualnie. Ma syna Michała, który jest muzykiem. Jej mężem jest Krzysztof Orzechowski. żyserzy nie angażowali mnie przecież dlatego, że coś umiałam. Mój wygląd, radość, pokora, pracowitość, sposób zachowania się - to były dary od Pana Boga. Nic poza tym -śmieje się w serwisie Stacja7. €108 ZA CIOSEM Kiedy jeszcze była na studiach, Ania poznała ekscentrycznego artystę Wiesława Dymnego. Był jednym ze współzałożycieli Piwnicy pod Baranami, pisał wiersze i teksty piosenek, realizował filmy. I to właśnie na planie jednego z nich poznali się bliżej. Zakochali się w sobie i w 1972 roku wzięli ślub. Do urzędu stanu cywilnego aktorka poszła w króciutkiej spódniczce, długich butach i skórzanej kamizelce, którą własnoręcznie uszył dla niej mąż. Dymny był jednak trudnym człowiekiem. Dusił się w komunistycznej Polsce, często narażał się władzy, więc raz za razem bywał nękany przez ubeków. Ucieczki szukał w alkoholu. Nic więc dziwnego, że z czasem zaczął go nadużywać. Najbardziej cierpiała na tym jego żona. Zdarzało się, że znikał na kilka dni i Ania musiała go szukać w krakowskich knajpach. - To był niezwykły człowiek i miałam szczęście, że kiedy wchodziłam w dorosłe życie, miałam go u swojego boku. Oczywiście było trudno, gdy pił, ale czasem myślę, że na jego miejscu być może też bym piła. Artyście o jego wrażliwości w tamtych czasach trudno było przetrwać. Chciał być wolny, a zamknięto go w jakiejś klatce absurdu - tłumaczy w „Twoim Stylu". Sześć lat po ślubie Ania znalazła pewnego dnia martwego męża w ich mieszkaniu. Do dziś nie wiadomo, co było przyczyną śmierci, najprawdopodobniej zawał serca. Mając 26 lat, aktorka została wdową. Jedynie praca pomogła jej przetrwać ten koszmarny czas. Niestety, jadąc w 1979 roku na zdjęcia na Węgry uległa wypadkowi samochodowemu. Poważne obrażenia sprawiły, że na jakiś czas straciła pamięć. Miała też problemy z poruszaniem się. DO TRZECH RAZY SZTUKA Połamana aktorka trafiła do cenionego krakowskiego rehabilitanta Zbigniewa Szoty. Postawił ją on na nogi, a przy okazji... zakochał się w niej. Para wzięła ślub i w 1985 roku doczekała się dziecka -syna Michała. Małżeństwo nie przetrwało jednak długo. W 1988 roku doszło do rozwodu i Szota wyjechał na stałe do Niemiec. Wszystkie te przeżycia sprawiły, że aktorka zmieniła się psychicznie i fizycznie. - Do 34- roku życia byłam szczuplutka. To dar od Boga, niezasłużony zresztą. W ciąży przytyłam 32 kg, miałam problemy hormonalne. Miałam 35 lat i byłam już taka gruba. Ludzie do mnie pisali listy: »Nie żryj tyle, ty zapyziały misiu« -mam je do tej pory. (...) Na ulicy czasem słyszę: »0 Jezu, pani Dymna, to pani jeszcze żyje?«. Albo: »Co się z pani zrobiło, kiedyś była pani taka ładna« - wyznaje w „Retro". Po rozstaniu z Szotą Anna Dymna myślała, że już nie znajdzie nikogo bliskiego sercu. Stało się jednak inaczej. Kiedy poznała dyrektora Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, okazało się, że Krzysztof Orzechowski też ma za sobą trudne przejścia emocjonalne. Zaprzyjaźnili się więc, a z czasem przyjaźń przerodziła się w miłość. Para wzięła ślub i zamieszkała w podkrakowskiej Rząsce. - Oboje z mężem pracujemy i jak ja jestem w domu, to jego nie ma, a jak on jest, to mnie nie ma, więc cieszymy się z chwil, kiedy jesteśmy razem i razem robimy wspaniałe rzeczy - podsumowuje w „Rewii". Ulubionym miejscem odpoczynku dla pary od wielu lat są nadbałtyckie plaże. Podróżują wspólnie również za granicę -zwiedzili już Grecję i Włochy, a nawet Izrael, Egipt i Jordanię. To właśnie tam pani Anna ładuje akumulatory do swej pracy aktorskiej i na rzecz niepełnosprawnych. Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 WIELKANOC/ZWYCZAJE 11 Zwyczaje Pisanki, święcenie potraw i tradycyjny śmigus-dyngus Wielkanoc jest najważniejszym świętem w kalendarzu chrześcijańskim. Towarzyszy mu wiele zwyczajów i obrzędów Niektóre z nich są takie same w całej Polsce, inne nieco się różnią Milena Kochanowska milena.kochanowska@poiskapress.pi Wielkanoc, Nie-dzieła Wielkanocna, zwana też Wielką Niedzielą czy Zmar- • twychwstaniem Pańskim tonajstarszeinajważniej-' sze święto chrześcijańsłae upamiętniające misterium paschalne Jezusa Chrystusa - jego mękę, śmierć i zmartwychwstanie. Poprzedzający Niedzielę Wielkanocną tydzień, który roz-poczyna Niedziela Palmowa nazywany jest Wielkim Tygodniem. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka So-bota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne. Niedziela Palmowa upamiętnia uroczysty wjazd Jezusa do Jerozolimy. Palmy, którymi Żydzi go witali, zastąpiliśmy dziś gałązkami wierzby, która w symbolice Kościoła jest znakiem zmartwychwstania, przybranymi kwiatami i ziołami. W róż-nychregionachPolskisąonealbo skromniejsze, albo też bardzo okazałe. Wielkanoc jest świętem ruchomym, przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca (tzw. paschalna pełnia Księżyca), przypadającej po 21 marca. Oznacza to, że święto to wypada pomiędzy 22 marcaa25 kwietnia. Z Wielkim Czwartkiem, czyli pierwszym dniem Triduum Pas chalnego związane są zwyczaje zwane pogrzefbem żuru i wieszaniem śledzia. Rozbijanie lub zakopywanie garnków z żurem i przybijanie śledzi do drzewa było symbolicznym pożegnaniem tych postnych potraw aż do kolejnego Wielkiego Postu. W niektórych regionach zakopywano także garnek z popiołem na znak zakończenia czasu smutku i pokuty. W ten dzień do dzieci przychodził też zając ze słodyczami, których trzeba było szukać. Dziś znacznie częściej zajączek odwiedza dzieci w nocy z Wielkiej Soboty na Niedzielę Zmartwychwstania lub po prostu w niedzielę wielkanocną. Przynosi słodycze lub niewielkie upominki, czasami wszystkim domownikom. Rano w Wielki Piątek obmywano się wodą z rzek i jezior, co miało chronić przed chorobami. Uważano, że woda z naturalnych zbiorników ma właściwości oczyszczające i uzdrawiające. Z tym dniem związany jest v także zwyczaj zwany „to-pieniem Judasza". Palenie lub topienie kukły Judasza było symboliczną karą za zdradę Chrystusa. Raczej zapomnianym już zwyczajem są .tak zwane „boże rany" upamiętniające biczowanie Jezusa. Kobiety w tym dniu symbolicznie biły męża i dzieci rózgą. W tym dniu najczęściej siadamy wieczorem, by wspólnie całą rodziną przygotować pisanki do święconki, z którą w sobotę wybierzemy się do kościoła. PISANKI Jajko uważane jest za symbol odradzającego się życia, a pod-czastegoświętarównież za symbol zmartwychwstania Chrystusa. Zdobić, czyli pisać jaja można na wiele sposobów. W Wielkopolsce zwyczaj owo robiło się kraszanki - barwiło się jaja na jeden kolor. Korzystano przy tym tylko z barwników naturalnych, na przykład gotowało się jajka w łupinach cebuli - barwią skorupkę na rozmaite odcienie brązu lub z liśćmi młodej po-krzywy, która nadaje skorupce kolor zielony. Po okraszeniu warto je natrzeć oliwą, wtedy kolor nabierze głębi. Bardziej ozdobnajesttechnikabati-kowa, czyli pisanie wo-. słaem. Szpileczką wbitą w patyczek nanosimy rozgrzanym pszczelim woskiem rozmaite wzorki na skorupkę jaja. Potem albo barwimy jaja naturalnie, albo też zanurzamy je w gorących farbach. Nieco inna technika, to rysowa-przepalonym woskiem - otrzymujemy go podgrzewając tak długo, aż ściemnieje - na zabarwionym wcześniej jaju. Możemy też robić drapanki - barwioną skorupkę drapiemy ostrym narzędziem w rozmaite wzory albo wykle-janki - jaja oklejamy papierem lub materiałem. NaKurpiachnakleja się na nie nawet misterne wycinanki. Najbardziej współczesną techniką jest zaś malowanie. Wspólne przygotowanie pisanek do święconki to znakomite zajęcie dla całej rodziny. Możemy wybrać którąś ze sprawdzonych od lat i wypróbowanych metod lub po prostu wymyślić swoją technikę. Pomysłów jest naprawdę wiele. Pamiętajmy jednak, by nie zdobić jaj, które mają być później jedzone pisakami lub farbami, których szkodliwe skład- -v niki chemiczne przez skorupkę przedostaną się do jajek. Dziś coraz modniejsze są pisanki ze strusich lub przepiór-czych jaj. Te pierwsze są dobre na drapanki, bo mają twardą skorupę. Kiedyś zdobiono także jaja kacze i gęsie. Te nie trafiały jednak do święconki, lecz traktowane były jako upominki. W czas śmigusa dyngusa, dziewczęta darowywały je chłopcom, którzywpadliimwoko. Jaja często zakopywano też na polu, by zapewnić sobie dobry urodzaj lub w kurnikach, żeby kury dobrze niosły. ŚWIĘCONKA W Wielką Sobotę tradycyjnie święcimy w kościołach potrawy, które następnego dnia zjemy podczas Uroczystego śniadania wielkanocnego wpierwszy dzień świąt Zwyczaj święcenia pokarmów związany jest z religią chrześcijańską i Zmartwychwstaniem Chrystusa. Jego począt- ^ ków upatruje się w VHI^\ wieku, ale w Polsce tradycja ta sięga raczej wieku XIV. „Święconkę" przygotowuje się w koszyku, ozdobionym bukszpanem i baziami. Jego wartość różni się w zależności od rejonu Polski. Najczęściej wkładamy do niego: ugotowane jaja i pisanki, chleb (ma zapewnić dobrobyt i pomyślność, ale jego najważniejsze znaczenie jest związane z Chrystusem pojmowanym jako chleb życia dla chrześcijan), kiełbasę (pamiątka ofiary z baranka paschalnego), baranka z masła, chrzan (symbol pokonania goryczy męki Chrystusa), sól i pieprz (symbolizują oczyszczenie, prawdę i życie wprostocie)ikawałekbaby wielkanocnej (symbolizuje wzrastanie wiary, nadziei i miłości). Trzykrotne obejście domu ze święconką gwarantowało odpę- dzenie złych mocy. W miesz-w tym celu można trzy razy okręcić się z nią wokół siebie. ŚNIADANIE WIELKANOCNE Świętowanie Wielkiejnocy zaczyna się pójściem do kościoła na mszę rezurekcyjną. Po niej całą rodziną zasiadamy do śniadania świątecznego, które rozpoczynamy od podzielenia się święconym jajkiem i poświęconymi produktami oraz od złożenia sobie życzeń. LANY PONIEDZIAŁEK Drugi dzień świąt to lany poniedziałek, czyli śmigus dyngus. Prócz pisanek i święconki, to najbardziej znany zwyczaj wielkanocny nawiązujący do pogańskich rytuałów związanych ze świętem wiosny. Polewanie wodą, a dawniej także chłostanie gałązkami brzozowymi symbolizowało oczyszczenie, obmycie z grzechów. Te panny, które najbardziej oblano miały największe powodzenie i szanse na zamążpójście. Dziś zalecamy raczej umiar, by dyngus nie skończył się dla niektórych przed sądem. Zwyczaj pozwala oblać wodą bliźniego bez konsekwencji, środek działania nie może być jednak na tyle dotkliwy, aby wyrządzał jakąkolwiek szkodę czy krzywdę. W ten dzień w niektórych regionach Polski do dziś popularne są również pochody przebierańców -zwyczaj podobny do orszaku bożonarodzeniowych kolędników. WYPIEKI I PORZĄDKI Oczywiście do tradycji wielkanocnych zaliczyć trzeba także specjalne wypieki bab wielkanocnych, różnego rodzaju placków i mazurków, czyli dziadów". Żadna prawdziwa gospodyni na pewno też nie zapomni o tradycyjnych przedświątecznych porządkach. 12 KUCHNIA Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 IV kuchni Jaja w różnych odsłonach na wielkanocnym stole Jajka, najważniejszy symbol Wielkiejnocy, symbolizujące triumf życia nad śmiercią i początek nowego życia, królują podczas tych świąt niepodzielnie Są głównym elementem święconki, którym później dzielimy się w podobny sposób, jak czynimy to opłatkiem w trakcie wigilii Bożego Narodzenia. Pojawiają się na naszych stołach w rozmaitych odsłonach - od tych najprostszych do tych bardziej skomplikowanych. Kto z nas nie lubi świeżych jajek ugotowanych na twardo przekrojonych na pół, ozdobionych łyżką majonezu i obsypanych młodym szczypiorkiem łub świeżą rzeżuchą? Taka forma podania jaj podczas wielkanocnego śniadania jest zawsze dobrym rozwiązaniem. Można ją też urozmaicić... JAJA Z IKRA jaja - tyle sztuk, ile chcemy podać. kawior z łososia lub pstrąga. ketchup, szczypiorek, cytryna pokrojona na ćwiartki. 2 sztuki, świeża bazylia lub melisa Jajka ugotować na twardo, po wystudzeniu przekroić na pół. Na rozkrojone połówki nałożyć kawior z łososia lub pstrąga. Każdą połówkę udekorowaną kawiorem ozdobić kleksem ketchupu. Całość posypać drobno pokrojonym szczypiorkiem. Półmisek z jajami ozdobić świeżymi ziołami i ćwiartkami cytryny. JAJKA FASZEROWANE PASZTETEM I PIECZARKAMI 10 jajek,200g pasztetu. 6 pieczarek. 2 małe cebule, olej rzepakowy, sól, pieprz i słodka papryka do smaku, melisa do dekoracji, 2 łyżki majonezu Jajka ugotować na twardo, zalać zimną wodą i ostudzić, obrać i przekroić wzdłuż na pół. Wyciągnięte żółtka przełożyć do miseczki i rozgnieść widelcem. Cebulę drobno posiekać i zeszklić na rozgrzanym oleju. Dodać umyte, obrane i drobno pokrojone w kosteczkę pieczarki. Smażyć, aż woda odparuje z pieczarek. Do wcześniej rozgniecionych żółtek dodać pasztet, wymieszać. Farsz uzupełnić o usmażone pieczarki i cebulę, doprawić solą, pieprzem oraz słodką papryką. Na koniec połówki jajek wypełnić farszem i udekorować listkami melisy lub majonezem. (www.berger.biz.pl) JAJKA OWIJANE SZYNKĄ I SEREM 8 jajek. 8 plasterków szynki, pół pęczka natki pietruszki, 2 łyżid serka mascarpone. łyżka oliwy z oliwek, sól i świeżo zmielony pieprz, szczypior cebuli dymki do dekoracji Ugotuj jajka na twardo i obierz. Zetnij spody jajek, aby można je było postawić. Górę zetnij tak, aby dostać się do żółtka. Wydrąż całe żółtka, dodaj posiekane, odkrojone wcześniej białko, dodaj mascarpone, sól, pieprz i posiekaną natkę - wymieszaj. Każdy plasterek szynki złóż na pół. Zawiń jajka w szynkę i postaw na talerzu. Brzegi szynki możesz spiąć wykałaczką. Jajka wypełnij nadzieniem, skrop oliwą i ozdób świeżą natką pietruszki. Podawaj ze świeżym, chrupiącym pieczywem. Posyp obficie dymką, (www.pekpol.pl) JAJKA Z SZYNKĄ W CIEŚCIE FRANCUSKIM 1 opakowanie ciasta francuskiego. 6 jajek. 10 dag szynki. 6 pomidorków koktajlowych, pęczek szczypiorku, wędzona słodka papryka. 10 dag sera żółtego. sól morska gruboziarnista, sałata do dekoracji Z ciasta francuskiego wykrój szklanką kółka i ułóż w wysmarowanej tłuszczem formie na muffinki. Na każdym kółku ułóż plasterki szynki i sera i przyprósz wędzoną papryką. Wybij po jednym jajku do każdego otworu formy, przyprósz solą i udekoruj połówkami pomidorków. Piecz w 180 stopniach przez ok. 15 min. Podawaj na sałacie, posypane drobno pokrojonym szczypiorkiem. (www.pekpol.pl) SAKIEWKI Z CIASTA FRANCUSKIEGO 1 arkusz ciasta francuskiego; nadzienie: 150 ml śmietanki 30%. 100 g sera akiamer. 100 g sera pleśniowego lazur. 100 g papryki zjekmej pokrojonej w kostkę. 6 żółtek, sól, pieprz młotkowany. oregano, bazylia. 70g oiiwek czarnych, 70 gpomidorków koktajlowych, 1 pęczek szczypiorku Ser żółty ścieramy na tarce. Szczypiorek drobno siekamy. Wszystkie składniki nadzienia mieszamy ze sobą. Piec nagrzewamy do 180 st. C. Arkusz ciasta dzielimy na 6 części. Układamy na papierze do pieczenia, przykrywamy arkuszem papieru do pieczenia. Na środku każdego ciastka kładziemy kubek z wodą; w ten sposób wyrosną nam tylko brzegi ciasta. Wkładamy do pieca na 10 minut. Po wyciągnięciu ściągamy kubek i papier z wierzchu. Do każdej sakiewki wkładamy nadzienie, na wierzchu układamy oliwki i pomidorki koktajlowe. Piec nagrzewamy do 200 st. C, wkładamy ciastka jeszcze na 7 minut. Przed podaniem posypujemy szczypiorkiem. (www.msm-monki.pl) Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 KUCHNIA • 13 IV kuchni BABECZKI Z PASTĄ JAJECZNĄ, ŁOSOSIEM IAJERKONIAKIEM 6 jaj. majonez lub jogurt typu greckiego-4łyżki,łosoś wędzony 100 g, Ekierjajeczny 2łyżkl płatki migdałowe 50 g.sół, pieprz biały, 12 kruchych mmi babeczek do nadzień słonych Jajka ugotować na twardo, po wy studzeniu przekroić na pół, oddzielić delikatnie żółtko od biedek. Żółtka umieścić wmisce, dodaćmajonez lub jogurt grecki, drobno posiekanego łososia i likier jajeczny. Dodać pokruszone płatki migdałowe, wymieszać. Doprawić do smaku solą ibiałym pieprzem. Powstałą masą jajeczną wypełnić mini babeczki do nadzień słonych. Pozostałe białka można wykorzystać do przygotowania oddzielnej przekąski i nadziać, na przykład drobno posiekanymi pieczarkami i ogórkiem kiszonym z dodatkiem majonezu. (www.dancake.pl) JAJKO W KOSZULCE W rondlu zagotowujemy litr wodyidogotującej dodajemy sok z cytryny lub szczyptę soli. Zmniejszamy moc palnika na minimum i zaczynamy mieszać, aby w wodzie powstał wir. Kiedy już się utworzy, przestajemy mieszać i w środek wlewamy jajko wbite wcześniej do kubeczka czy miseczki. Po mniej więcej 3 minutach wyławiamy je łyżką lub sitkiem. Białko powinno być ścięte, a żółtko płynne. Podajemy na opieczonych grzankach z dodatkiem na przykład pasty zawokado. JAJKA PO SZKOCKU 5 ją, ok.500g mięsa mielonego, bułka tarta, cebula, czosnek, przyprawy (sót pieprz), olej do smażenia Mięso przygotowujemy podobnie jak na kotlety mielone - dodajemy do niego cebulę, czosnek, przyprawy. Wyrabiamy, a jeśli masa będzie zbyt luźna, dodajemy trochę bułki tartej lub namoczoną i rozdrobnioną kajzerkę. 4 jajka gotujemy na twardo i obieramy ze skorupek. Oblepiamy je dookoła mięsem, nadając całości kształt kulki. Takprzygotowane, panierujemy w roztrzepanym jajkuibułce tartej. Smażymy na głębokim tłuszczu do uzyskania złocistego koloru lub pieczemy wpiekarniku nagrzanym do 180 st. C przez 25 minut. TOSTOWE KOSZYCZKI Formę do pieczenia muffinek dokładnie smarujemy masłem. Od kromek chleba tostowego odkrawamy skórki i wykładamy nimi foremki. Kroimy pieczarki, smażymy i doprawiamy. Do każdej foremki wkładamy kolejno plasterek boczku, usmażone pieczarki, pokrojoną w kostkę czerwoną paprykęiwbijamypo jednym jajku. Piekarnik rozgrzewamy do 200st. C, pieczemy 15-20 minut. SAŁATKA ŻYDOWSKA 1 kilogram ziemniaków 6 jajek. 1 cebula Ziemniaki gotujemy w mundurkach, chłodzimy, obieramy i kroimyw kostkę. Pozostałe składniki również kroimy, a potem mieszamy z 300ml majonezu (najlepiej domowego) i doprawiamy solą i pieprzem. Po przygotowaniu wstawiamy sałatkę do lodówki na 30 minut - na zimno jest bardziej aromatyczna i smaczniejsza. Przed podaniem można ją posypać zieleniną. Można ją też wzbogacić pokrojonym w drobną kostkę ogórkiem konserwowym. (fdjokiel.pl x 4) JAJA Z KREMEM CHRZANOWYM jajka 10 sztiic serek mascarpone 250g, chrzan 3 płaskie łyżki, orzeszki pistacjowe garść, starta skórka z cytryny, 1 plaska łyżeczka, sól natka pietruszki Jajka ugotowaćna twardo, wystudzić, przekroić na pół i wyciągnąć żółtka. Rozgnieść widelcem, dodać serek mascar-pone i chrzan. Doprawić solą i wymieszać na puszystą masę. Połówki jajek faszerować kremem i posypać odrobiną skórki cytrynowejstartej na drobnym oczku. Udekorować natką pie-truszki i pistacjami. SAŁATKA OLIVIER Z JAJKIEM, SEREM I ŁOSOSIEM 150g ffleta z łososia. 1łyżeczka oleju rzepakowego, sól i pieprz do smaku. lOOg sera żółtego, 1 średnia marchewka. 1 ogórek kiszony, 1 jajko na twardo, 2łyżki groszku konserwowego, 1 łyżka kaparów w zalewie.3 łyżkimajonezu. 1 garść Bści różnych gatunków sałat Łososia doprawić solą, pieprzem, natłuścić olejem i zgril-lować na rozgrzanej patelni. Odstawić do wystygnięcia. Marchewkę ugotować, wystudzić, obrać i pokroić w drobną kostkę. Dodać pokrojony w drobną kostkę ser, ogórki kiszone i jajka. Dodać również groszeki kapary. Doprawić do smaku pieprzem, dodać majonez i wymieszać. Układać warstwami: łyżka sałatki, cząstki łososia, sałatka i na wierzch sałata dekoracyjna. Czynności powtórzyć. (www.msm-monki.pl) MAJONEZ W TRZECH KOLORACH Wersja klasyczna: 1 jajo,250g ołeju słonecznikowego łub rzepakowego, 1 łyżeczka soku z cytryny lub fimonki. 2 łyżeczki musztardy, 2 szczypty mielonego pieprzu czarnego, pół łyżeczki soli Wersja zielona: dodatkowo do składników z wersji klasycznej pęczek świeżej bazyfii (same listki, bez łodyg) Wersja różowa: dodatkowo 1 łyżeczka koncentratu z buraków Jajo przed użyciem myjemy, a następnie zalewamy w miseczce na chwilę wrzątkiem, po czym schładzamy pod bieżącą wodą. Wbijamy je do wysokiego naczynia. Dodajemy pozostałe składniki: musztardę, sól i pieprz oraz olej. Do pojemnika wkładamy blender ręczny, jego końcówkę opierając na samym dnie. Ważne jest, aby nie odrywać ani nie poruszać blenderem, dopóki masa nie zacznie gęstnieć. Kiedy składniki zaczną się łączyć, powoli przechylamy końcówkę blendera, żeby olej z górnej warstwy został zassany. Po całkowitym „wchłonięciu" oleju i uzyskaniu pożądanej konsystencji przestajemy miksować i powoli wyjmujemy końcówkę blendu-jącą. Chcąc przygotować majonez kolorowy, postępujemy podobnie jak w przypadku majonezu w wersji klasycznej. Różowy majonez uzyskamy, dodając do składników w naczyniu łyżeczkę koncentratu z barszczu czerwonego. Przyrządzając wersję w kolorze zielonym, rozdrabniamy liście bazylii (bez łodyg). Siekamy je na drobno, następnie rozgniatamy w moździerzu i miksujemy z olejem przed wlaniem go do pojemnika z pozostałymi składnikami, (www.fdjokiel.pl) 14 • WIELKANOC/ROŚLINY Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Wielkanocne rośliny Kojarzą nam się z nim na przykład owies i inne zboża. Wysiewanie ich ma podtekst religijny - ziarno obumiera, ale z niego rozwija się nowa roślina. Dziś jednak, z racji wygody, chętniej siejemy po prostu rzeżuchę, którą można ozdobić także świąteczny stół ZE ŚWIĘTEM WIELKIEJ NOCY ZWIĄZANYCH JEST ... WIELE ROŚLIN Milena Kochanowska milena.kochanowska@polskapress.pl Rolę palmy wielkanocnej mogą spełniać gałązki wierzby, choć Chrystus witany był prawdziwymi gałązkami palmy daktylowej. W całej Polsce rozpowszechniły się także palmy wileńskie - wydłużone bukiety z kocanek, zwykle sztuczrae barwionych,bo ich naturalny kolor to żółć - zwieńczone pióropuszami z kwiatostanu tizeiny. Tez Wileńszczyzny dochodziły nawet do dwóch metrów. W Niedzielę Palmową właśnie takie bukiety najczęściej można zobaczyć w kościołach. Ważną rośliną związaną z Wielkanocą jest bukszpan. Tę roślinę wybrano zapewne ze względu na jej zimozieloność. To symbol nadziei i siły. Niepoddaje się zimowej śmierci, chwali potęgę życia. Wykorzystuje się go do dekoragi święconki i stołu wielkanocnego. Podobną do bukszpanu rolę spełnia barwinek - też zimozielony drobna roślinka o owalnych, skóizastych listkach. Jest też używany do barwienia pisanek Daje impiękny, głęboki odcień zieleni, w odróżnieniu od szpinaku, który barwi jajana żółto-zielono. Tylko na żółtobarwią je pędy berberysu. Czerwień uzyskaną z korzenia buraka warto wzmocnić przez dodanie do soku z tego warzywa odrobiny octu. Pamiętajmy jednak o tym, żeby jaja przed barwieniem dobrze umyć i usunąć ze skorupki niewidoczną, bardzo cienką błonkę -wtedy kolor lepiej się przyjmie. Są też rośliny, które pomogą nam sprostać niebezpieczeństwu suto zastawionych stołów. Do nich należy chrzan - roślina o właściwościach antybakteryjnych, ale także znakomicie wspomagająca trawienie. Nieocenionym sprzymierzeńcem w stawieniu czoła ciężkostrawnym potrawom świątecznym jest także kminek - zioło o wielu właściwościach leczniczych. Bukszpan to symbol nadziei i siły. To roślina zimozielona. Ozdabiamy nią wielkanocne koszyczki, kładziemy przy nakryciach, pleciemy z niego wianuszki dlatego też przyozdabiano nim koszyczki na Wielkanoc W Polsce rośnie 28 gatunków wierzb, a na całym świecie jest ich niemal 400. Bazie kotki, czyli kwiatostany wierzby, pojawiają się na jej gałązkach Zwiastując wiosnę, dlatego też stały się symbolem Świąt Wielkanocnych Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 WIELKANOC/SYMBOLIKA 15 Symbole PRZYRODNICZA SYMBOLIKA WIELKIEJ NOCY Z Wielkanocą związanych jest wiele zwierząt, które stanowią przyrodniczą symbolikę tych świąt i oczywiście jajka - ich symbol główny oprać. Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com Związek wierzeń religijnych, obrzędów i zwyczajów ludowych ze światem przyrody jest nierozerwalny i sięga czasów przedhistorycznych. Wielkanoc pod tym względem zajmuje jednak pozycję wyjątkową - święto Zmartwychwstania Pańskiego łączy się bowiem z budzeniem się do nowego życia uśpionej natury. Baranek symbolizuje ofiarę Jezusa na krzyżu, którą złożył dla odkupienia ludzkości, by potem zmartwychwstając odnieść zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. To symbol zmartwychwstałego Chrystusa, ale też czystości, pokory, niewinności, przebaczenia i posłuszeństwa. Przypomina nam więc o najważniejszym przesłaniu Wielkiej Nocy. Zajączek wielkanocny to przejęty ze starożytności symbol przemijania, zmartwychwstania i płodności. Do nas przywędrował z Niemiec. Według przekazów śpi z otwartymi oczami i właśnie dzięki temu pierwszy zobaczył zmartwychwstanie Chrystusa. Symbolizuje też wiosnę, budzenie się do życia i początek nowego istnienia. Choć teraz zwykle przedstawia się go z koszyczkiem, bo w Wielką Niedzielę zostawia dla dzieci słodycze i drobne upominki. Zajączek (zastępuje go też królik) to symbol odradzającej się przyrody oraz obfitości, dlatego przynosi upominki Kurczak związany jest z symboliką jajka - to nowo narodzone czy odradzające się wiecznie życie. Kurczak, z którego będzie kura, a potem jajko, tworzy ciąg życia. Jajko to też symbol odradzającego się życia. Już od czasów starożytnych było symbolem kultu, któremu przypisywano magiczne moce. Niezwykła przemiana zachodząca za cienką skorupką zadziwiała, budziła podziw i respekt. Egipcjanie zawieszali je pod sufitem świątyń, wykorzystywali w obrzędach pogrzebowych. Persowie wierzyli, że cały świat wykluł się z jajka -białko stało się Słońcem, a żółtko Księżycem. Także w polskiej tradycji ludowej wierzono w magiczne moce jajka. W tradycji chrześcijańskiej jajko symbolizuje zmartwychwstanie Chrystusa i od początku jest ściśle związane ze świętami Wielkiej Nocy. Nie bez powodu więc same jajka i potrawy, których są składnikiem, są najważniejszym elementem wielkanocnego menu. Jaja w postaci pisanek niesiemy też do święcenia. To my staramy się, by ładnie je z tej okazji ozdobić. W przyrodzie zadbała już o to natura. Jaja doczekały się nawet odrębnej nauki zwanej oologią lub owologią - to jeden z działów ornitologii zajmujący się badaniem jaj ptasich, ich budową, ubarwieniem, wielkością i kształtem. - Nasza ludzka wyobraźnia pisankowa to nic przy prawdziwym zróżnicowaniu ptasich jaj w naturze - mówi prof. Piotr Tryjanowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. -Wielkość, barwa, a nawet kształt mają olbrzymie znaczenie. W jaju jest wszystko, czego przynajmniej na pierwszych etapach życia, potrzebuje rozwijające się pisklę. To co widzimy patrząc na jajo, to skorupa wapienna, ale dla ptaka to swoista kapsuła ochronna. Musi być nie tylko solidna, by jej nie zgniotła wysiadująca samica, ale czasami musi mieć maskujące barwy, by jaj nie znalazł drapieżnik, choć warto wiedzieć, że są i jaja mające piękne niebiesko-szafirowe barwy. W ten sposób samica manifestuje samcowi wartość lęgu i zachęca go do kontynuacji rozrodczej współpracy. Zdaniem poznańskiego badacza wśród polskich ptaków nie ma co prawda światowej klasy jajecznych rekordzistów, ale niektóre warto tu przywołać. Na przykład jaja czajcze, które są oliwkowe, nakrapiane i naprawdę trudne do znalezienia wśród traw, czy też jaja kukułcze - relatywnie małe, w stosunku do wielkości ciała ptaka, natura dopasowała je w ten sposób do tego, by jak najłatwiej można było podrzucać je do gniazd mniejszych gatunków. Do najważniejszych symboli wielkanocnych należy baranek; symbolizuje czystość i łagodność, ale też ofiarę Kurczak także stanowi symbol odradzającego się życia, a jego żółty kolor oznacza radość i kojarzy się z wiosną Do święconki zdobimy zazwyczaj jaja kurze, w naturze jest wiele jaj o zdobnych skorupkach 16 • KRZYŻÓWKA Powiedzieli... ZMARTIVYCHIVSTANIEJEZUSA TO NADZIEJA NA NASZE ZMARTIVYCHIVSTANIE (...) TO LTYDARŻENIE JEST DLA MNIE WARUNKIEM SENSOITNOŚCI MOJEJ EGZYSTENCJI IIVSZYSTKICH, KTÓRYCH MAM IV SERCU Przemysław Babiarz, komentator sportowy i prezenter telewizyjny (www.przewodnik-katolicki.pl) Krzyżówka panoramiczna siła, moc Jaskuła lub Laskowik futrzana narzuta r~ Sławomir Mrożek r~ ciężki metal c uprawia sport walki r~ znawca trunków r~ harcerski nóż cenny metal r~ 1/1000 kilograma szef, boss wygórowane aspiracje przebój Krawczyka zona władcy Rosji auto terenowe kończy bieg wiersz miłosny rodzaj ciasta Koziołek z kreskówki i i l ł | \ 1 \ 8 metal 0 symbolu Pm i i 1 r tkanina na szaty liturgiczne - peleryna Rzymianina - archaik wróg Ormuzda 13 np. dziennik rozgłos piesek pokojowy obóz tatarski miłośnik, wielbiciel - ł r stio udem sd 5 popularny kabaret ł * bogactwo Kuwejtu - płynie przez Genewę spłacane przez dłużnika smukłe drzewo dopływ Biebrzy dopływ Warty — 14 r~ czapka z sukna zimna lub gorąca w żyłach znak zodiaku 4 okrągła w cyrku rozgłos, renoma zwolennik Piłsudskiego lek na gardło wynalazca dynamitu Jean, aktor francuski ozdobna na pasku u spódnicy je l bohater „Seksmisji" warkocz -*• ♦ ł r l rodzaj gobelinu - t 1 chiński werniks stolica Senegalu l mieszkańcy Podhala gruby pisak dawny statek rzeczny wodne na banknotach kompan, druh - i jezioro w Rosji —*• ł Leonid, żeglarz kozak czerwony r 7 nakrycie namiotu np. etan - i beztroska zabawa - 2 nad ustami i faza księżyca okrywa pień liche łóżko zyzna gleba dawna moneta gra rekreacyjna 1 ł czubek buta - mała kromka chleba i model Łady tenisowe boisko i imię Lorda Vadera ocena skoku Kamila Stocha rulon ssaki morskie uznane utwory -*• 1 i rów na polu walki olbrzym w micie skandynawskim angielski arystokrata figura stylistyczna czarna polewka ^ i 1 ł zimą na rzece -*• gady z Nilu -*• ł ł l spód bez pokrycia imię i kowskie raian-, aktorki U część krzesła Christian, kreator mody _ 1 6 kamień z wypukłą rzeźbą - 9 kuzyn karpia ostry brzeg stołu frontalne na pozycje wroga - 1 jasne piwo angielskie 11 dawna nazwa statku ł dalszy plan obrazu - dowódca janczarów konkurent Leroy Merlin japoński pilot samobójca - 12 1 obraz w galerii ... Noego wyspa - raj dla turystów r i ł wątły człowiek węglowodór ze smoły Charlize, aktorka z USA rzadki, kowalny metal o symbolu Ce wygłaszane z ambony - \ l 3 miasto z fabryką dywanów 1 metropolia Omanu dawne słowo honoru środowisko pierwotne kulisy wiedzy tajemnej U i ł r~ polecenia akcja żniwna ^ 1 * ł bramini z Indii sąsiad Anglika małe autko do zabawy karty do wróżenia płynie przez Katowice żrąca lub kaustyczna wokół czapki kapitana głos kobiecy imię Pakuli -* gaz szlachetny mocny, gruby sznur kuzynka flądry 1 1 używany do konserwacji maszyn nośność dźwigu - 1 ł 1 ł rzeka z żołnierskiej piosenki U i pozycja w gimnastyce - odgłos koł pociągu 1 ł 16 U leśnych ludzi" ł tańcowała z igłą —*• ... Paryska, zryw rewolucyjny pies-ra-townik naszyjnik 10 przyprawa w kuchni —#• ryba karpio-wata, jaź złoty - imię męskie jak roślina - U Kłodzka lub Łużycka - Jan... Pawluśkiewicz - próg w dolinie rzecznej - 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Litery z pól ponumerowanych od 1 do 16 utworzą rozwiązanie - aktualne hasło. »3?viza3iNOd anvi 3invzVimzou • tp&a Litery z pól ponumerowanych od 1 do 16 utworzą rozwiązanie - aktualne hasło. »3?viza3iNOd anvi 3invzVimzou• tp&a Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 % WYDARZENIA/OGŁOSZENIA DROBNE# 17 Sklepowy koszyk Ukraińca może wpłynąć na zmiany w produkcji żywności Ukraińskie potrawy nie różnią się aż tak bardzo od polskich dań Lucyna Talaśka-Klich lucyna.talaska@polskapress.pl Ukraińcy, którzy uciekli do Polski przedwojną, kupują coraz więcej naszej żywności Jeśłi me znają polskiego, mogą mieć problemy na zakupach. Przetwórcy i handlowcy zastanawiają się, jak im pomóc - Wasza żywność bardzo mi smakuje, w sklepach jest wiele ciekawych produktów, ale na zakupach mam jeszcze problemy - mówi Olena, która oprócz ojczystego języka ukraińskiego zna jeszcze rosyjski i angielski. - Polskiego dopiero się uczę. Coraz więcej rozumiem, ale z czytaniem po polsku mam kłopot, dlatego podczas zakupów szukam pomocy u waszych rodaków, żeby wiedzieć co kupuję. SZIK/UA ŻYWNOŚCI DOBREJ! TANIEJ Do sklepowego wózka Olena włożyła makarony, mleko, ser i mrożone warzywa. - Ukrainki kupują dużo mrożonek, dań na patelnię - zauważa pracownica marketu. - Pewnie dlatego, że najprościej z nich przygotować posiłek nawet nie mając swojej kuchni. Podobnie uważa dr Andrzej Maria Faliński, niezależny ekspert ds. handlu, który dodaje, że mrożonki są niedrogie, a Ukraińcy także w swoim kraju chętnie po nie sięgali. Dodaje, że uchodźcy najczęściej nie są ludźmi zamożnymi, więc zapewne będą szukać żywności tańszej. To z kolei po- winno zachęcić sieci handlowe do rozwoju produktów pod własnymi markami. Jego zdaniem tej grupy klientów ani handlowcy ani przetwórcy nie powinni zlekceważyć. - Zapewne będą pojawiać się na żywności etykiety i napisy w języku ukraińskim oraz produkty odpowiadające ukraińskim gustom - uważa Faliński. - Będziemy obserwować rynek i reagować na potrzeby -mówi Jacek Więckiewicz z Unifreeze w Miesiączkowie (w powiecie brodnickim), która już od dawna w ofercie ma m.in. mieszankę mrożonych warzyw do przygotowania barszczu ukraińskiego. - Na szczęście na naszych opakowaniach są ilustracje, więc jeśli klient z Ukrainy zobaczy np. kalafiory, to domyśli się co jest w środku. - Mamy zapasy opakowań a wprowadzenie jakiejkolwiek zmiany może stanowić duży koszt - twierdzi Mariusz Fal-gowski, prezes Kujawskiej Spółdzielni Mleczarskiej Ke-SeM we Włocławku, który wie, że Ukraińcom smakują ich śmietany, twarogi czy jogurty, bo te produkty przekazywali uchodźcom. - Ale będziemy obserwować rynek i jeśli Ukraińcy zostaną u nas na dłużej, to nie wykluczamy zmian. \AKI Flkl \AfRODlKTACH BĘDĄ TAŃSZE Andrzej Gantner, wiceprezes zarządu i dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności uważa, że znacznie tańszym sposobem na dotarcie do ukraińskich klientów może być stosowanie naklejek w ich języku (zamiast zmiany na opakowaniach): - Tym bardziej że teraz na opakowania trzeba czekać nawet 2-3 miesiące. Jego zdaniem należy zwrócić uwagę na to, że wśród uchodźcówjest sporo dzieci. -Zatem warto, by osoby, które kupują dla nich żywność, mogły rozpoznać alergeny w składzie produktów. A zgodnie z prawem unijnym, które nie obowiązuje w Ukrainie, na produktach sprzedawanych w Polsce takie informacje są wyróżniane w składzie produktu poprzez miedzy innymi większą czcionkę, kolor, pogrubianie. Przydałaby się akcja informacyjna na ten temat, by nasi goście z Ukrainy właściwie odczytywali te informacje. Przetwórcy twierdzą, że niektóre sieci handlowe oczekują od nich szybkiego dostosowania się do zmian. - Cieszymy się, że dzięki Ukraińcom na rynku wewnętrznym będziemy mogli sprzedać więcej naszych produktów, ale wszelkie koszty związane np. z nowymi opakowaniami czy wdrożeniem produktów „przypominających to, co lubią jeść Ukraińcy", poniosą nasze firmy - mówi jeden z przetwórców. - Trzeba to dobrze przemyśleć. Niektórzy liczą, że za jakiś czas problem się sam rozwiąże, gdy Ukraińcy nauczą się polskiego, a w sklepach zatrudnienie znajdą ich rodacy. ©® DROBNE Nieruchomości KUPIĘ mieszkanie do remontu, 609-499-555. KUPIĘ garaż murowany, 609-499-555. KUPIĘ garaż z prądem, okolice Karłowicza tel. 692-531-853. Handlowe FILMY, MUZYKA KUPIĘ PŁYTY GRAMOFONOWE 609155327 SPORT I REKREACJA ROWERY używane tanio 508-436-420. Motoryzacja A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 SKUPAUT wszystkie, 534-983-031. Nauka KOREPETYCJE NIEMIECKI - korepetycje, tłumaczenia Szczecin 691-105-902. CUKIERNIKA Słupsk, 59/8432828. MIESZKANIE na wsi za dozór gospodarczy, 506022528 MURARZA, 512-860-016. NIEMCY: murarz, cieśla, malarz, elektryk, spawacz: 730-011-300. POMOCNIKA na budowę, 512860016 Zdrowie ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762 Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 943473512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 Oddział Szczecin: ul. Nowy Rynek 3,71-875 Szczecin, tel. 9148133 67, fax 91433 48 60 REKLAMA Życzymy Państwu zdrowych, radosnych i spokojnych Świąt Wielkiej Nocy tel. 661-841-555 www.abakus-nieruchomosci .pl kawalerka, loggia oddzielna kuchnia z oknem rej. Centrum 199 000,- 2 pokoje, rozkładowe ciepłociąg, niski czynsz rej. Karłowicza 275 000,- 3 pokoje, rej. Centrum ciepłociąg, loggia z wyposażeniem 335 000,- Usługi AGD RTV FOTO 59/8430465 Serwis RTV, LCD, plazma PRALKI Naprawa w domu. 60377587& BUDOWLANO-REMONTOWE MALOWANIE domów, tynk-puc, odświeżanie, elewacje 792669632 REMONTY od A do Z tel.660-683-933 INSTALACYJNE HYDRAULICZNE, tel. 607703135. PODNOŚNIK ścinka drzew, czyść zarośnięte działki, 792669632. SPRZĄTANIE strychów, garaży, piwnic, wywóz starych mebli oraz gruzu w bigbagach, 607-703-135. Turystyka KRAJ -GÓRY TYLICZ k/Krynicy G. od 90 zł/os. w tym 2 posiłki. Promocja dla grup seniorów. Pok. z łaz.+TV, parking 18/471-13-86 Matrymonialne PAN pozna Panią, 880427176. Różne ZŁOM kupię, potnę, przyjadę i odbiorę, tel. 607703135. Rolnicze ZWIERZĘTA HODOWLANE KURKI odchowane 784 461566 Towarzyskie SŁODKA Asia, 663-092-135. stronaZDROWIA czytaj 18 • INFORMATOR Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 Biblioteka zaprasza na spotkania z pisarzami Anna Czerny-Marecka Słupsk Miejska Biblioteka Publiczna w Słupsku zaprasza na spotkania z dwojgiem pisarzy. 20 kwietnia gościć w niej będzie Dorota MUli, a 22 kwietnia Wojciech Chamier-Gliszczyński Promocja najnowszej książki Doroty Milli - „Szansa od losu" - odbędzie się w czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Słupsku w środę, 20 kwietnia, o godzinie 1^.30. Dorota Milli jest autorką licznych powieści obyczajowych, takich między innymi jak „To jedno zdjęcie", „Schwytać szczęście" czy „Powrót nad jezioro". Mieszka w Kołobrzegu. Akcja jej najnowszej książki dzieje się w Ustce. Tak opisuje tę książkę jej wydawca: Wiosna w Ustce budzi się do życia, a wraz z nią pojawia się miłość... Oktawia po odejściu matki postanawia zawalczyć o swoje szczęście. Sprzedaje rodzinny pensjonat i kupuje owiany tajemnicą piękny i stary dom, który jest lokalną legendą. Dziewczyna pragnie odkryć związane z nim sekrety, które kryją się w nadmorskim lesie. Poznaje przeszłość swojej rodziny, chociaż mieszkańcy ulicy Serdecznej jej tego nie ułatwiają. Z kolei w piątek, 22 kwietnia, zaplanowano spotkanie ze słupskim pisarzem Wojcie- Dorota Milli chem Chamier-Gliszczyńskim. Poprowadzi je dziennikarka „Głosu" Anna Czemy-Marecka, a tematem będzie druga (po „Portreciście psów") powieść słupszczanina pod tajemniczym tytułem „Dawki fanto-mowe". Akcja tej książki toczy się w Trzebielinie w powiecie by-towskim, a jej początek sięga 1956 roku. Jest to historia małżeństwa pielęgniarki i sławnego lekarza, dyrektora zakładu dla psychicznie chorych. Wydawca zachęca do lektury tak: „Kiedy się poznają, Irena jest stażystką w Szpitalu dla Dzieci ze Schorzeniami Nerwicowymi, Wadami Wymowy oraz Charakteru, a on, Ludwik Strauss - słynny na całą Polskę Ludową psychiatra, jest tego szpitala dyrektorem. Pobierają się, on staje się dła niej nauczy- Dorota Milli - autorka powieści obyczajowych „To jedno zdjęcie", „Schwytać szczęście" czy „Powrót nad jezioro" cielem i mentorem. Z czasem jednak jego umysł zaczyna trawić choroba, a relacja małżonków ulega zmianie. „Dawki fantomowe" to utrzymana w tonie wysublimowanej groteski ze świata Rolanda Topora opowieść o zatracie tożsamości, a zarazem o wyzwoleniu spod dominacji drugiej osoby, o odnajdywaniu własnego ja." Powieść ta ma wiele czytelniczych zakamarków, które ucieszą eurydytów. Będzie okazja o nich porozmawiać na spotkaniu w bibliotece. Początek o godzinie 17.©® Krzysztof Ścibor Biuro Calvus Sobota Pogoda dla Pomorza Prognoza smog Gdańsk Kraków Lublin Olsztyn Poznań Toruń Wrocław Warszawa Karpacz Ustrzyki Dolne Zakopane 9 8 9 ° 10° 9 ° 8 ° 7 ° 10° 11 ° 12° 12 ° 11 • 12° 12° 12° 11 ° 10 6 8 ° 8 ° 7 l 6 0 INFORMATOR SANEPID Słupsk 608205830 Człuchów 791220895 Bytów 736333550 KOMUNIKACJA Słupsk: PKP 118000:2219436; PKS 59 842 4256; dyżurny ruchu 59 8437110; MZKSłupsk59 8489300; Lębork: PKS 59 8621972; MZK598621451; Bytów: PKS 59822 2238; Człuchów: PKS 59 834 2213; Miastko: PKS59 8572149. DYŻURY APTEK Słupsk sob/niedz/pon. DOM LEKÓW, ul. Tuwima 4, tel. 598424957 Ustka sob. REMEDIUM, ul. Kardynała Wyszyńskiego 1 b. tel.:598146969,- niedz./pon. NADMORSKA, ul. Marynarki Polskiej 31, tel.: 59 8147770 Bytów sob/niedz/pon. CENTRUM ZDROWIA, ul. Ks. dr Bernarda Sychty 3 Miastko sob/niedz: PIASTOWSKA, ul.DługalO, tel.: 598572245 pon. N0VA,ul. Kazimierza Wielkiego 24, tel.: 59 8576732 Człuchów sob. OBERLAND, ul. Długosza 29. tel. 59 8341752; niedz. PRIMA, ul. Jana Długosza 11; pon. WRACAM DO ZDROWIA, ul. Plac Wolności 1 USŁUGI MEDYCZNE Słupsk: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Janusza Korczaka, ul. Hubalczyków 1, informacja telefoniczna 59846 0100 Ustka-. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, ul. Mickiewicza 12, tel. 59 814 69 68; Poradnia Zdrowia P0Z, ul. Kopernika 18, tel. 59 8146011; Pogotowie Ratunkowe - 59 81470 09 Bytów: Szpital, ul. Lęborska 13, tel. 59822 85 00; Dział Pomocy Doraźnej Miastko, tel. 59 85709 00 Człuchów: Centrum zdrowia, ul. Szczecińska 13, tel.59 834 3142 Miraculum, ul. Grunwaldzka 18, tel.59 8622477 WAŻNE Słupsk: Policja997; ul Reymonta, tel.59 8480645; Pogotowie Ratunkowe999; Straż Miejska986;598434217; Straż Gmmna598485997; Straż Pożarna998; Straż Mfejska alarm986: Ustka 598146761697 696498; Bytów 598222569; USŁUGI POGRZEBOWE Kalla, ul. Armii Krajowej 15, tel. 59 842 8196.601928 600 - całodobowo. Pełna oferta pogrzebowa. Hemies, ul. Obrońców Wybrzeża 1 (całodobowo), tel. 59 842 8495,604434441. Winda i baldachim przy grobie; Hades, ul. Kopernika 15. całodobowo: tel. 59 842 9891.6016637%. Winda i baldachim przy grobie. Zieleń Słupsk Zakład Pogrzebowy ul. Kaszub ska 3 A, te. 502 525 005 - całodobowo. Pełna oferta pogrzebowa AUTOPROMOCJA Głos Pomorza Wtorek się liczy Kup dziennik ze Strefą Biznesu gp24.pl Głos Dziennik Pomorza Sobota-poniedziałek, 16-18.04.2022 SPORT 19 PKO eKSTRAKUMM* BUKMACHERZY STAWIAJĄ NA LECHA, A EKSPERCI TWIERDZĄ, ŻE SZANSE MAJĄ POGOŃ I RAKÓW Wyścig żółwi czy fascynujący finisz Jacek Kmiecik redakcja@polskapress.pl Wyścigiem żółwi określają sceptycy rywalizację o mistrzostwo Polski w tyra sezonie. Entuzjaści natomiast zachwycają się najbardziej emocjonującym finiszem rozgrywek ostatnich lat. Sześćkolejekprzedkońcemse-zonu trzy kluby - Lech Poznań, Pogoń Szczecin, Raków Częstochowa okupują top tabeli z taką samą Uczbą 56 punktowi wcdąż teoretycznie równymi szansami wwalce o tytułu. Kto z tej trójki jest najbliżej zdobycia trofeum? Który zespół ma najłatwiejszą drogę do mistrzostwa? Bukmacherzy upatrują mistrza Polski w obchodzącym w tym roku stulecie Lechu. Za zwycięstwo „Kolejorza" na finiszu ekstraklasy kursy oscylują od 1,95 do 2,10. Za „majstra" dla Rakowa typerzy prognozują od 3,20 do 3,30. A Pogoń w koronie wyceniana jest w zakładach na 3,80-3,85. Eksperci telewizyjni, byli reprezentanci Polskiiutytułowani ligowcy - Radosław Majdan i Tomasz Kłos także w Lechu widzą faworyta. - Lech z tej trójki ma najlepszy kalendarz, podczas gdy najgorszy ma Pogoń - twierdzi Kłos. - „Kolejoiz" ma najlepszą obronę razem z Pogonią, ale i najlepszy atak. Lechici dużo strzelają imało tracą. Ich siła ognia jest imponująca. W następnej po wielkanocnej 30. kolejce Rakówpodejmuje Pogoń, a Lech zagra u siebie z Górnikiem Łęczna. - To może być decydujący moment w rozgrywce - uważa Majdan. - Jeśli Raków z Pogonią podzielą się punktami, a Lech zwycięży, to odskoczy konkurentom na dwa punkty, ale moim zdaniem, wszystko rozstrzygnie się dopiero w ostatniej kolejce. Zdaniem byłego bramkarza Pogoni oraz Wisły Kraków i obecnego eksperta Canal+ wyrównana rywalizacja trzech klubów wynika z ich dobrej organizacji gry obronnej i zaczepnej. - Nie postawiłbym wszystkich pieniędzy na zwycięstwo Lecha. Przecież nagle Pogoń może złapać rytm. Albo Raków się rozpędzi - przekonuje ekspert Radosław Majdan - Nie ma obecnie w ekstraklasie takich dominatorów jak kie-, dyś - dodaje Majdan. - Moja Wisła lała rywali jak chciała: 3,4 czy 5 pakowała. A teraz mamy trzy wyrównane kluby, które szarpią się o tytuł. Były golkiper nie zgadza się jednak, że tegoroczny finisz ekstraklasy przypomina wyścig żółwi po mistrzostwo. - To są dobre drużyny i grają supermecze, gwarantujące kibicom wielkie emocje do samego końca, czyli ostatniej kolejki -przekonuje Majdan. - Nie postawiłbym wszystkich pieniędzy na zwycięstwo Lecha. Przecież nagle Pogoń może złapać rytm. Albo Raków się rozpędzi. Dawno nie mieliśmy tak wyrównanej, a jednocześnie ekscytującej walki o mistrzostwo. Ze swoim dawnym kolegą zgadza się były obrońca. - Raków nie jest doceniany, ale gra na swoim dobrym poziomie i może okazać się czarnym koniem - obiecuje sobie Kłos. -Sporo o sile pretendentów do „majstra" powinien pokazać finał Pucharu Polski, rozegrany 2 maja pomiędzy Lechem a Rakowem. Wlidzeniby walkaoty-tuł ma się rozstrzygnąć między Lechem a Pogonią, lecz przysłowie mówi, że gdzie się dwóch bije, tam trzeci korzysta. Terminarz pretendentów do końca sezonu: Lech: Wisła Płock (wyjazd), Górnik Łęczna (dom), Stal Mielec (d), Piast Gliwice (w), Warta Poznań (w), Zagłębie Lubin (d). Pogoń: Jagiellonia Białystok (w), Raków (d), Legia Warszawa (d), Śląsk Wrocław (w), Lechia Gdańsk (w), Termalica Niecie-cza (d). Raków: Termalica (w), Pogoń (w), Górnik Łęczna (d), Cra-covia (d), Zagłębie (w), Lechia (d).©© LeBron za burtą, Grecki Bóg i Bucks obronią się; Filip Bares Twitter:@Bares34 Sezon regularny NBA za nami. W nocy z piątku na sobotę ruszyły play-offy NBA. Zabraknie LeBrona Jamesa, ale chętnych do tytułu jest więcej niż w ostatnich latach. Konferencja Wschodnia Millwaukee Bucks, Miami Heat, Boston Celtics, Brooklyn Nets, Philadelphia 76ers -po stronie wschodniej jest pięciu mocnych kandydatów do gry w finałach NBA. Faworytem wydają się być mistrzowie z zeszłego roku - Bucks. Podopieczni Mike'a Budenhol-zera zakończyli sezon regularny z bilansem 51-31, czyli takim samym jak Celtics i Sixers, ale uplasowali się pomiędzy nimi na 3. miejscu. Bucks mogą przede wszystkim liczyć na swoją gwiazdę, dwukrotnego MVP, MVP Finałów i Obrońcę Roku Giannisa Antetokounmpo. Grek mógłby i w tym roku zostać wybrany najlepszym zawodnikiem ligi, lecz głosujący raczej nie będą chcieli znowu go nagradzać... Obrońcy tytułu nie będą mieli jednak łatwego zadania w I rundzie, bo będą musieli się zmierzyć z rewelacją tego sezonu - Chicago Bulls. Zespół ze stanu Illinois zajął 6. miejsce w konferencji, ale przez wiele miesięcy zajmował fotel lidera. Kontuzje Patricka Williamsa, Lonzo Balia czy Alexa Carusa osłabiły drużynę w drugim etapie sezonu, jednak DeMar DeRozan nie pozwolił statkowi na zatonięcie. W play-offach przeciwko Bucks może to być jednak za mało. Najciekawszym pojedynkiem na wschodzie wydaje się starcie Brooklyn Nets z Boston Celtics. Zespół Ime Udoki miał duże problemy na początku sezonu, potem się pozbierał. - Oni muszą nauczyć się podawać. Rywale wiedzą, co zrobią i dlatego jesteśmy statyczni - powiedział o gwiazdach zespołu Marcus Smart. Od tego wywiadu Jayson Tatum, Jaylen Brown i Celtics są najlepszym zespołem w całej lidze i zajęli 2. miejsce w konferencji dzięki najlepszej obronie. Na nieszczęście, w I rundzie trafili na Nets z Kevinem Durantem i Kyriem Irvingiem w składzie. O pierwszego Boston starał się jeszcze latem 2016, a drugi opuścił klub z Massachussets w kontrowersyjnych okolicznościach. Serie na wschodzie: Miami Heat - Cleveland Cavaliers lub Atlanta Hawks, Boston Celtics - Brooklyn Nets, Millwaukee Bucks - Chicago Bulls, Philadelphia 76ers - Toronto Rap-tors. Konferencja Zachodnia Na zachodzie największą niespodzianką jest brak Los Angeles Lakers w play-offach. LeBron James mimo fenomenalnego sezonu w wieku 37 lat, nie dał rady dociągnąć kolegów do kluczowego etapu sezonu. Choć on akurat zrobił wszystko, co mógł. Fala „hejtu" wylała się przede wszystkim na Russella West-brooka i Anthony'ego Davisa. Pierwszy miał być trzecią gwiazdą zespołu, która odciąża LeBrona w obowiązkach, takich jak rozgrywanie. Okazał się zaś kosztowną „dziurą" zarabiającą ponad 1/3 całej puli w Lakers (ponad 40 min za sezon). Davis natomiast - tak jak przyzwyczaił kibiców- spędził większość czasu w szpitalu, lecząc różne kontuzje. W tym sezonie na zachodzie najlepsze okazało się Pho-enix Suns, które rok temu przegrało w finałach NBA z Bucks. Chris Paul dalej czeka na mistrzowski pierścień, a internet chce zobaczyć jego zespół w finale z Nets, bo... wówczas na parkiecie byłoby trzech byłych partnerów celebrytki Kendal Jenner, z rodziny Kardashian - Devin Booker, Blake Griffin i Ben Sim-mons. Skoro Lakers zgarnęli tytuł negatywnej niespodzianki, to czas napisać coś o pozytywej. Memphis Grizzlies mieli ambi-cje awansować do tegorocznych play-offów, ale nie mogli spodziewać się tak świetnej gry swojego młodego trzonu. 22-letni rozgrywający Ja Mo-rant stał się prawdziwą gwiazdą ligi i zbiera porównania do Westbrooka czy Derricka Rose'a, gdy ci byli u szczytu możliwości. Morant poprowadził Grizzlies do drugiego miejsca na zachodzie, którzy w pierwszej rundzie zmierzą się z Los Angeles Clipper s albo New Orleans PEli-cans. Podopieczni Ty Lue zagrają bez kontuzjowanego cały sezon, dwukrotnego MVP Finałów Kawhia Leonarda, ale z wracającym po urazie Paulem Georgem. „Czarnym koniem" (o ile można ich tak nazwać) może być natomiast Golden State Wariors. W latach 2015 - 2019 zespół Steve'a Kerra grał w pięciu finałach NBA z rzędu, wygrywając trzy z nich, ale kontuzje Klaya Thompsona, Ste-pha Curry'ego i odejście Ke-vina Duranta zahamowały rozwój dynastii. Teraz War-riors są ponownie w pełni sił, a przed powrotem Klaya mieli nawet najlepszy bilans w lidze. Nikt w NBA nie ma lepszego obwodu niż Golden State ze swoim „Splash Brothers". I nikt nie ma takiego doświadczenia w play-offach jak oni. Dlatego nikt nie ma wątpliwości, że będą groźni. Warriors zagrają w pierwszej rundzie z prawdopodobnym MVP Nikolą Jokiciem i Denver Nuggets. Serb został wybrany MVP NBA już w zeszłym sezonie, ale w tym poziom trudności był jeszcze wyższy. Nuggets musieli grać bez Jamala Murraya i Michaela Portera Jr., a mimo to Jokić zagwarantował im 6. miejsce na zachodzie. Przypomnijmy, że Serba znalazł polski skaut koszykarski, pracujący dla Nuggets Rafał Juć. Serie na zachodzie: Phoenix Suns - Los Angeles Clip-pers lub New Orleans Pelicans, Memphis Grizzlies - Minnesota Timberwolves, Dallas Mavericks -Utah Jazz, Golden State Warriors - Denver Nuggets. ©® Redaktor naczelny Przemysław Szy mańczy k. Z-cy red. nacz.: Marcin Stef anowski. Wojciech Freikhowski, YnonaHusaim-Sobecka. Prezes oddziału Piotr Grabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko. Dyrektor marketingu Robert Gromowski. Redakqa.StUPSK.ul. Henryka Pobożnego19,teL598488IOO, redakqiLgp24@polskapress.pl KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, teł.943473552. redał