Boże Narodzenie prawosławnych, w piątek Wigilia /2 Nowy taryfikator Kierowcy płacą wyższe mandaty, rekordowe /3 Orszak Trzech Króli W regionie będą orszaki, w Słupsku nie! /4 Z prokuratury, sprawa zaczadzenia 13-letniej Ni kol i jest w toku /5 Środa-czwartek 5-6 stycznia 2022 Nr 3 (4551) Nakład 9.280 egz. 3,30 ZŁ W TYM 8%VAT Nrindeksu348-570 Nr ISSN 0137-9526 Pomorza 9 770137 952039 Święto Objawienia Pańskiego MĘDRCY ZE WSCHODU PRZYBYLI DO BETLEJEM, ABY ODDAĆ POKŁON JEZUSOWI. WSPÓLNIE MOŻEMY PRZEŻYĆ UROCZYSTOŚĆ EPIFANII JAKO RADOSNY MOMENT OBJAWIENIA PAŃSKIEGO, W KTÓRYM JEZUS PRAGNIE UKAZAĆ SIĘ KAŻDEMU CZŁOWIEKOWI. Urzędy 7 stycznia, niektóre otwarte /4 Budują podwórko, w centrum Słupska/5 Objawienie Pańskie, jak jest obchodzone na świecie/15 AUTOPROMOCJA 02 Druga strona Głos Dziennik Pomorza Środaczwartek, 5-6.01.2022 Pogoda w regionie Barometr 1009 hPa Wiatr płd/zach25 km/h Uwaga możliwy deszcz Objawienie Pańskie, czyli Chrystus dobroczyńcą SwIętoTrmiiKrdli X Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali. Weszli do domu i zobaczyli Dziecięz Matką Jego. Maryją: upadli na twarz i oddali Mu poidon. I otworzywszy swe skarby, ofiarowali Mu dary. złota kadzidło i mirę. A otrzymawszy we śnie nakaz, żeby nie wracafi do Heroda, inną drogą udafi się do swojej ojczyzny. (Mt 210-12) Tylko on jeden, tylko ewangelista Mateusz opisuje fakt odwiedzin nowo narodzonego Jezusa przez niespotykanych gości. I nie wyjaśnia, kim byli. Czy tak jak chcą niektórzy magami? Czy może mędrcami? Czy też może właśnie tak jak zachowane zostało w polskiej tradycji królami. Iiluich naprawdę było. To wciąż pozostaje niewyjaśnione. Wiele innych faktów z ziemskiego życia Boga znajduje potwierdzenie nie tylko w innych ewangeliach, ale i przekazach historycznych. Ten znajdziemy tylko tutaj. Dlaczego więc ten tak lakoniczny w sumie opis dał podwaliny świętu, które dziś jest jednym z najważniejszych w Kościele? Może nie w tym ilu było owych wędrowców i co przynieśli, jest rzecz. Warto poszukać odpowiedzi w dwóch innych słowach opisujących to święto. Objawienie Pańskie i Epifania. Praktycznie znaczą to samo, alekiedypomy-ślimy o nich osobno, zauważymy pewną różnicę. Objawienie nie ma wymiaru jednodniowego. Zaczyna się wmomencie zwiastowania i trwa poprzez na- rodziny, wizytę, którą wspominamy 6 stycznia, w końcu chrzest w Jordanie i słowa: „To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!" aż po cud w Kanie Galilejskiej. Kiedyś te wszystkie trzy wydarzenia z życia Jezusa wspominane były wspólnie. Bo w każdej z tych chwil pokazywał swoje boskie oblicze. Ten dzień ma nas przybliżać do pasterzy, mędrców/magów/królów, Jana Chrzciciela i weselnych gości. Ma nam pokazać prawdziwe objawienie. Wytłumaczenie drugiego z tych słów na nazwanie święta 6 stycznia, czyli epifania wymaga tylko do zerknięcia do encyklopedii: „uchwytna ingerencja osobowego Boga w historię świata". To także objawienie. Tradycją jest również pisanie kredą przyniesioną z kościoła (a obecność na mszy świętej jest obowiązkowa) na drzwiach domostw trzech liter C+M+B co oznaczać ma: Niech Chrystus błogosławi temu domowi (łacChristus Mansionem Bene-dicat). Ta tradycja narodziła się w XVIII wieku. Skrót przypisywany jest również żyjącemu kilka stuleci wcześniej świętemu Augustynowi, który rozszyfro-wywany jest jako Christus Mul-torum Benefactor (Pol. Chrystus dobroczyńcą wielu). Ale nawet kiedy zdecydujemy się na skrót K+M+B, czyli imiona gości Jezusa pochodzące ze średniowiecznej legendy Kacper, Melchior, Baltazar - to również pokażemy, że doskonale rozumiemy sens Epifanii. ©® Michał Elmerych Prenumerata Zadzwoń! 1 94 3401114 iw fZf prenumerata.gdpapolskapress.pl prenumerata.gp24.pl Niech będą z nami Bóg i nasza wielka miłość do drugiego człowieka Rmmmm Z ojcem Pawłem Stefanow-skim. proboszczem parafii prawosławnej św.Mikołaja wSzczecinie rozmawia Michał Elmerych. W kościele rzymskokatolickim Uroczystość Trzech Króli, a w kościołach obrządku wschodniego Wigilia Bożego Narodzenia. Najpierw uroczysta kolacja. potem nabożeństwo? Czas cerkiewny ma się nijak do czasu rzeczywistego. I dlatego w wigilię sprawowane są dwa nabożeństwa. Jedno sprawowane jest rano, czyli w tym roku w czwartek. To Liturgia św. Bazylego Wielkiego, sprawowana tylko w wyjątkowych chwilach. A potem sprawowane jest Wielkie Powieczerze czyli nabożeństwo i jutrznia. I dlatego jedni jedzą kolację przed tymi uroczystościami, a inni dopiero po powrocie z cerkwi. O kolacji jeszcze porozmawiamy. ale jeszcze o obrządkach. Tę poranną liturgię rozpoczynacie o... Dziewiątej. Jest ona o tyle ciekawa, że podczas niej odczytywanych jest wiele fragmentów Starego Testamentu, w których mowa jest właśnie o proroctwach zapowiadających Boże Narodzenie. Jest tam wiele momentów, w których różni prorocy, często kilkaset lat wcześniej mówili, że pojawi się dziewica, która urodzi syna i da mu na imię Manuel. Immanuel, Emanuel, Manuel - czyli Bóg z nami. To jest takie przygotowanie modlitewne na nadejście Boga. Co ciekawe kiedyś to była liturgia sprawowana wieczorem, ludzie na krótko rozchodzili się po niej na skromną wieczerzę i wracali do cerkwi by spędzić tam całą noc w oczekiwaniu i na modlitwie. To było bardzo rodzinne wydarzenie. Teraz zwłaszcza w parafiach miejskich wyglą- da to nieco inaczej, ale w klasztorach wciąż ten zwyczaj jest kultywowany. Czyli rano spotykacie się o dziewiątej, a wieczorem? O siedemnastej i kończymy o siódmej, siódmej trzydzieści... Zaraz, zaraz... do siódmej... Ech no tak. Od siedemnastej do dziewiętnastej trzydzieści (śmiech) Wolałem dopytać, bo wiem że w cerkwi obrzędy potrafią trwać. Prawda jest taka, że tak się przecież dzieje w Wielkanoc, gdzie zaczynamy czytaniami Dziejów Apostolskich wieczorem, a kończymy około piątej rano. Wróćmy jednak do Bożego Narodzenia i wieczerzy, o której ojciec wspomniał. Co znajdzie się na tym tradycyjnym stole. Nasza kolacja wigilijna jest skromna, jesteśmy Łemkami, a Łemkowie zawsze jedli bardzo prosto. Nie ma wyrafinowanych dań, ale nie dlatego że nie potrafiliśmy ich przy- • rządzić, ale przede wszystkim dlatego, że ten święty wieczór miał mieć właśnie taki skromny charakter. Zaczynamy więc od prosfory i czosnku a potem grzyby, kapusta z grochem, fasola, postny żur z owsa czyli kiesyłycia, pierogi z kapustą i grzybami... Aprosforato? Prosty kwaszony chleb, który spełnia podobną rolę jaką u was spełnia... opłatek. Mam wrażenie, że każde kolejne święta coraz więcej osób obrządku prawosławnego wśród nas. Zauważacie ten wzrost? Tak, oczywiście, że to widzimy. Zmienia się także struktura naszej parafii. Proszę jednak zwrócić też uwagę, że wielu z tych ludzi, których spotykamy w naszym codziennym życiu, aktorzy pochodzą zza naszej wschodniej granicy, to ludzie którzy przez lata z cerkwią się nie stykali. Komunizm w Rosji, Białorusi czy na Ukrainie wywołał w kwe- g stiach wiary wielkie spusto- s szenie. Ale i tak sporo ludzi r przychodzi do naszej cerkwi. Jedni chodzą regularnie inni raczej sporadycznie, no niemniej to przekłada się na liczby. Ale jest jeden z elementów bardzo wyraźny w kwestii powiększenia się parafii i on jakby też to jest dobrym prognostykiem można powiedzieć na przyszłość. Bo wskazuje, że nasi parafianie to nie tylko pracownicy. Ci którzy przyjeżdżają, pracują a potem wyjeżdżają, czyli tacy ludzie nie związani z miejscem. W perspektywie ostatnich powiedzmy dziesięciu lat liczba chrztów wzrosła o ponad tysiąc procent. Czyli ci którzy przyjechali osiedlają się tutaj? Jeśli tylko się postaramy, mówię tutaj o włodarzach miast, regionów czy Polski zachęcić ich do pozostawania tutaj możemy skorzystać na ich obecności. Pomóc w asymilacji? Ja myślę, że oni się asymi-lują na tyle, na ile mogą i chcą. Zasada jest taka, że nie będą asymilować się w społeczeństwie,, które ich nie lubi, ale mogą polubić miejsce i mogą sami dać się polubić Oczywiście wiadomo antagonizmy są. Dużo pomagam tym ludziom i widzę jak dla nich jest ważne, że komuś zależy na ich losie. ©® Na Celników „Gtesu Pemoni" fidiiktofdytumy pod numerem tttefenu 510026919 Rzeczkowska bogumila.rzeczkowska@gp24.pl KALENDARIUM 5 stycznia 5sty< im Rozbicie dzielnicowe: po śmierci Bolesława IV Kędzierzawego, nowym księciem zwierzchnim został książę wielkopolski Mieszko III Stary. Hospodar mołdawski Roman I złożył hołd lenny Jadwidze Andegaweńskiej i Władysławowi II Jagielle. um Władze rosyjskie wprowadziły obowiązek nauki języka rosyjskiego we wszystkich gimnazjach Królestwa Polskiego. 1M4 W nocy z 5 na 6 stycznia 358 bombowców RAF dokonało nalotu na Szczecin. O® LOTTO 3.01.2022r.. godz. 2130 Multi Mułti: 4,9,17,21.22.32,33. 34, 36.37.38.41,48,49,50,60, 64,69,70,75 Plus 41 Ekstra Pensja: 4,6,23,31.33. +3 Ekstra Premia: 10.16.17.21,32. +3 Mini Lotto:4,10,20,40,42 Kaskada: 2,4,7,8,9,13,14,15,16, 17,21,23 SuperSzansa: 9.3.8.9.1.2.5 4.012022 r.. godz. 14 Multi Multi: 4.5.7.9.11.16.17. 21.22.25.30.37.38.39,44,49. 52.60.65.78 Plus 78 Kaskada: 4.6.8.9.10.11.13.15.16. 17,18.21 SuperSzansa: 1,1,9,2,7,9,5 WALUTY Z 4.01.2022 USD 4,0468(*) EUR 4*5737 ) CHF 4.4090 ') GBP 5.4C77W (+) wzrost ceny wstosunku do notowania poprzedniego. (-) spadek ceny wstosunku do notowania poprzedniego, (0) bez zmian AUTOPROMOCJA FURNITURE FflCTORY FABRYKA MEBLI faserplast TWOJA FIRMA TEŻ MOŻE WESPRZEĆ AKCJĘ! wioletta.antonowska@polskapress.pl tel.697 770173 lll Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Wydarzenia 03 Nowy taryfikator. Słupscy kierowcy ukarani nowymi mandatami. Rekordzista uiścił 2 tys. zł Alek Radomski aieksanderjadomski@gp24.pl Bardziej dotkliwe mandaty nie tylko za przekroczenie prędkości, ale i surowsze kary za inne wykroczenia. Do tego całkiem prawdopodobny mandat przy wezwaniu policji do kolizji. Zmieniony taryfikator już działa, co odczuwają również w Słupsku. . • i i * .. _ i Nowy taryfikator mandatów wszedł w życie z l stycznia. Tylko w poniedziałek słupska drogówka wystawiła 33 mandaty za zbyt szybką jazdę. Policjanci prędkość mierzyli między innymi w mieście, obwodnicy i tradycyjnie na DK6. Wczoraj najwyższa kwota mandatu sięgnęła tysiąca złotych. Słono płacili też kierowcy wmi-niony weekend, kiedy to na pedał gazu za mocno nacisnęło 26 zmotoryzowanych. - Najwyższy mandat w wysokości dwóch tysięcy złotych Nowy taryfikator jest jeszcze bardziej surowy w przypadku wykroczeń wobec pieszych. Np. za nieustąpienie pierwszeństwa przechodniowi zapłacimy 1500 zł. ponieważ to wykroczenie wobec pieszego plus tysiąc za spowodowanie zdarzenia został nałożony na 2i-latka, który uzyskał prędkość 159 km/h przy dopuszczalnej 90 km/h - informuje mł. asp. Monika Sadurska, oficer prasowy KMP Słupsk. - 1500 złotych z kolei zapłaci 55-latek, który wyprzedzał inny pojazd na przejściu dla pieszych. Jak informuje policja, obaj kierowcy otrzymali też po 10 punktów karnych. Zgodnie z nowym taryfikatorem przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h oznacza mandat od 800 zł do 1600 zł, a 41-50 km/h nawet od 1000 zł do2000 zł. Im wskazówka prędkościo- mierza powędruje dalej poza dopuszczoną prawem normę, tym wyższe kary. Jeśli przekroczymy prędkość o 60 km/h, policja nałoży na nas mandat rzędu 3000 zł i nawet 5000 zł za jazdę 70 km/h ponad normę. Policjant na miejscu może ukarać kierowcę mandatem maksymalnie do 5000 zł, ale przy zbiegu wykroczeń nawet do 6000 zł. Jeśli doprowadzimy do kolizji z zagrożeniem w ruchu drogowym, to na dzień dobry musimy liczyć się z mandatem w wysokości tysiąca złotych powiększonym o przyczynę określoną w taryfikatorze. Jednak nie wszystkie wykroczenia są ujęte w taryfikatorze. Mowa np. o nieustąpieniu pierwszeństwa czy najechaniu na tył innego pojazdu. Wówczas ich wysokość ustala się na zasadach ogólnych, czyli stosując widełki od 20 zł do nawet 5000 zł właśnie. Minimalna wartość takiego mandatu to więc 1020 zł, choć równie dobrze może on być i pięciokrotnie większy. Mandat będzie też tradycyjnie nieuchronny, jeśli wezwiemy na miejsce zdarzenia policję, której zadaniem będzie rozstrzygnięcie o winie. Przepisy wymagają jednak wezwania służb, kiedy w zdarzeniu są poszkodowani. <§>® Chronimy polskie rodziny podatki 1liir na ogrzewanie ♦%<. na paliwo dodatek osłonowy 04 Wydarzenia Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Orszaki Trzech Króli odbędą się w czwartek tylko w niektórych miejscowościach regionu Magdalena Olechnowicz magdalena.ofechnowia@gp24.pl A W czwartek. 6 stycznia, chrześcijanie obchodzą Święto Obja-wienia Pańskiego, zwane Świętem Tftech Króli. Jest to dzień wolny od pracy. Rokrocznie w tym dniu w miastach i na wsiach odbywają się Orszaki Tłzech Króli. Ze względu na pandemię wiele parafii zre-zygnowafoztej tradycji, jednak w niektórych miejscach Orszaki Trzech Króli odbędą się. Sprawdziliśmy gdzie. Święto Trzech Króli to chrześcijańska uroczystość mająca uczcić objawienie się Boga człowiekowi. Symbolami święta jest historia opisana w Ewangelii Mateusza, według której Mędrcy ze Wschodu przybyli do Betlejem, aby oddać pokłon Jezusowi. W kościele rzymskokatolickim Objawienie Pańskiejest świętem nakazanym, co oznacza, że powinno się w tym dniu uczestniczyć we mszy świętej. Tradycją stały się Orszaki Trzech Króli, jednak większość parafii zrezygnowała z nich ze względu na pandemię. Dlatego w Słupsku w tym roku orszak nie wyruszy. Jak informuje ks. Wojciech Parfianowicz, rzecznik prasowy Diecezji Koszalińsko-Kołobrze-skiej, na terenie diecezji orszaki odbędą się jedynie w Sławnie, Jastrowiu, Połczynie Zdroju i Pile. - W stolicy diecezji - w Kołobrzegu - w tym roku orszak nie odbędzie się. Jednak w katedrze uroczystej Mszy św. o godz. 10 będzie przewodniczył bp Edward Dajczak. Eucharystię poprzedzi inscenizacja wizyty Mędrców w żłóbku -mówi rzecznik. Część naszego terenu należy do diecezji pelplińskiej i tu w kilku parafiach orszaki odbędą się. Diecezja informuje, że: „Orszak Trzech Króli w 2022 roku odbędzie się zgodnie z aktualnymi wytycznymi Ministerstwa Zdrowia i Sanepidu. Staramy się, mimo trudnej sytuacji epidemicznej, przeżyć Uroczystość Epifanii, jako radosny moment Objawienia Pańskiego, w którym Jezus pragnie ukazać się każdemu człowiekowi niezależnie od wieku, koloru skóry czy pozycji społecznej. W betlejemskiej stajence zmieszczą się wszyscy, ubogi lud z pobliskich pastwisk oraz bogaci Mędrcy ze Wschodu, którzy przybywają z daleka, zmieszczą się zarówno prości pracownicy, jak i wykształceni władcy. Każdy z nas może przybyć do Zbawiciela z pokłonem i cieszyć się radością spotkania." Do wspólnego świętowania zaprasza m.in. Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Objeździe (gmina Ustka). Orszak Trzech Króli w Bytowie i Nożynie już w najbliższy czwartek. Na zdjęciu poprzedni orszak - Drugi raz w naszej parafii organizowany jest Orszak Trzech Króli. Zachęcamy do udziału w tym wydarzeniu, które jest radosną manifestacją wiary i przywiązania do tradycji chrześcijańskiej. Rozpoczniemy Orszak przy plebanii o godz. 14.30, razem z Trzema Królami przejdziemy do kościoła. Mile widziane przebrania: za pasterzy, aniołów, kolorowe chusty. Głowy ozdobimy koronami, które otrzymamy - zachęca proboszcz. Do wspólnego orszaku zaprasza także Parafia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Łebie. - O godz. 15.00 z kościoła św. Jakuba wyruszy Orszak Trzech Króli. 015-30 Orszak przybędzie do naszej Parafii i będzie inscenizacja. 016.30 będą nieszpory kolędowe apo nich uroczysta Msza Św., podczas których śpiew animować będzie zespół Stella Maris i nasza Parafialna Schola Rodzinna. Po Mszy św. tradycyjne rozesłanie Chebem i Winem. Zapra- szamy serdecznie - mówi proboszcz parafii. Pierwszy raz orszak przejdzie także ulicami Potęgowa. - W czwartek, 6 stycznia, zapraszamy na historyczne wydarzenie - po raz pierwszy ulicami Potęgowa przemaszeruje Orszak Trzech Króli. Początek mszy świętej o godz. 12:30 w kościele w Potęgowie, po mszy wspólnie przemaszerujemy do stajenki przy Urzędzie Gminy. Tu Gminny Ośrodek Kultury w Potęgowie przygotował dla wszystkich chętnych odpowiednie stroje. Sprawmy, by ten dzień był wyjątkowy - zapraszają ks. proboszcz Waldemar Pielecki, dyrektor Joanna Basiak oraz wójt Gminy Potęgowo Dawid Litwin. Orszak Trzech Króli w Bytowie iNożynie - Zapraszamy wszystkich na 5. edycję Orszaku Trzech Króli w Nożynie - zachęca ks. Michał Lal, proboszcz parafii św. Antoniego Padewskiego w Nożynie. Rozpoczynamy o godzinie 14 na stadionie w Nożynie. Orszak odbędzie się również C.r ntofrrn rrm?TAmr\ w Bytowie. - Zapraszamy do wspólnego świętowania całymi rodzinami - zachęcają księża z parafii św. Katarzyny. - Będzie wspólne kolędowanie, pałac Heroda, żywa szopka, atrakcje dla dzieci, słodki i słony poczęstunek. Bądźmy w tym dniu razem. Początek o godz. 14 na by-towskim rynku. Co piszemy na drzwiach? Podczas każdej Mszy Świętej księża błogosławią kredę i kadzidło. Kredą kreślimy na drzwiach naszych domów pierwsze litery imion Trzech Mędrców: Kacpra, Melchiora i Baltazara. Przez ten znak podkreślamy, że jak Mędrcy ze Wschodu, również i my szukamy Chrystusa i radujemy się z Jego odnalezienia. Litery (C+ M + B 2022) oznaczają również prośbę, aby Chrystus błogosławił nasz dom. ©© (LIS) W piątek 7 stycznia w Słupsku i regionie część urzędów nie będzie przjjmowaćm petentów Wojciech Nowak wojciech.nowak@polskapress.pl 7stycznia większość urzędów samorządowych na terenie powiatu słtpskiego będzie zamknięta-tylko cztery pozosta-ną otwarte. Czynne będą także Urzędy Miejskie w Bytowie i Miastku. Ratusz w Słupsku 7 stycznia będzie nieczynny. Urząd Stanu Cywilnego w Słupsku będzie czynny w godz. od 10 do 14 będzie pełnił dyżur w sprawach rejestracji zgonów; tel. 59 84 88 334. Starostwo Powiatowe w Słupsku będzie czynne w godz. 7.30-15. Gmina Damnica Urząd Gminy będzie czynny w godz. 7.30-14.30. Ratusz w Słupsku będzie nieczynny. Dyżur pełni tylko Urząd Stanu Cywilnego w Słupsku w sprawie rejestracji zgonów Dębnica Kaszubska W dniu 7 stycznia Urząd Gminy będzie nieczynny. Gmina Główczyce W dniu 7 stycznia Urząd Gminy w Główczycach będzie czynny wgodz.7-15. Kępice W dniu 7 stycznia Urząd Gminy w Kępicach będzie nieczynny. Gmina Kobylnica W dniu 7 stycznia Urząd Gminy w Kobylnicy będzie nieczynny. Gmina Potęgowo Urząd będzie nieczynny. Gmina Słupsk 7 stycznia urząd nieczynny. Gmina Smołdzino Urząd Gminy w Smołdzinie będzie nieczynny. Gmina Ustka I W dniu 7 stycznia Urząd Gminy 1 w Ustce będzie nieczynny. CĆ. < 6' Ustka W dniu 7 stycznia Urząd Miejski w Ustce będzie czynny w godz. 7.30-15.30. Bytów Urząd Miejski w Bytowie będzie czynny w godz. 7-15. Miastko Urząd Miejski będzie czynny w godz. 7.15-15.15. ©® Nekrologi zamówisz tutaj: Słupsk, ul. Henryka Pobożnego 19, 59 848 8103 reklama.slupsk@polskapress.pl Wyrazy współczucia i szczerego żalu Pani Jolancie Dybiec z powodu śmierci Męża składają Wójt Gminy, Rada Gminy oraz Pracownicy Urzędu Gminy w Słupsku Z głębokim żalem i smutkiem środowisko lekarskie żegna lekarza r Irenę Moszczynską specjalistę w dziedzinie dermatologii i wenerologu. Wyrazy szczerego współczucia Rodzinie składają lekarze z Delegatury Słupskiej Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku Glos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Wydarzenia 05 Sprawa zaczadzenia 13-letniej Nikoli ze Słupska musi być dalej prowadzona BogL*n8a Rzeczkowska bogumila.TOCzkowska@gp24.pl Prokuratura Regionalna w Gdańsku nie zgodziła się z decygą Prokuratury Okręgowej w Słupsku. Dwukrotnie umorzona w Słupsku sprawa zaczadzenia Nikoli Sendek musi zostać dokładnie wyjaśniona. dowaiia śmierci 13-letniej Nikoli Sendek Prokuratura Okręgowa w Słupsku będzie musiała dalej prowadzić, co oznacza -uzupełnić materiał dowodowy o dodatkowe przesłuchania świadków w kontekście dokumentacji technicznej, przeanalizować, a dopiero później wyciągnąć wnioski i podjąć decyzję, czy i kto zawinił w tej sprawie. Tak więc pojawiła się szansa na dokładne zbadanie sprawy według wskazówek Prokuratury Regionalnej w Gdańsku. Śmierć w łazience Tragedia wydarzyła się 14 lutego 2020 roku mieszkaniu komunalnym przy ulicy Rybackiej w Słupsku, którego właścicielem jest miasto, a zarządcą Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w Słupsku. 13-letnia Nikola w czasie wieczor- nej kąpieli w wannie zatruła się tlenkiem węgla. Rodzice dziewczynki i ich pełnomocnik twierdzą, że winę ponosi zarządca nieruchomości - Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w Słupsku, które wynajęło lokatorom mieszkanie z takim stanie technicznym. Jednak śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Słupsku zostało dwukrotnie umorzone. Wxly wentylacji Prokuratura Okręgowa w Słupsku prowadziła śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci dziewczynki oraz niedopełnienia obowiązków służbowych przez osoby odpowiedzialne za prawidłowe przeprowadzenie kontroli instalacji gazowej i kominowej w mieszkaniu zajmowanym przez rodzinę dziewczynki. Jednakumorzyła postępowanie w całości z powodu braku znamion przestępstwa. Biegli z zakresu kominiarstwa oraz instalacji gazowych uznali, że przewody kominowe mieszkania były sprawne i wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, tak samo jak zamontowany w łazience gazowy piecyk do podgrzewania wody. Instalacja piecyka miała miejsce, gdy mieszkanie zajmowali poprzedni najemcy. Jednak biegli wskazali, że tego rodzaju piecyk nie powinien być instalowany wtak małej łazience, jaka jest w mieszka- Rodzice Nikoli z pełnomocnikiem - adwokatem Bartoszem Fieducikiem przed salą rozpraw niu rodziny Sendek. Tym bardziej, że łazienka ta nie była wyposażona w wystarczającą dla zachowania bezpieczeństwa wentylację. Biegli stwierdzili też, że w mieszkaniu corocznie były przeprowadzane kontrole kominiarskie oraz gazownicze, które pod względem prawidłowości ich przeprowadzenia nie budzą żadnych wątpliwości. Ostatecznie uznali, że bezpośrednią przyczyną obecności tlenku węgla w łazience w śmiertelnym stężeniu były wady układu wentylacyjnego. Mimo stwierdzenia wadliwej wentylacji prokuratura uznała zdarzenie za nieszczęśliwy wypadek i umorzyła śledztwo. Umorzenie uzasadniono tym, że „powszechnie obowiązujące przepisy prawa nakładają miedzy innymi na najemcę lokalu mieszkalnego obowiązek utrzymywania należytego stanu układu wentylacyjnego mieszkania". To obciążało aktualnych najemców, czyli rodziców Nikoli, choć to miasto - jako właściciel - wynajęło rodzicom dziewczynld mieszkanie w takim stanie technicznym. Umorzenie zostało zaskarżone przez adwokata Bartosza Fieducika, pełnomocnika rodziców dziewczynki. Skutecznie, bo Sąd Rejonowy w Słupsku uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa i nakazał prokuraturze uzupełnić postępowanie o kolejne dowody - przesłuchanie rodziców dziewczynki oraz pracowników PGM na okoliczność przeprowadzania kontroli kominiarskich i gazowych. Po przeprowadzeniu czynności wskazanych przez sąd prokurator prowadzący sprawę stwierdził, że zeznania świadków niczego do sprawy nie wniosły. Pod koniec sierpnia 2021 roku sprawa została ponownie umorzona, a w ślad za tym pojawiło kolejne zażalenie. Śledztwo wraca do dalszego prowadzenia Po drugim zażaleniu pełnomocnika rodzicówprokurator uznał, żenie zostały w nim podniesione nowe okoliczności i przekazał to zażalenie do Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, która miała zdecydować o dalszym losie postępowania. I uznała, że decyzja o umorzeniu śledztwa nie była słuszna. Postępowanie należy uzupełnić, przeprowadzając dodatkowe czynności. - Postanowienie Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, nakazujące prowadzić dalej śledztwo, to dla mnie ulga. Przede wszystkim jednak ulga dla rodziców Nikoli. Dajeim nadzieję, że winni zaniedbań, które stały się przyczyną śmierci Nikoli, poniosą w końcu odpowiedzialność - komentuje adwokat Bartosz Fieducik. Paweł Wnuk, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Słupsku poinformował nas, że zostaną przeprowadzone czynności wskazane przez prokuraturę. - Skierowaliśmy wniosek do Prokuratury Regionalnej w Gdańsku o prze-dłużenieśledztwadokońcamaja 2022 roku. Wniosek nie został jeszcze rozpoznany. ©® Plac zabaw, skwer i miejsce relaksu. Podwórko przy ul. Partyzantów w rewitalizacji Alek Radomski aleksander.radomski@polskapress.pl Trwa rewitalizacja podwórka na tyłach ul. Armii Krajowej i Partyzantów. Do czerwca przyszłego ma tu powstać miejsce relaksu. Nowe chodniki i miejsca postojowe. Do tego oświetlenie i monitoring miejski. Obowiązkowy placu zabaw, siłownia plenerowa i elementy małej architektury. Rewitalizacja podwórka na zapleczu ul. Armii Krajowej i Partyzantów jest w toku, a prace zgodnie z planem powinny zakończyć się czerwcu tego roku. Obok atrakcji zbudowana zostanie też wiata śmietnikowa i instalacja do gromadzenia i odprowadzania wody deszczowej. Całość zostanie uzu- Prace budowalne na podwórku między ul. Partyzantów a Armii Krajowej potrwają do czerwca pełniona nowymi nasadzeniami. Koszt to ponad trzy miliony złotych. Zagospodarowanie podwórka to część projektu rewitalizacji tej części Słupska. Przypomnijmy, że w toku wciąż są prace przy bulwarach nad Słupią, których oddanie do użytku planuje się na pierwszy kwartał przyszłego roku. Do końca2022 roku zmodernizowana powinna zostać ulica Armii Krajowej, która obok prostych chod- ników i gładkiej nawierzchni zostanie przebudowana na skrzyżowaniu z ul. Henryka Pobożnego. Koszt tego zadania opiewa na ok. 5,5 min zł. Bulwary są o 27 min droższe. ©® fygi OBWIESZCZENIE W PREZYDENTA MIASTA SŁUPSKA Działając na podstawie art. 11f ust. 3 i 4 w związku z art. 11 a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363) oraz art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) zawiadamiam 0 wydaniu decyzji nr 389/2021 z dnia 30.12.2021 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą „Rozbudowa wraz z przebudową ulicy Grottgera 1 Szczecińskiej w Słupsku" Inwestycją objęte są następujące nieruchomości: • 210,219/11,675 obr. 11 - pas drogowy ul. Grottgera • 490,826/6 obr. 9,231/3,676, 677 obr. 11 - pas drogowy ul. Szczecińskiej • 223 obr. 11 - pas drogowy ul. Krzywoustego • 460 obr. 9 - pas drogowy ul. Sobieskiego • 448 obr. 11 - pas drogowy ul. Fałata Działki przeznaczone do tymczasowego zajęcia w celu budowy, przebudowy lub rozbiórki urządzeń infrastruktury technicznej i budowli kolidujących z inwestycją: • 1227/2 obr. 9 Niniejszą decyzją zakończono postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek Prezydenta Miasta Słupska z siedzibą przy Placu Zwycięstwa 3 w Słupsku. W związku z powyższym informuje się, że w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, z treścią decyzji można zapoznać się w Wydziale Budownictwa Urzędu Miejskiego w Słupsku (Plac Zwycięstwa 1, pokój 02, tel. 59 84 88 409), w poniedziałki w godz. 7.30-16.30, od wtorku do czwartku w godz. 7.30-15.30 i w piątki w godz. 7.30-14.30. Termin ewentualnie planowanej wizyty w tutejszym wydziale należy uzgodnić telefonicznie pod ww. numerem. Po tym terminie sprawa zostanie rozpoznana w oparciu o dowody i materiały pozostające w dyspozycji Urzędu. Doręczenie niniejszego obwieszczenia uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia. Data publikacji obwieszczenia stanowi datę ogłoszenia. 06 Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Czas na drugie podejście w Sejmie do zmian w oświacie Zamieszanie z ulgą dla klasy średniej. O co chodzi? Tomasz Dereszyński t.dereszynski@polskatimes.pl Noweła Prawa oświatowego rozsierdziła część sceny politycznej. O co chodzi? PiSpopierarozwiązania. Opozycja oraz część organizacji społecznych krytykuje inazywa pomysły zawarte w noweli „niszczeniem edukacji". Pierwotnie pierwsze czytanie projektu m.in. zmierzającego do wzmocnienia roli kuratorów oświaty miało być przeprowadzone 14 grudnia2021 r. Jednak niespodziewanie przeszedł wniosek o zawieszenie prac. Temat wróc^ do Sejmu 5 stycznia 2022r. I wzbudził protesty. W noweli przepisów zaproponowano też zwiększenie nadzoru nad zajęciami prowadzonymi w szkole przez stowarzyszenia i inne organizacje. Zgodnie z projektem dyrektor szkoły lub placówki będzie miał obowiązek - przed rozpoczęciem zajęć prowadzonych przez stowarzyszenia lub organizacje - uzyskać szczegółową informację o planie działania na terenie szkoły, konspekt zajęćimateriały wykorzystywane na oferowanych zajęciach, a także uzyskać pozytywną opinię kuratora oświaty dla działań takiej organizacji w szkole lub w placówce. W nowym prawie znalazły się także m.in. zapisy modyfikujące dotychczasowe regulacje działalności oddziałów przygo- Szef MEN uważa, że zmiany są konieczne towania wojskowego, nazywanych wcześniej klasami mundurowymi, irekrutacjido szkółpro-wadzonych przez MON. - Za podstawę programową w szkołach powinny odpowia-daćsamorządy, nauczycieleiro-dzice. Nie powinni jej pisać jacyś słuszni ideolodzy w Warszawie, mający wyznaczać jeden słuszny kierunek- ocenił Władysław Kosiniak-Kamysz z PSL. Zdaniem szefa klubu PiS i wicemarszałka Sejmu Ryszarda Terleckiego „edukacja powinna prowadzić do tego, aby młodzi Polacy byli patriotami, ajakbędą patriotami, to z pewnością będą głosować". Lewica uważa, że szkoła ministra nie będzie dobrym, opiekuńczym drugim domem dla młodych ludzi. Będzie miejscem strachu, kontroliilęku. Zbigniew Biskupski Jk z.biskupski@polskatimes.pl Jgr ^ Marszami + Od początku roku obowiązuje nowa ulga w PU. popularnie zwana ulgą dla klasy średniej. Ma ona rekompensować brak możliwości odliczania od 1 stycznia2022r. części składki na ubezpieczenie zdrowotne -jednak nie wszystkim podatnikom. co poza aspektem nowości jest źródłem największych nieporozumień. Ulga przysługuje wyłącznie osobom fizycznym osiągającym dochody z dwóch źródeł: kodeksowej umowy o pracę (etatowcy) oraz przedsiębiorcom. Nie mają prawa do tej ulgi osoby zarobkujące na podstawie umów zlecenia czy o dzieło, emeryci itd. Ale i spośród etatowców oraz przedsiębiorców nie wszyscy z ulgi skorzystają. Etatowców ogranicza kryterium dochodowe, przedsiębiorców zarówno wysokość dochodu, jak i sposób opodatkowania; liga przysługuje wyłącznie płacącym podatek od działalności na podstawie stawek tabeli podatkowej. Ulga przysługuje podatnikom z tych dwóch grup, jeśli suma ich dochodów wynosi co najmniej 68 412 zł i nie przekracza kwoty 133 692 zł. Może być rozliczana miesięcznie - i to bę- Osoby, które chcą uniknąć takich sytuacji, mogą złożyć wniosek o niestosowanie ulgi i jeśli ich dochód roczny zmieści się w widełkach uprawniających do ulgi dla klasy średniej, skorzystać z niej dopiero w rozliczeniu rocznym. To samo dotyczy przedsiębiorców. Oni sami są płatnikami, więc nie muszą składać żadnego dodatkowego wniosku, ale zdecydować, czy będą odliczać ulgę dla klasy średniej co miesiąc, czy pomniejszą o nią dochód w ramach zeznania rocznego. Trzeba tat^że wjędzięęjcże u etatowców w limMe-wyfia^ , ? Etatowców ogranicza kryterium dochodowe. grodzenia uprawniającego do przedsiębiorców wysokość dochodu i sposób opodatkowania ulgi nieuwzględniana jest ta część wynagrodzenia z tytułu dzie standard - albo rocznie. Na przykład pracowników o do- umowy o pracę, do której za-W praktyce pracodawca chodach bliskich górnej granicy, stosowanie mają 50-proc. uwzględni ulgę podczas wyli- którzy w trakcie roku spodzie- koszty uzyskania przychodów czania wynagrodzenia pracow- wają się wysokich premii lub z praw autorskich, np. niektó-ników zarabiających brutto od nagród; jeśli spowodują one, że rzy wynalazcy, dziennikarze, 5701 zł do 11141 zł. Zrobi to auto- dochód roczny przekroczy 133 nauczyciele itp. Muszą o tym matycznie, o ile pracownik nie 682 zł, ulgę dla klasy średniej pamiętać zwłaszcza osoby o za-złożywnioskuoniepomniejsza- trzeba będzie zwrócić. robkach brutto bliskich dolnej nie przez płatnika dochodu Podobnie jest z pracowni- granicy (5701miesięcznie) - od-o kwotę ulgi dla pracowników. kami o najniższych dochodach jęcie części wynagrodzenia, Przy czym decyzja zależy - jeśli np. nie przepracują oni do którego zastosowanie mają od samego pracownika. Co roku albo zmienią pracę na go- prawa autorskie, może spowo-do zasady nie trzeba składać ta- rzej płatną i nie przekroczą doi- dować, że w skali roku ich do-kiego wniosku. Jedynym logicz- nego limitu dochodów (68 412 chód będzie niższy niż 68 412 nym uzasadnieniem złożenia zł), będą musieli zwrócić część zł, a więc niedający prawa do takiego wniosku jest obawa, że odliczenia - dokładnie nad- ulgi dla klasy średniej. z jakiegoś powodu w skali roku wyżkę ponad kwotę wolną Wniosek o niepomniejszanie uzyskany dochód przekroczyli- od podatku (30 000 zł), która przez płatnika dochodu o kwotę rnit dochodów, a w konsekwen- przysługuje wszystkim, a dla ulgi dla pracowników trzeba cji trzeba będzie po złożeniu osób uprawnionych do ulgi dla złożyćpracodawcy przed otrzy-zeznania rocznego ulgę zwró- klasy średniej jest uwzględnia- maniem pierwszego w 2022 cić. Kogo to może dotyczyć? na w tej uldze. roku wynagrodzenia za pracę. Przypomnijmy, że chodzi o słowa Janiny Ochojskiej, Jtest decyzja wojewody Wojewoda mazowiecki Konstanty Radziwiłł wydał rozporządzenie wprowadzające obowiązek szczepienia kotów przeciwko wściekliźnie na obszarze zagrożonym wystąpieniem tej choroby u zwierząt. W Warszawie jest to m.in. teren dzielnicy Wawer, Wesołej i części Targówka. Pierwsze szczepienie powinno być wykonane w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez kota 3. miesiąca życia, a następnienie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. (TD) w tzw. chorobowym Wraz ze zmianą roku w życie weszły przepisy, które wprowadzają kilka zmian w zasiłku chorobowym. Od 1 stycznia 2022 r. zmieniły się zasady liczenia długości „chorobowego". Obecnie, bez względu na rodzaj choroby, sumują się wszystkie zwolnienia lekarskie, jeśli nie wystąpi pomiędzy nimi przerwa przekraczająca 60 dni. Zasiłek chorobowy osoba ubezpieczona może otrzymywać w ciągu roku nie dłużej niż przez 182 dni albo270 - gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą lub przypada w trakcie ciąży, ctd) zmarło 144 Polaków We wtorek podano, że odnotowano 11670 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawi-rusem. Z powodu C0VID-19 zmarły 144 osoby, natomiast z powodu współistnienia C0VID-19 z innymi schorzeniami zmarło289osób. ero) „Porów nała funkcjonariuszy straży granicznej do Adolfa Eichmanna" Anna Piotrowska a.piotrowska@polskatimes.pl „To porównanie godzi nie tylko w honor polskiego munduru. ale przede wszystkim jest potwarzą dla ofiar niemieckiego barbarzyństwa, dla milionów pomordowanych przez niemieckich katów" - napisał premier Mateusz Morawiecki, odnosząc się do słów europo-slanki KO Janiny Ochojskiej. „Jeśli będę musiał, pójdę do grobu z uśmiechem na ustach, bowiem świadomość tego, że mam na sumieniu pięć milionów Żydów, napawa mnie uczuciem wielkiej satysfakcji" - od tych słów Adolfa Eichmanna rozpoczął swój wpis na Facebooku Mateusz Morawiecki. Premier ocenił, że słowa te zawierają w sobie „całą po- które padły w wywiadzie dla tygodnika „Polityka' twomość i grozę niemieckiego nazizmu" i podkreślił, że ich konsekwencje jak nikt inny doświadczyli Polacy. „Wśród 6 milionów Żydów, których bez mrugnięcia okiem Eichmann wysyłał na śmierć, wielu było Polakami. Zresztą Eichmann nie czynił żadnego rozróżnienia między narodami. Dla niego były to tylko masy ludzkie, podludzie, Untermen- schendomagającysięlikwidacji. To właśnie dyktowała obłędna ideologia, która zawładnęła Niemcami" - napisał szef rządu. „I pomyśleć, że potworna furia HI Rzeszy, której doświadczyły miliony Polaków, pozostaje nadal nieodrobioną lekcją" - dodał. W dalszej części swojego wpisu Morawiecki wyjaśnił, dlaczego tej sprawie postanowił poświęcić swój wpis. Okazuje się, że chodzi o słowa jednej z euro-deputowanych Koalicji Obywatelskiej. „Piszę o tym, bo nie dalej jak kilka dni temu Pani Janina Ochojska porównała polskich żołnierzyifunkcjonariuszy właśnie do Eichmanna" - napisał premier i podkreślił, że użyte przez europosłankę porównanie „godzi nie tylko w honor polskiego munduru, ale przede wszystkim jest potwarzą dla ofiar niemieckiego barbarzyństwa, dlamilionówpomordowa-nych przez niemiedrich katów, takich jak Eichmann". „To hańba, która domaga się przeprosin" - zakończył swój wpis Mateusz Morawiecki. Glos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Świat 07 Rodziny ofiar fatalnej pomyłki aralii Iranu dostaną odszkodowania OnUtrio Tomasz Dereszyński t.dereszynski@polskapress.pl Kanadyjski sąd przyznał 107 milionów dolarów kanadyjskich (84 miliony dolarów USA) plus odsetki rodzinom sześciu osób. które zginęły, gdy samolot został zestrzelony w pobliżu Teheranu w2020 roku - podało BBC News. powołując się na CBC. Lot PS752 linii Ukrainę International Airlines został po starcie trafiony dwoma pociskami. Iranptfżyznałsię, że pomylił samolot z amerykańską rakietą. Wszystkie 176 osób na pokładzie zginęły. Wśród nich było 55 Kanadyjczyków i 35 stałych mieszkańców Kanady. Krewni złożyli pozew cywilny przeciwko Iranowi i innym urzędnikom, którzy według nich byli winni incydentu. Nie było od razu jasne, w jaki sposób pieniądze zostaną zebrane z Iranu. Prawnik krewnych Mark Arnold powiedział, że jego zespół będzie chdałprzejąćirań-skie aktywa w Kanadzie i za granicą, w tym tankowce. Jak donosi CBC po raz pierwszy przyznano odszkodowanie rodzinom ofiar, dodając, że Iran nie bronił się w sądzie. W zeszłym roku raport kanadyjskiego rządu stwierdził, że Iran jest „w pełni odpowiedzialny^ za zestrzelenie samolotu i że było to wynikiem Armia irańska „pomyliła się" i zestrzeliła samolot cywilny „niekompetencji" i „lekkomyślności". Władze irańskie początkowo odmówiły odpowiedzialności za incydent, który miał miejsce 8 stycznia 2020 r. Ale gdy pojawiły się dowody, Siły Powietrzne Gwardii Rewolucji potwierdziły, że jednostka obrony powietrznej pomyliła Boeinga 737-800 z pociskiem amerykańskim. Obrona powietrzna Iranu była w stanie wysokiej gotowości, ponieważ kraj właśnie wystrzelił pociski balistyczne w dwie irackie bazy wojskowe, w których znajdowały się siły amerykańskie. Był to odwet za zabicie czołowego irańskiego generała Qasema So-leimaniego w amerykańskim ataku dronów w Bagdadzie pięć dni wcześniej. ZE ŚWIATA Xftm Kwitnie handel wymienny Mieszkańcy poddani kwarantannie w chińskim mieście Xi'an w ostatnich dniach uciekają się do handlu wymiennego. Około 13 milionów osób zostało zamkniętych w swoich domach od 23 grudnia 2021 r. i nie może nigdzie wyjść. Filmy i zdjęcia na portalu spotecznościowym Weibo pokazują ludzi wymieniających papierosy na kapustę, płyn do mycia naczyń na jabłka, podpaski higieniczne na małą kupkę warzyw, a także konsolę Nintendo na paczkę makaronu instant i dwie bułki gotowane na parze. OD) BofpU1 Starcia w dżungli. Jest wiele ofiar śmiertelnych Co najmniej 23 osoby zginęły na kolumbijsko-wenezuelskim pograniczu - poinformował minister obrony Kolumbii DiegO Molano. To wynikstarć wdżungli, do których doszło między dwiema formacjami lewackich partyzantów. Jak donoszą kolumbijskie media i potwierdzają władze w Bogocie, do walk dojść miało w niedzielę. Wciąż jednak odkrywane są kolejne ciała, także po wenezuelskiej stronie granicy. Ofiar może być dużo więcej. Napastnicy uprowadzili z domów dziesiątki cywilów: co najmniej 50 osób wciąż uważa się za zaginionych. (TD) LmAngek* Kto sięgnie po Złote Globy? W najbliższą niedzielę poznamy laureatów tegorocznych Złotych Globów. Najwięcej nominacji do nagród Hollywoodzkiego Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej otrzymały filmy „Psie pazury" oraz „Belfast". Obie produkcje mają szansę aż na siedem statuetek. OD) Gorąco na linii Europa - USA. Rosja szykuje się do ataku? r Aleksandra Kiełczykowska a.kiekzykowska@polskdtimes.pl WHpgM) Minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau oraz inni szefowie dyplomacji krajów Bukareszteńskiej Dziewiątki rozmawiali z sekretarzem stanu USA Antonym Blinkenem „o sytuacji bezpieczeństwa wokół Ukrainy wywołanej działaniami Rosji" - przekazało w komunikacie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W poniedziałek wieczorem odbyła się rozmowa telefoniczna państw Bukaresztańskiej Dziewiątki - Bułgarii, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii, Słowacji i Węgier - wraz z sekretarzem stanu USA Antonym Blinkenem. Dotyczyła przede wszystkim „sytuacji bezpieczeństwa na Ukrainie". „Ministrowie zgodzili się, że zdecydowana i jednoczona reakcja państw NATO i UE będzie właściwą odpowiedzią na żądania wysuwane przez Rosję wobec Europy i Stanów Zjednoczonych" - zaznaczono w komunikacie polskiego MSZ. Dodano, że „minister Rau zaznaczył, że właściwym miejscem do rozmów na temat bezpieczeństwa w Europie jest Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, której 17 grudnia 2021 r. rosyjskie MSZ sformułowało w stronę NATO oraz USA żądania, które według Kremla są konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa w regionie Polska przewodniczy od 1 stycznia br". Strona amerykańska zapewniła podczas rozmów, że opowiada się za zasadą „nic 0 was bez was" - wszystkie decyzje dotyczące Europy Środkowo-Wschodniej nie mogą zapaść bez wiedzy państw regionu. „Przeprowadzona z inicjatywy Stanów Zjednoczonych rozmowa pozwoliła uzgodnić wspólne działania wobec napiętej sytuacji wokół Ukrainy 1 wschodniej flanki NATO" - poinformowano w komunikacie. W oświadczeniu zaznaczono, że jest to już kolejne spotkanie w ramach Bukaresztańskiej Dziewiątki wraz ze stroną amerykańską. Wcześniej odbył się takie konsultacje na szczeblu prezydentów państw wraz z prezydentem USA Joe Bidenem. Bukareszteńska Dziewiątka (B9) zawiązana została z inicjatywy Polski i Rumunii. Należą do niej kraje położone na wschodniej granicy NATO: Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja i Węgry. 10 stycznia odbędzie się spotkanie dyplomatów rosyjskich i amerykańskich. Do głównych tematów rozmów należy kwestia bezpieczeństwa. 12 stycznia zaplanowano natomiast posiedzenie Rada NATO - Rosja, a dzień później spotkanie przedstawicieli Rosji z przedstawicielami OBWE. Od tygodni rośnie napięcie na granicy ukraińsko-rosyj-skiej. Pod koniec grudnia, według władz w Kijowie, 122 tysięcy rosyjskich żołnierzy stacjonuje w w odległości200 km od granicy ukraińskiej. „Tankę Polen" jak „Danke Polen". Niemcy kupują u nas tanie paliwo BerUn Anna Piotrowska a.piotrowska@polskapress.pl „Paliwo u sąsiadów superta-nie" - napisał dziennik „Bild". który opisał historię Niemców masowo przyjeżdżających tankować do Polski. Na litrze paliwa zaoszczędzają ok. 58 centów, czyli ponad 2.60 zł. Na łamach największego niemieckiego tabloidu ukazał się w poniedziałek artykuł zatytułowany „Tankę Polen". Jest to oczywista gra słów, bo choć dosłowne tłumaczenie oznacza „Tankuj w Polsce", to brzmi jak „Danke Polen", które oznacza już „Dziękujemy, Polsko". Tekst dotyczy masowych przyjazdów obywateli Niemiec na polskie stacje benzynowe. Niemieccy klienci płacą w na- W Niemczech litr bezołowiowej benzyny 95-oktanowej kosztuje 1,83 euro szym kraju nawet 58 centów mniej za litr paliwa niż u siebie. „Podczas gdy w Dreźnie litr ulubionego paliwa kosztował wczoraj 1,83 euro, w Zgorzelcu - tuż za granicą w pobliżu Gor- litz - było niedrogie 1,25 euro" - czytamy. Dziennik zauważa, że tankowanie w Polsce jest obecnie bardzo opłacalne, m.in. z uwagi na obniżenie przez rząd przed świętami Bożego Narodzenia akcyzy na paliwo. Potwierdzają to w rozmowie z „Bildem" osoby, które zdecydowały się wybrać w tym celu do sąsiedniego kraju. 31-letni Martin Molden-hauer przyznał, że kiedy zobaczył, jak niskie ceny są na polskiej stacji benzynowej, miał w baku dużo oleju napędowego. Udało mu się zatankować jedynie 22,18 litra, a i tak zaoszczędził prawie 9 euro. Podkreślił, że przy pustym baku byłoby to aż 24 euro. Dwóch mężczyzn z Lóbau, których historię opisuje gazeta, zabrało ze sobą kanister. - Dzięki 53,031 benzyny zaoszczędziliśmy aż 30,75 euro! - powiedzieli zadowoleni. Z kolei student ekonomii Do Khang zatankował 50 litrów oleju napędowego i zaoszczędził 20 euro. Paliwo w Polsce kosztuje w zależności od stacji ok. 5,70 zł za litr bezołowiowej benzyny 95-oktanowej. Obniżka o ok. 30 gr na litrze pod koniec 2021 r. była możliwa dzięki zmniejszeniu przez polski rząd opłat. 08 Głos seniora Glos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 KRUS rozliczy podatek dochodowy za emerytów i rencistów. Ale nie za wszystkich oprać Katarzyna Zawada katarzyna.zawada@polsk3press.pl Pieniądze Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozliczy podatek dochodowy od więk-szości wypłaconych emerytur i rent oraz rodzicielskich świadczeń uzupełniających. { Nie każdy będzie jednak mógł skorzystać z tego przywileju. Zakończył się rok podatkowy 2021. KRUS przypomina, że rozliczy podatek dochodowy za większość emerytów, rencistów i osób, które pobierały rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Na potwierdzenie, do 28 lutego 2022 r. każda z osób otrzyma wystawiony formularz PIT-40A - Roczne obliczenie podatku przez organ rentowy. „Osoba, która otrzyma ww. formularz i poza świadczeniami emerytalno-rentowymi wypłaconymi z Kasy w2021r. nie osiągnęła innego przychodu, pod- legającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dochód z gospodarstwa rolnego nie wchodzi do tego przychodu) - nie ma obowiązku składania w urzędzie skarbowym dodatkowego zeznania podatkowego", przypomina KRUS. Kasa informuje, że nie rozliczy podatku emerytom, rencistom i osobom uprawnionym do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego za ubiegły rok w przypadkach, gdy: ★ w 2021 roku emeryturę lub rentę wypłacała jednostka organizacyjna KRUS, a na- stępnie jednostka organizacyjna ZUS lub odwrotnie, ★ w danym roku podatkowym realizowano ulgę podatkową udzieloną przez urząd skarbowy, ★ obniżono wysokość miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy w związku ze złożonym przez świadcze-niobiorcę oświadczeniem o wspólnym opodatkowaniu dochodów z małżonkiem lub w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko (chyba, że takie oświadczenie osoba uprawniona wycofała w 2021 r.), ★ nie pobierano zaliczek na podatek dochodowy stosownie do postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, ★ świadczeniobiorca przed końcem roku podatkowego, czyli do 31 grudnia 2021 r. złożył wniosek o niesporzą-dzanie rocznego obliczenia podatku, ★ suma zaliczek pobranych w roku podatkowym przewyższa kwotę obliczonego podatku, ★ z uwagi na wstrzymanie wypłaty świadczenia po zamknięciu roku podatkowego nie rozliczono niedopłaty podatku. Gdy któryś z przypadków będzie dotyczył rozliczającego, Kasa przekaże danej osobie formularz PIT-llA - Informacja o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy 2021. W tej sytuacji emeryt, rencista lub osoba uprawniona do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego będzie musiała sama złożyć zeznanie podatkowe we właściwym urzędzie skarbowym do 2 maja2022 roku. „Każda osoba, która chce skorzystać z ulg podatkowych bądź z rozliczenia podatku razem z małżonkiem lub dziec- j «JWj 2 -— *I.* if , i, .. , 1.3u stow i osoo. Które pooie- kiem (w przypadku osób samotnych), mimo obliczenia podatku przez Kasę - również sama składa zeznanie podatkowe (PIT-36 lub PIT-37) w ww. terminie. W zeznaniu podatkowym należy uwzględnić kwoty wykazane w PIT-llA lub PIT-40A", zaznacza KRUS. ©® Musimy się nauczyć oszczędzać długofalowo i perspektywicznie Rozmowa z Marcinem Żółtkiem. wiceprezesem TFI PZU Pomimo przekonania, że emerytura z ZUS będzie niska, poziom naszego zainteresowania dodatkowym oszczędzaniem pozostawia wiele do życzenia. Czym to jest spowodowane I w jaki sposób możemy zmienić to podejście? Przede wszystkim to brak odpowiednich nawyków, ponieważ system, który obejmował większość obecnych emerytów, nie wymagał od nich dodatkowego oszczędzania. Mimo że coraz więcej z nas zdaje sobie sprawę, że emerytury będą niskie, to wydaje mi się, że nadal jest to takie przeświadczenie „odległe"- wiemy, ale nie do końca zdajemy sobie z tego sprawę. Pamiętajmy, że pierwsze emerytury z nowego systemu będą wypłacane za kilka lat i dopiero wtedy odczujemy ten drastyczny spadek stopy zastąpienia, czyli to, jaką kwotą świadczenia emerytalnego zastąpiona zostanie nasza pensja. Wtedy bardzo boleśnie uświadomimy sobie, jak bardzo potrzebne są nam dodatkowe oszczędności. Polacy muszą sobie uświadomić konieczność posiadania takich dodatkowych oszczędności. Dlatego cały czas potrzebujemy edukacji i informacji o konieczności i możliwości gromadzenia dodatkowych środków. Wiele osób twierdzi, że nie ma z czego odkładać Może trzeba tak zmienić gospodarowanie swoim bu-, dżetem, żeby coś odłożyć. Moim zdaniem to także efekt pewnej niefrasobliwości, ponieważ wiele osób ma odłożone środki na tzw. czarną godzinę i one najczęściej leżą gdzieś na koncie bankowym. To jest dobry moment, żeby rozważyć przeniesienie tych środków na jedno z kont służących do indywidualnego oszczędzania na emeryturę. To może być IKZE, dzięki któremu zyskamy dodatkowy benefit w postaci odliczenia podatku. Może to też być np. IKE: wtedy nie mamy tego benefitu podatkowego, ale mamy dużą łatwość wycofania środków, które nadal będą zwolnione z podatku od dochodów kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki, jeśli utrzymamy je do 6o. roku życia. Podsumowując, nic nie tracimy, zmieniamy tylko formę odkładania oszczędności. Jeżeli mamy odłożone środki, to niech będą one gromadzone na jednym z kont indywidualnego oszczędzania na emeryturę. Tak. tylko tutaj wychodzi nasz brak wiedzy o finansach. Pieniądze trzymamy na kontach lub na lokatach. bo tam są bezpieczne. Jak można to zmienić? Bardzo często spotykam się z takim myśleniem, że „wolę mieć te pieniądze bezpieczne". Z drugiej strony najczęściej one nie są gromadzone „na dziś", tylko w per- Marcki Żółtek, wiceprezes TR PZU spektywie kilku lub kilkunastu lat. Jeśli wiemy, że będziemy potrzebowali tych środków np. za 5 lat, to dostosujmy profil i ryzyko naszych oszczędności do takiego horyzontu inwestycyjnego. Wiele osób inwestuje swoje środki w ubezpieczanie na życie i dożycie na bezpiecznym funduszu, czyli korzystają z instrumentu, z którego przez najbliższe kilkanaście lat tych środków nie wypłacą, ale jednocze- śnie mają świadomość, że korzystają z bezpiecznego funduszu pieniężnego. Z jakimi środkami na koncie możemy zacząć inwestować? W przypadku platformy inPZU minimalne wpłaty zaczynają się od 100 złotych. To naprawdę nie jest kwota zaporowa. I już taką kwotę możemy rozdzielić na fundusze o różnym ryzyku w ramach naszego portfela. Wiele osób nie czuje się na tyle pewnie, żeby robić to samodzielnie, ale w tej chwili kilka towarzystw, m.in. PZU, proponuje tzw. fundusze zdefiniowanej daty, czyli fundusze dostosowujące się do wieku uczestnika. Jeżeli oszczędzamy w nich, mając 20-30-lat, to inwestują one nasze środki w bardziej ryzykowne instrumenty, ale z potencjalnie większą stopą zwrotu. W momencie kiedy będziemy w wieku 45-50 lat, to ten fundusz sam dostosuje politykę inwestycyjną i przesunie się w kierunku bezpieczniejszych instrumentów. Jeżeli więc ktoś czuje się zupełnie bezradny, to fundusze tzw. zdefiniowanej daty mogą być dobrym pomysłem. Na czym nam najbardziej zależy? Na dużej stopie zwrotu czy na bezpieczeństwie? Najczęściej jest to bezpieczeństwo. Natomiast doradca powinien przeprowadzić z klientem ankietę, dzięki której oszacuje jego doświadczenie, cel inwestycji, oczekiwane stopy zwrotu i czas, na jaki chcemy te pieniądze odłożyć. Dzięki temu będzie mógł znaleźć odpowiednie instrumenty dla danego klienta. Oczywiście sami też możemy wypełnić taką ankietę. Jaką strategię powinniśmy przyjąć, myśląc o oszczędzaniu na emeryturę? Ponieważ mówimy o oszczędzaniu na emeryturę, nie warto podchodzić do tego zbyt zachowawczo. Pamiętajmy, że inwestujemy w horyzoncie kilkunastu-lub kilkudziesięcioletnim, więc mamy dużo czasu na odrobienie nawet potencjalnych strat, które mogą nas spotkać po drodze. Nadmierna ostrożność może się obrócić przeciwko nam. Ważne jest, aby wpłacać środki regularnie, nawet mniejsze, dzięki czemu wygładzamy ten cykl. Nawet 50 zł miesięcznie spowoduje, że na emeryturze możemy dysponować kwotą wyższą o kilkaset złotych miesięcznie. Musimy się nauczyć oszczędzać długofalowo i perspektywicznie. strona ZDROWIA NUMER 1 (200) • ŚRODA 5 STYCZNIA 2022 Menopauza to naturalny etap w życiu każdej kobiety. Trzeba go zaakceptować Pierwsze objawy przekwitania pojawiają się. jeszcze zanim kobiece funkcje rozrodcze przejdą w stan spoczynku. Towarzyszące tej sytuacji uciążliwe objawy można, a wręcz trzeba łagodzić. Dostępnych sposobów jest wiele Endokrynologia EwaZwołak redakqa@stronazdmwia.pl Menopauza. inaczej klimakterium lub przekwitanie. jest etapem biologicznym u kobiet występującym pomiędzy okresem zdolności do prokreacji a etapem starzenia się. To także pojęcie określające czas po upływie roku od ostatniej miesiączki. Przyczyną zjawiska jest spadek produkcji estrogenów w organizmie. Menopauza dotyka kobiety już nawet po 45. życia. Do jej najbardziej typowych objawów należą uderzenia gorąca, nocne poty, zmiany nastroju, bezsenność, suchość i świąd skóry, niekontrolowane tycie, kołatanie serca i spadek libido. Zmiany hormonalne sprzyjają też rozwojowi poważniejszych chorób. Jak i kiedy zaczyna się przekwitanie? Każda kobieta przechodzi klimakterium w inny sposób i z innymi objawami towarzyszącymi. W 90 proc. przypadków jego pierwsze symptomy pojawiają się pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. Menopauzę poprzedza tzw. okres premenopauzalny, który występuje 4-6 lat przed ostatnią miesiączką i charakteryzuje się stopniowym wygasaniem aktywności hormonalnej jajników oraz aktywności ich pęcherzyków. Dochodzi wtedy do zahamowania jajeczkowania, osłabienia czynności ciałka żółtego i niedoboru progesteronu, co ma bezpośrednie odzwierciedlenie w redukcji płodności. Z czasem liczba cykli owulacyjnych spada, aż dochodzi do ich całkowitego zaniku. Objawy menopauzy Na zmiany związane z menopauzą wskazują zaburzenia cyklu miesiączkowego, a także inne problemy, takie jak: Zmiany w kobiecym organizmie rozpoczynają się już na kilka lat przed całkowitym zanikiem menstruacji 0 zaburzenia regulacji temperatury, nastroju, hormonalne - uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, nerwowość, przygnębienie, depresja, zawroty głowy, kołatanie serca, bóle stawowo-mięśniowe, ogólne osłabienie organizmu; 0 funkcjonowanie układu moczo-wego-płciowego - nawracające in-fekcjedróg moczowych, suchość pochwy, obniżenie narządów płciowych (niekiedy nawet wypadanie macicy), nietrzymanie moczu (zarówno wysiłkowe, jak i naglące); 0 zmniejszenie libido - osłabienie zainteresowania seksem i niemożność osiągania orgazmów, 0 zmiany w tkance łącznej - obniżenie aktywności gruczołów potowych i łojowych, wypadanie włosów, bóle kostno-stawowe, powstawanie zmarszczek, pogrubienie naskórka; t osłabienie kości i rozwój osteoporozy, będące skutkiem spadku poziomu estrogenów; 0 zaburzenia psychiczne - nagłe zmiany nastroju, trudności w radzeniu sobie ze stresem, stany przygnębienia, rozdrażnienie, nerwowość, pogorszenie pamięci. Powikłania zdrowotne W związku ze zmianami w gospodarce hormonalnej, menopauza oznacza zwiększone ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych. Do tych najpoważniejszych należą: ^ otyłość - zarówno w okresie przed-jak i pomenopauzalnym, zmienia się rozkład tkanki tłuszczowej, która gromadzi się przede wszystkim w obrębie brzucha i piersi, ^ zaburzenia metaboliczne - obserwowane są m.in. wzrost stężenia cholesterolu we krwi, insulinoopor- Wygaszanie czynności jajników nie oznacza natychmiastowej niepłodności, jednak nie jest to najlepszy czas na planowanie ciąży z uwagi na duże ryzyko wad wrodzonych płodu ność, upośledzona tolerancja glu-kozyirozwój cukrzycy typu 2, ^ choroby sercowo-naczyniowe -rośnie zagrożenie miażdżycą, chorobą wieńcową, nadciśnieniem tętniczym i chorobą zakrzepowo-zato-rową, #rak- częściej rozwijają się nowotwory piersi, płuca, szyjki macicy, żołądka, jajnika i trzonu macicy. Badania i leczenie Podstawowym badaniem stosowanym w celu zdiagnozowania menopauzy jest pomiar stężenia FSH, czyli hormonu folikulotropowego we krwi. W przypadku przekwitania przekracza on 40IU/1, sięgając nawet 250 jednostek. Terapia menopauzy polega przede wszystkim na łagodzeniu dotkliwości objawów, w czym pomagają głównie produkty ziołowe i modyfikacja stylu życia. Nie istnieje przy tym lek przeciw menopau-zie, ale dostępne środki mogą opóźnić wygaszenie czynności jajników i złagodzić dolegliwości. Stosowana jest m.in. terapia estrogenowo-pro-gestagenowa, której nie można jednak podawać bez wyraźnych pobu-- dek medycznych, ponieważ wiąże 2 się z dużym ryzykiem powikłań § w postaci rozwoju raka sutka czy chorób układu krążenia. Przedwczesna menopauza 0 przedwczesnym klimakterium mówi się wówczas, gdy występuje przed 40. roku życia. Przyczyną zjawiska może być genetyka (np. zespół Tunera), dużą rolę przypisuje się też czynnikom autoimmunologicznym 1 enzymatycznym. Do rozpoznania przedwczesnego przekwitania dochodzi zazwyczaj podczas rutynowych badań wykonywanych w przypadku problemów z zajściem w ciążę. Jego pierwszym symptomem jest wtórny brak miesiączki. Leczenie zbyt wczesnej menopauzy jest bardzo trudne, jednakże znane są przypadki kobiet, u których przywrócono czynność jajników. 10 Strona Zdrowia Glos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Leki bez recepty - najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania farmaceutyków Prawie 24 proc. Polaków sięga po leki OTC bez konsultacji z lekarzem. a niewłaściwe ich przyjmowanie zwiększa ryzyko skutków ubocznych Letó i &r*Ud medyczne Monika Góralska. Agata Siemiaszko redakcja@polskapress.pl Leki bez recepty (OTC) cieszą się ogromną popularnością, ponieważ są ogólnodostępne i stosunkowo niedrogie Ich skuteczność zależy przede wszystkim od zastosowania się do zaleceń zamieszczonych w ulotce załączonej do opakowania. Jednak nawet najlepszy lek może powodować szereg działań niepożądanych. Polska jest szóstym krajem w Europie pod względem sprzedaży leków dostępnych bez recepty. Niepokojące jest również to, że tylko co 10 tabletka zażywania przez Polaków jest zlecona przez lekarza. Niewłaściwe ich stosowanie może prowadzić do interakcji z produktami żywnościowymi oraz innymi lekami. Spożycie leków Polsce Z raportu Narodowego Fun- -duszu Zdrowia wynika, że najczęściej kupowanymi lekami w naszym kraju są substancje czynne działające hi-potensyjnie (obniżające ciśnienie tętnicze krwi), prze- WARTO WIEDZIEĆ SUPLEMENTY DIETY TO NIE LEKI Suplement diety przede wszystkim nie leczy różnego rodzaju schorzeń. Jest natomiast środkiem spożywczym, którego głównym celem powinno być uzupełnienie diety w witaminy, składniki mineralne lub inne substancje korzystnie oddziałujące na organizm. Suplementy, w przeciwieństwie do leków, nie muszą przechodzić długich i rygorystycznych badań, nie wymaga się potwierdzenia ich jakości oraz bezpieczeństwa dla zdrowia. Polipragmazja to stosowanie minimum 5 leków dziennie ciwzapalnie, obniżające gorączkę, leki na ból i zapalenie gardła oraz przeciwbólowe na ból głowy. Szczególnie narażeni na nadmierne spożycie farmaceutyków są seniorzy. Osoby starsze zazwyczaj mają kilka chorób współistniejących, wymagających stosowania wielu medykamentów. Prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych zwiększa się wraz z liczbą przyjmowanych farmaceutyków. W przypadku nadużywania środków przeciwbólowych oraz nasennych organizm uodpamia się na zawarte w nich substancje czynne. W konsekwencji dla widocznego efektu, potrzebne jest zażycie znacznie większej dawki niż zalecana, co może prowadzić do uzależnienia organizmu. Jak prawidłowo brać leki? Farmakoterapia jest skutecznym sposobem na zmniejszenie lub pozbycie się niechcianych dolegliwości zdrowotnych. Dobór odpowiedniego medykamentu zależy od rodzaju choroby, wieku, płci oraz aktualnego stanu fizjologicznego. Przed zażyciem leku należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą i poinformować go o wszystkich przyjmowanych tabletkach. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia groźnych interakcji oraz skutków ubocznych. Główne zasady bezpiecznego przyjmowania leków OTC obejmują: ♦czytanie ulotki dołączonej do opakowania - stanowi ona skróconą informację o danym leku. Znajduje się tam lista schorzeń, w jakich wykazuje pozytywne działanie. Do każdego farmaceutyku przypisane są również możliwe działania niepożądane, ♦zwrócenie uwagi na substancję czynną i skład - nazwa leku często nie nawiązuje do jego składu. Stosowanie kilku tabletek jednocześnie, z takim samym składnikiem czynnym może spowodować jego przedawkowanie i wywołać niepożądane skutki uboczne. Należy zwrócić uwagę również na inne składniki użyte do jego produkcji, ponieważ mogą zawierać substancje alergizujące, np. barwniki, ♦spożywanie tylko w terminie ważności - leki przeterminowane nie nadają się do spożycia, ponieważ mogą nie dawać widocznych efektów terapeutycznych, za to często po- wodują szkodliwe skutki uboczne, w tym zatrucia pokarmowe, •przyjmowanie określonej dawki - nie powinno się przekraczać zalecanej maksymalnej dziennej dawki do spożycia. Nie wolno również dzielić tabletki na części, jeśli nie ma na niej wytłoczonej przedziałki. W przypadku jej braku podział leku jest niemiarodajny, ponieważ nie da się oszacować dokładnej ilości substancji czynnej w podzielonych częściach, •popijanie tabletek przegotowaną wodą - niektóre napoje wchodzą w reakcje chemiczne z lekami i mogą zaburzać jej działanie, •kupowanie środków medycznych tylko w aptece -produkty OTC dostępne są praktycznie wszędzie. Należy jednak kupować je tylko ze sprawdzonych źródeł, ponieważ daje to gwarancję jakości i bezpieczeństwa. Możliwe skutki uboczne Wiele leków dostępnych bez recepty, które kupowane są na ból gardła lub uciążliwy kaszel, może wywołać nieprzyjemne skutki uboczne. Takie produkty OTC zawierają substancje czynne, które w małych dawkach łagodzą objawy danej dolegliwości, ale stosowane niezgodnie ze wskazówkami zawartymi w ulotce niekorzystnie wpływają na organizm. Popularne leki na grypę i przeziębienie zawierają pochodne efedryny, która w nadmiarze może powodować zaburzenia pracy serca, bezsenność, a nawet udar mózgu. Do przedawkowania jej nie trzeba wiele - wystarczy jednocześnie przyjąć syrop na kaszel, tabletki na ból głowy oraz saszetkę prze-ciwgrypową. Inne możliwe dolegliwości to nudności, wymioty, biegunki oraz wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Nieprawidłowe stosowanie leków bez recepty w najgorszym wypadku może powodować krwawienia z żołądka i dwunastnicy oraz niewydolność nerek i wątroby. POLECAMY Czym nie powinno się popijać leków? Te napoje wchodzą w różne reakcje chemiczne z farmaceutykami SOK GREJPFRUTOWY Zawiera flawonoidy i furo-kumaryny, które wchodzą w interakcję z różnymi lekami, w tym z antybiotykami. Sok zakłóca działanie transporterów w jelicie cienkim, przez co mniejsza ilość substancji czynnej trafia do krwi. Dodatkowo pobudza enzymy trawienne, co nasila działanie leku. KAWA Popicie efedryny kawą może skutkować zaburzeniami rytmu serca, drżeniem rąk i ogólnym pobudzeniem organizmu. W podobny sposób zadziała popicie kawą antybiotyku, co dodatkowo wywołuje ból głowy. Kofeina zawarta w kawie może także zmniejszyć wchłanianie leków antydepresyjnych. HERBATA Mieszanie leków z herbatą może powodować wzrost ciśnienia krwi i przyspieszać tętno. Zawarty w tym napoju kwas garbnikowy znacznie zmniejsza wchłanianie żelaza. Z kolei zielona herbata obniża krzepliwość krwi i zaburza działanie ibuprofenu oraz aspiryny, a także obciąża żołądek. MLEKO Produkty mleczne wpływają zobojętniająco na sok żołądkowy, przez co osłabiają działanie antybiotyków zawierających tetracyklinę, norflok-sacynę i cyprofloksacynę oraz leków na osteoporozę. Nie powinno się spożywać produktów mlecznych na 2 godziny przed i po zażyciu farmaceutyków. ALKOHOL Mieszanie alkoholu z lekami może nasilać skutki uboczne leków i powodować wymioty, zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca oraz krwawienia wewnętrzne. Jest on szczególnie niebezpieczny w połączeniu z lekami psychotropowymi i nasennymi. Może także osłabiać działanie antybiotyków. SŁODKIE NAPOJE TYPU COLA Nie wolno popijać leków takimi napojami, ze względu na zawartość kofeiny oraz cukru, który może zaostrzać stan zapalny w organizmie i zmniejszać działanie anty-bakteryjneleku. Dodatkowo kwas węglowy w połączeniu z farmaceutykami może nawet uszkodzić przewód pokarmowy. -v Głos Dziennik Pomorza Środa -czwartek, 5-6.01.2022 Strona Zdrowia 11 Wielka moc ukryta w małym nasionku. Amarantus - jedz dla zdrowia i urody! Bogaty w liczne składniki odżywcze może być idealnym uzupełnieniem diety ciężarnych, sportowców, dzieci i osób pracujących umysłowo Odżywianie Agata Orzełowska redakcja@polskapress.pl Amarantus. inaczej szarłat to roślina, która ma wiele gatunków. Te, które dostarczają jadalnych ziaren, pochodzą z Ameryki Północnej i Południowej. Jest on jedną z najstarszych roślin uprawnych, obecnie docenioną na nowo ze względu na cenne właściwości. Nasiona amarantusa spożywa się gównie jako kaszę. a także w formie płatków, mąki czy tzw. poppingu. Nasiona amarantusa są bardzo dobrym źródłem różnych składników odżywczych, w tym wapnia, magnezu i witamin z grupy B. Ich spożywanie zaleca się zwłaszcza w sytuacjach, gdy dopada nas stres i przemęczenie. Ze względu na dużą zawartość żelaza i kwasu foliowego jest polecany kobietom w ciąży. l.i.MU.WII OLEJ Z AMARANTUSA DLA URODY Z dobroczynnych właściwości nasion amarantusa korzysta także przemysł kosmetyczny, wykorzystując je jako dodatek do kremów i balsamów. Powszechnie wykorzystywanym składnikiem jest nie tylko wyciąg z nasion szarłatu, ale także pozyskiwany z nich olej. Ze względu na bogactwo antyoksy-dantów są to składniki, które pomagają spowalniać procesy starzenia się skóry. Olej, dzięki wysokiej zawartości skwalenu, który wchodzi w skład naturalnych wydzielin skóry, pomaga wzmacniać barierę ochronną naskórka. Działa też przeciwalergicznie i wspomaga gojenie drobnych uszkodzeń skóry. W Europie do XVI w. amarantus był traktowany jako roślina ozdobna. Dopiero później doceniono fakt. że jest smaczny i bogaty w związki o korzystnym działaniu na organizm A to nie wszystkie jego właściwości zdrowotne! Co to jest amarantus? Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny szarłatowa-tych. Osiąga nawet do trzech metrów wysokości i ma ozdobne kwiaty w kolorze amarantowym, czyli czerwieni przechodzącej w fiolet. Jadalne są całe rośliny, m.in. z ich liści można przyrządzać sałatki, jednak do produkcji przemysłowej używane są nasiona. Nasiona amarantusa są niewielkie, mają żółty lub ja-snobrązowy kolor i lekko orzechowy smak z charakterystyczną nutą. Ich wartość odżywcza jest wyższa niż w przypadku popularnych zbóż, talach jak pszenica, jęczmień i żyto. Należy przy tym zaznaczyć, że tak naprawdę amarantus nie jest zbożem. Zalicza się go do tzw. zbóż rzekomych (pseudozbóż), wraz z roślinami takimi, jak gryka i komosa ryżowa. Właściwości odżywcze i prozdrowotne Nasiona amarantusa mają wysoką wartość odżywczą, która wpływa na ich cenne właściwości zdrowotne. Wyróżnia je zwłaszcza duża zawartość łatwo przyswajalnego białka o doskonałym składzie aminokwasów, wynosząca ok. 15 g na 100 g suchego produktu. Amarantus to także skarbnica cennych kwasów tłuszczowych w ilości ok. 7 g na 100 g, w tym kwasu linolo-wego (omega-6) i oleinowego (omega-9). Zawiera również dużo łatwo przyswajalnego żelaza (9,6 mg) i wapnia (221 mg), co sprawia, że spożycie szarłatu zalecane jest kobietom w ciąży i osobom cierpiącym na anemię. Szarłat zawiera też znaczące ilości kwasu foliowego - 82 mg (21 proc. zalecanej dziennej dawki) oraz witaminy B5 -1,5 mg (15 proc.). Ze względu na fakt, że amarantus nie zawiera glutenu, jest odpowiedni dla osób z jego nietolerancją oraz z celiakią. Ma za to sporo błonnika pokarmowego (4,5 g/100 g), którego spożycie jest zalecane dla sprawnej pracy jelit i usuwania z organizmu toksyn. Kto powinien sięgać po amarantus? Do spożywania szarłatu nie ma żadnych przeciwwskazań zdrowotnych. Można go jeść niezależnie od wieku. Poleca się go szczególnie osobom, które mają duże zapotrzebowanie na białko oraz tym, których dieta nie dostarcza odpowiedniej ilości protein. Produkt ten jest zatem polecany zarówno w diecie sportowców, wegetarian i wegan, jak i osób starszych, rekonwalescentów, dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią. Amarantus mogą jeść osoby chorujące na cukrzycę, ponieważ zawiera on głównie węglowodany złożone, których trawienie jest spowalniane przez białko i tłuszcz. Dzięki temu amarantus i pozyskiwana z niego mąka mają niski indeks glikemiczny (IG 35) i nie podnoszą gwałtownie poziomu cukru we krwi. Szarłat polecany jest też osobom na diecie odchudzającej - ze względu na dużą zawartość białka i błonnika dania przygotowane na jego bazie, zapewniają długotrwałe uczucie sytości. WARTO PRZECZYTAC Jak gotować i jak jeść amarantus? Można go przygotować na bardzo wiele różnych sposobów Amarantus to jedna z roślin, której wszystkie naziemne części są jadalne. Z młodych pędów i liści szarłatu można przygotować smaczną i zdrową sałatkę. Najczęściej jednak jadane są nasiona, które zawierają sporą ilość tłuszczu, białka i węglowodanów w postaci skrobi. Aby przygotować nasiona do spożycia, gotuje się je w lekko osolonej wodzie lub bulionie w proporcji l i 1/2 szklanki płynu na 1/2 szklanki nasion, co daje 1 i 1/2 szklanki ugotowanej kaszy. Czas gotowania wnosi ok. 20 minut, aż do momentu, gdy woda zostanie w całości wchłonięta. Ugotowany amarantus można spożywać jako kaszę do dań obiadowych, a także dodawać do sałatek warzywnych, zup i innych potraw jednogamkowych. Świetnie smakuje też jako składnik burgerów oraz deserów, np. na bazie jogurtu. Do przygotowania domowego musli i dań w stylu owsianki pole- cane są niewymagające gotowania płatki z amarantusa. Mąka z amarantusa może być stosowana jako zamiennik mąki pszennej i używana do wypieku ciast, choć ze względu na brak glutenu nie ma takich właściwości spajających, jak mąka pszenna. Mąki z amarantusa można też używać do wyrobu domowego pieczywa, dzięki czemu będzie miało wyższą wartość odżywczą. (AO) W kuchni zastosowanie znajduje również mąka z nasion Amarantus ekspandowany, czyli tzw. popping. Jakie zalety i wady mają „dmuchane" ziarna? W sklepach dostępny jest tak zwany popping, czyli amarantus ekspandowany. Są to „dmuchane" ziarna, podobne do popularnego kiedyś ryżu. W przeciwieństwie do nieprzetworzonych nasion nie jest produktem dietetycznym, ponieważ ma wysoki indeks glikemiczny (IG 70). Ze względu na stosowaną obróbkę w wysokiej temperaturze, która niszczy witaminy i antyoksydanty, popping z amarantusa jest też najmniej wartościowym produktem pozyskiwanym z szarłatu. Ponieważ jednak amarantus ekspandowany nadaje się do natychmiastowego spożycia - nie wymaga gotowania, jest wygodnym składnikiem do przygotowania łatwych i szybkich deserów, dań na bazie jogurtu czy mleka krowiego bądź napoju roślinnego. Jego zaletą jest też lekkostrawność, dzięki czemu może być bezpiecznie podawany małym dzieciom. Świetnie sprawdza się m.in. jako dodatek do mlecznej zupki. CAO) Od nazwy rośliny pochodzi określenie jej koloru. Amarant to odcień ciemnej czerwieni przechodzącej w fiolet 12 Strona Zdrowia Głos Dziennik Pomorza Środaczwartek, 5-6.01.2022 !DR0WI Za tydzień unos JAK ŻYĆ ZGODNIE Z IDEĄ ZERO WASTE? KWAS HIALURONOWY WYPEŁNI ZMARSZCZKI I USTA, ALE NIE TRZEBA GO WSTRZYKIWAĆ ZAPYTAJ LEKARZA Czy ból zęba zawsze oznacza próchnicę? EKSPERT WYJAŚNIA: V/# Czasami zdarza się U tak, że przychodzi do mnie pacjent z silnym bólem, wskazuje konkretny ząb, tłumacząc, że na pewno toczy się w nim stan zapalny i prosi o otwarciekomoryileczenie kanałowe. Tymczasem po badaniu - opukiwaniu zgłębnikiem (ujawniareakcje tkanek okołowierzchołkowych, tzw. ozębnej), zrobieniu zdjęcia RTG (daje obraz wszystkich tkanek zęba i tkanek okołowierzchołkowych), zbadaniu reakcji miazgi na temperaturę -jako endo-donta nie znajduję wskazań do takiego leczenia. Przywołuję ten przykład po to, by wskazać, jakwielkiwpływ na nasze zęby może mieć stres. Nerwowe, mocne zaciskanie zębów, czy zgrzytanie nimi, powoduje, że MASZ PYTANIE Napisz do nas na adres: redakcja(a>stronazdrowia.pl naczynia krwionośne położone w ozębnej są uciśnięte i podrażnione, a wtedy- co naturalne -opukiwane wywołują ból. Stres może powodować również zaburzenia w pracy ślinianek, a w konsekwencji uczucie suchości w ustach. Tymczasem ślina jest nie tylko bezcenną dla zdrowia zębów substancją 0 właściwościach bakteriobójczych, ale ibierze udziałw procesach trawienia. Jej ciągły niedobór skutkuje szybkim rozwojem próchnicy. Czy każdy bolący ząb trzeba leczyć? r EKSPERT WYJAŚNIA: yr* Decyzja, czy otwo-^ rzyć bolący ząb w sytuacji, gdy nie ma jasnych wskazań do leczenia endo-dontycznego, nie jest łatwa 1 opiera się na starannie przeprowadzonej diagnostyce róż- nicowej. Ta - niczym w tabeli -zestawia charakterystyczne objawy danego schorzenia (przykładowo: ropnia, zapalenia miazgi, mechanicznego ucisku na tkanki ozębnej), z reakcjami pacjenta na opukiwanie lub na ciepło-zimno i wynikami badań diagnostycznych (np. zdjęciem RTG czy tomografią). Jeśli brak jest nawet jednej reakcji charakterystycznej dla danego schorzenia, może to być wskazówką do otworzenia komory zęba w celu podjęcia leczenia kanałowego bądź zaniechania tej procedury. Dylematem en-dodonty jest sytuacja, w której wynotowane różnice są subtelne, albo zależne od zestresowanego i obolałego pacjenta, który z jednej strony nie umie udzielić odpowiedzi na zadawane mu pytania o reakcje na testy, a z drugiej chciałby zrobić wszystko, by tylko pozbyć się bólu. Co ważne ulga odczuwana po otwarciu zęba nie jest jeszcze powodem do ogłoszenia sukcesu terapeutycznego. Często jest to reakcja tymczasowa, utrzymująca się dzień lub dwa, a będąca po prostu skutkiem zwolnienia ucisku na podrażnione tkanki. Z mojego doświadczenia wynika, że trzy-cztery zęby leczone co roku (u tego samego pacjenta) kanałowo wskazują raczej problem z zaciskaniem zębów ze stresu czy zgrzytaniem nimi, a nie z zaatakowaną próchnicą miazgą. Dowodem na to jest fakt, że wyleczone zęby nadal bolą. tfz .i J. , " I I ; .., i l.. lueoy niezDęanejesi leczenie kanałowe? EKSPERT WYJAŚNIA: Jeśli z problemem zbyt mocnego zaci- skania szczęki borykamy się od dłuższego czasu, nie ma siły, doprowadzimy do przeciążeń, skutkujących obumarciem zęba. Dlaczego? Na wierzchołku zęba umiejscowiona jest struktura nazywana pęczkiem naczyniowo--nerwowym, przez który przechodzą wszystkie struktury warunkujące jego żywotność. Kiedy zostaje on zmiażdżony, ząb umiera. W takim przypadku leczenie kanałowe jest konieczne, lecz trzeba pamiętać, że będzie ono jedynie skutkiem sytuacji, której pierwotna przyczyna leży poza jamą ustną, w naszej psychice. Po leczeniu endodontycz-nym, konieczne jest więc skierowanie się do specjalisty, który pomoże rozwiązać prawdziwą przyczynę problemu. Lek. stom. Bartłomiej Karaś, dentysta iendodonta Bulgotanie w brzuchu to zjawisko kłopotliwe, ale zazwyczaj nieszkodliwe dla zdrowia. Przelewanie się i burczenie w jelitach towarzyszy procesom trawiennym i sygnalizuje głód wynikać ze zwiększenia ilości gazów w żołądku i jelitach, wywołanego przez spożycie produktów o gazotwórczych właściwościach. Zaliczamy do nich: cebulę, czosnek i inne rośliny cebulowe, kapustę i inne rośliny krzyżowe, nasiona strączkowe (np. fasolę, groch), tłuste jedzenie (zwłaszcza typu fast food), zboża glutenowe (m.in. pszenicę), alkohole cukrowe (używane w charakterze słodzików np. w gumach do żucia i występujące naturalnie w suszonych owocach, m.in. morelach i śliwkach), piwo i napoje gazowane oraz produkty mleczne i inne zawierające laktozę. Często wynika również z szybkiego jedzenia, żucia gumy czy pienia, co wiąże się z połykaniem dużych ilości powietrza. Kiedy bulgotanie w brzuchu stanowi powód do obaw? Bardzo nasilone, głośne i nieustanne przelewanie w brzuchu w niektórych sytuacjach stanowi objaw rozmaitych schorzeń i dolegliwości. Do możliwych przyczyn chorobowych należą m.in.: ^ zatrucia pokarmowe (bulgotanie w brzuchu z biegunką), * zapalenie żołądka, ^zespół nadwrażliwości jelita grubego oraz inne dolegliwości związane z tym odcinkiem przewodu pokarmowego, ^ alergie pokarmowe, ^ krwawienie z wrzodów jelit lub żołądka, ^infekcje w obrębie układu trawienia, ^spożycie zbyt dużej ilości alkoholu, ^przedawkowanie lub zbyt częste stosowanie leków przeczyszczających, ^ pobudzenie układu pokarmowego spowodowane stresem, # zaburzenia mikroflory jelitowej. Dysbioza, czyli zaburzenia mikroflory jelitowej, zwykle spowodowana jest anty-biotykoterapią, ale także przyjmowaniem innych leków. Często prowadzi do nich również dieta złej jakości, zwłaszcza gdy jest połączona ze stresującym stylem życia. Złe nawyki żywieniowe to między innymi niedostateczne spożycie błonnika (z produktów węglowodanowych lub warzyw i owoców) czy nadmierna konsumpcja dodatków do żywności wraz z produktami wysokoprze-tworzonymi. Częste i głośne burczenie w brzuchu to nie tylko problem towarzyski. Warto skonsultować je z lekarzem i poddać się diagnostyce pod kątem zaburzeń fiinkcjonowa-nia układu pokarmowego. Do lekarza należy zgłosić się szczególnie, gdy burczeniu towarzyszą bóle brzucha, nudności czy biegunka. Jak zapobiegać burczeniu w brzuchu? Burczenie w brzuchu w czasie głodu lub po jedzeniu, któremu nie towarzyszy żadne schorzenie ani inne dolegliwości, daje się zredukować. Warto przede wszystkim przyjrzeć się swojej diecie oraz nawykom związanym zjedzeniem. Bulgotanie w jelitach bywa spowodowane piciem dużych ilości gazowanych napo- jów, jedzeniem w pośpiechu czy sięganiem po produkty, które nie są dobrze tolerowane przez organizm. Dotyczy to m.in. produktów zawierających laktozę w przypadku jej nietolerancji czy tych wzdymających, które u danej osoby powodują wyjątkową nadprodukcję gazów jelitowych oraz wzdęcia. NERWICA 20ŁĄDKA A BULGOTANIE WJELITACH Burczenie w brzuchu może być objawem nerwicy żołądka. Jest to zaburzenie, któremu towarzyszą uciążliwe objawy somatyczne ze strony układu pokarmowego. Choroba ta dotyka osoby neurotyczne, które nie radzą sobie ze stresem. Do dolegliwości ze strony układu pokarmowego dochodzą także odczuwanie niepokoju i lęku oraz problemy ze snem. W przypadku nerwicy żołądka chory cierpi na zaburzenia czynnościowe, a także dolegliwości bólowe, których przyczyną nie jest faktyczna choroba tego żołądka, lecz długotrwałe przeżywanie stresu lub innych intensywnych emocji. Burczenie w brzuchu może niepokoić Głośne bulgotanie jest nie tylko nieprzyjemne i krępujące, ale może też być objawem chorób układu pokarmowego Choroty' Justyna Śmigaruk redakqa@stronazdrowia.pl Gdy burczenie lub bulgotanie w brzuchu jest częste lub ciągłe, może stanowić objaw choroby. Przeczytaj, jak sobie z nim radzić oraz kiedy skonsultować się z lekarzem. Burczenie w brzuchu jest powszechnie rozu-miane jako sygnał głodu, który jest wysyłany przez układ pokarmowy. Czasem pojawia się też po jedzeniu. Dla wielu osób to mimowolne zjawisko stanowi poważny problem - głośne burczenie w brzuchu jest nieprzyjemne i krępujące. Dlaczego burczy w brzuchu? Przelewanie w brzuchu, bo tak brzmi medyczna nazwa burczenia, towarzyszy prawidłowym fizjologicznym procesom trawiennym. Mieszanie się pokarmu z sokami trawiennymi lub sprężanie powietrza w jelitach jest odczuwalne i słyszalne właśnie jako przelewanie, burzenie, chlupotanie czy bulgotanie. Zjawisko to nasila się podczas głodu, ponieważ nawet na ok. 2 godziny przed całkowitym opróżnieniem żołądka układ nerwowy wysyła do układu pokarmowego sygnały pobudzające go do pracy. Burczenie może też Głos Dziennik Pomorza Środaczwartek, 5-6.01.2022 ŚwiećsięzEnergą 13 Które miasto będzie świetlną stolicą"; ? IHebiscyi Jeszcze tylko przez tydzień trwać będzie głosowanie w 13. edycji plebiscytu Świeć się zEnergą. Razem z Wami wyłonimy najpiękniej udekorowane miasta w każdym z województw i w całej Polsce. Laureaci otrzymają wsparcie charytatywne o łącznej wartości 200tysięcy złotych. Do 11 stycznia, do godziny 12.00, każdy może pomóc swojemu miastu wywalczyć miano najładniej udekorowanej miejscowości w regionie, a tym samym do rywalizacji o tytuł „Świetlnej stolicy Polski". Zdjęcia miast biorących udział w tegorocznym konkursie udowadniają, że w Polsce, jak kraj długi i szeroki, kwitnie tradycja strojenia świątecznymi ilumina- cjami ulic, placów, parków ibu-dynków. Rywalizacja na poziomie wojewódzkim już jest niezwykle zacięta. Warto więc swoimi głosami wspierać miasta, które już uczestniczą w akcji. A jeśli Twojej miejscowości wciąż nie ma w naszej akcji-zgłoś je! W tegorocznej edycji do zwycięskich miast trafią charytatywne nagrody w po- staci lodówek, pralek, lamp UV-C i innego sprzętu o łącznej wartości aż 200 tys. złotych. Rywalizacja na poziomie wojewódzkim już jest niezwykle zacięta. Dzięki dotychczasowym 12 edycjom projektu do ponad 200 instytucji i rodzin ze zwycięskich miast trafiła pomoc o łącznej wartości ponad miliona złotych! W akcji nie mogło zabraknąć rozświetlonego Słupska Na pozycję lidera w głosowaniu na Świetlną Stolicę Województwa Pomorskiego awansowała Gdynia W głosowaniu bierze udział także Gdańsk t " Ufi2f W Pan Michał Pietrzak z Gdyni od tygodni jest liderem akcji Lilia Slobodianiuk (Kobylinca) przesłała świetlne kadry Wybierzmy najpiękniejsze świąteczne i świetliste kadry Także przez tydzień można głosować na wyjątkowe kadry miłośników świątecznych i świetlistych zdjęć. W akcji ŚWIEĆ SIĘ z Energą nagradzane są bo- wiem nie tylko miasta, ale także nasi czytelnicy. Może wziąć w nim udział każdy - zarówno Ci, którzy wykonują zdjęcia aparatem, ale także smartfo- nem. Na zwycięzców czekają atrakcyjne nagrody o wartości nawet 3 tysięcy złotych! Laureaci zostaną wybrani wbezpłat-nym głosowaniu spośród auto- rów wszystkich przesłanych zgłoszeń. Swoje nagrody w każdej kategorii tematycznej, niezależnie od głosowania, przyzna też kapituła. Głosowanie w akcji trwa do 11 stycznia, a jeszcze do jutra można zgłaszać swoje zdjęcia do konkursu w pięciu kategoriach: Moje miasto, Mój dom, Moi bliscy, Moja iluminacja, Moja ulubiona szopka.. Każda osoba może przesłać dowolną liczbę zgłoszeń konkursowych. Czekamy na Wasze zdjęda! Paulina Myszk na zdjęciu ujęła świąteczny Gdańsk Pomagaj ze Świeć się z Energą i głosuj codziennie! woit miasto zii wi oo J.o t o. Energa grupa Ema .u.A/k' tupu ęiom d^.eck. 14 Po godzinach Glos Dziennik Pomorza Środaczwartek, 5-6.01.2022 Z ŻYCIA GWIAZD SHOW-BIZNES Michał Wiśniewski zapowiada nowy program 20 lat temu triumfy święciło re-ality-show Jestem, jaki jestem", którego bohaterem był lider Ich Troje. Śledziliśmy w nim jego prywatne życie od kulis. Teraz Wiśniewski zapowiada program wspominkowy, w ramach którego planuje z ówczesną żoną Mandaryną i ich dziećmi oglądać archiwalne odcinki show i komentować je na żywo. - Powspominamy, popatrzymy i pokomentu-jemy - zapowiada w Pomponiku. iopel nie wiedziała Podczas noworocznej edycji „Pytania na śniadanie" gościły w programie dwie piosenkarki- Izabela Trojanowska i Paulla. Kiedy zapytano je gdzie spędziły sylwestra, ta druga powiedziała „Na białej sali". -Co to znaczy „biała sala'? - rzuciła prowadząca program Kasia Ci-chopek. - Nie wierzę, Kasia-obruszyła sięTrojanowska, a Paulla wytłumaczyła, że „na białej sali" to znaczy po prostu włóżku. Anna Lewandowska poszuka przygód Rodzina słynnego piłkarza spędziła razem świąteczny okres -m.in. na luksusowym jachcie w porcie w Dubaju. Teraz jednak Lewandowski musiał wrócić na treningi. Jego żona i dzieci będą w tej sytuacji kontynuowały wakacje bez niego. - Lecimy z dziewczynkami spełniać kolejne marzenia i szukać przygód na wyspie skarbów. Skarbów natury, rzecz jasna - zapowiada Lewandowska. SHOW-BIZNES Marta Manowska odpoczywa w Meksyku Kilka dni temu popularna prezenterka wrzuciła na Instagrama zdjęcie z samolotu. Pod fotografią napisała, że ma poczucie, iż do Polski wróci „już nie taka sama". Szybko okazało się. że Manowska wybrała się na urlop w Meksyku. Internauci skojarzyli, że w tym samym czasie i w tych samych miejscach odpoczywa brat Pawła Bo-dziannego - uczestnika „Rolnik szuka żony"-Robert. Przypadek? XGZL) Krzyżówka nr 3 Poziomo: 3) masowe zgromadzenie ludności, 6) pędzi po szosie, 11) wejściowe zamykane na klucz, 12) osobnik niecywilizowany, nieokrzesaniec, 13) kotlet schabowy w menu restauracji, 14) słynna irlandzka instrumen-talistka i wokalistka, 15) leśny zwierz z... szalbami, 16) przyprawa do piwa, 17) małe kółko zębate w zegarku, 18) walenie w drzwi, 19) przejrzały owoc leżący pod drzewem, 21) miejsce postoju karawany, 23) latynoamerykański taniec towarzyski, 26) uniwersalny specyfik ziołowy z reklamy, 27) ukochany Afrodyty, 30) „gwiazdkowa" komedia z Arnoldem Schwarzeneggerem, 31) masa bitumiczna pokrywająca jezdnię, 34) bardzo mocna kawa, 38) płytka do mieszania farb, 39) pracuje w przemyśle wydobywczym, 40) miękka skała osadowa, 41) grzyb o żółtawym kapeluszu, 42) sportowe i turystyczne pływanie na łodziach. Pionowo: 1) porcja barana znad ogniska, 2) broń Wołodyjowskiego, 3) utwór pisany mową wiązaną, 4) imię Górniak, piosenkarki, 5) ludowy taniec węgierski, 6) lekarz, specjalista od słuchu, 7) pływają w barszczu, 8) pęd, z którego rozwija się nowa roślina, 9) kwitnie wczesną wiosną, 10) popularna marka drażetek, 20) zabezpiecza wynalazek przed plagiatem, 22) granice zasięgu danego zjawiska, 24) „nieruchomy" lot śmigłowca, 25) błogosławiony stan, 28) kuzynka brzozy, 29) bywa przyczyną pożaru, 31) udomowiony gatunek lamy, 32) nienaturalnie wysoki głos, 33) pojemność zbiornika, 35) ancymonek, szelma, 36) bezleśny obszar na Syberii, 37) zbierany przez pszczoły. 3) utwór pisany mową wiązaną, 4) imię Górniak, piosenkarki, 5) ludowy taniec węgierski, 6) lekarz, specjalista od słuchu, 7) pływają w barszczu, 8) pęd, z którego rozwija się nowa roślina, 9) kwitnie wczesną wiosną, 10) popularna marka drażetek, 20) zabezpiecza wynalazek przed plagiatem, 22) granice zasięgu danego zjawiska, 24) „nieruchomy" lot śmigłowca, 25) błogosławiony stan, 28) kuzynka brzozy, 29) bywa przyczyną pożaru, 31) udomowiony gatunek lamy, 32) nienaturalnie wysoki głos, 33) pojemność zbiornika, 35) ancymonek, szelma, 36) bezleśny obszar na Syberii, 37) zbierany przez pszczoły. Rozwiązanie nr 2 Sr lEW RlBlAlTlNlIIkTTI TV HIT SERIAL Usta usta ŚRODA TVN 21:40 Bohaterowie 5. sezonu serialu nie będą mieli chwili na odpoczynek. Jak rozwinie się romans Agnieszki z młodszym Michałem? Czy podrywacz Adam wreszcie się ustatkuje? Bo w rodzinie siła CZWATEKTVP 117:20 Przesłanie koncertu będzie oparte na nauczaniu św. Jana Pawła II i kardynała Stefana Wyszyńskiego. Wystąpią między innymi: Edyta Górniak, Ewa Dałkowska, Jerzy Zelnik, Krzysztof Cugowski i Ida Nowakowska. Słoneczny patrol ŚRODA POLSAT 22:10 Mitch prowadzi zespół ratowników. Pewnego dnia do ekipy dołącza Matt. Mimo iż mężczyźni mają silne osobowości, co utrudnia im współpracę, muszą zjednoczyć siły. Jak poślubić milionera? CZWARTEK POLSAT 20:00 Rozgrywająca się we współczesnej Warszawie baśń o cudownej odmianie losu. Bohaterka wydostaje się z życiowego dołka i dzięki pewnej trenerce personalnej trafia na salony i w ramiona „księcia z bajki". Wodnik (20.01-18.02) Przed Tob^ bardzo udany dzień. Horoskop dzienny zapowiada, że problemy, które dawały G się we znaki w pierwszych dniach nowego roku, odejdą dzisiaj w zapomnienie. Ryby (19.02-20.03) Obrany cel będziedzisiaj dla Gebiejedynym drogowskazem. Horoskop na dziś wróży,żenie będzie Twojej zgody na jakiekolwiek odstęp-stwa.Twójupórniewszystkimsię spodoba. Baran (21.03-19.04) Błyśnieszdzisiaj umiejętnościami, któredo-tychczas były przez Gebie rzadko wykorzystywane. Horoskop dzienny na środęmówi, że niektóreosoby wprawi towstan osłupienia... Byk (20.04-20.05) Ktośzaskoczy Gęswoim niekonwencjonalnym zachowaniem. Horoskopdziennymówi,że wkrótce dowiesz się. jaka była tego przyczyna. Bliźnięta (21.05-21.06) Ktośzłoży G intrygującą propozycję. Horoskop na dziś radzi przed podjętiem ostatecznej decyzji zasięgnąć opinii bliskich osób. Rak (22.06-22.07) Horoskop dzienny na środę to wskazówka, by nie lekceważyć żadnych niepokojących sygnałów wysyłanych przezTwój organizm. Lew (23.07-22.08) Nie podejmuj dzisiaj żadnych decyzji pod wpływem emocji. Horoskop dzienny ostrzega, że działanie w stresie i pośpiechu możespowodowaćopłakaneskutki. Panna (23.08-22.09) Będziesz dzisiaj kopalnią pomysłów. Horoskop na dziś zapowiada, że zgłaszane przez Ciebie propozycje będą przyjmowane wręcz entuzjastycznie. Niezmiernie Gę to utieszy. Waga (23.09 -22.10) Nie podejmuj żadnych zobowiązań, jeśli za-braknie G wiary w możliwość ich realizacji. Horoskop dzienny na środę zapowiada, że rzucanie słów na wiatr, todroga donikąd... Skorpion (23.10-21.11) Chętnie udzielisz wsparcia osobom, które przyjdą z prośbą o pomoc Horoskop dzienny mówi, że możesz liczyć na ich wdzięczność Strzelec (22.11-21.12) Nie oczekuj poinnych zbyt wiele. Horoskop na dziś zapowiada, że musisz liczyć przede wszystkim na siebie. Lekko nie będzie... Koziorożec (22.12 -19.01) Horoskop dzienny na środę zapowiada, że od Ciebie będziedzisiaj zależało powodzenie zadań podejmowanych przez inneosoby. Głos www.gp24.pl www.gk24.pl www.gs24.p Prezes oddziału Polska Press Piotr Grabowski, piotr.grabowski@polskapress.pl Redaktor naczelny Przemysław Szymańczyk przemyslaw.szymanczyk@polskapress.pl, Marcin Stefanowski, Koszalin, tel. 697770 227 marcin.stefanowski@polskapress.pl Ynona Husaim-Sobecka, Szczecin, tel. 697 770 218 ynona.sobecka@polskapress.pl Wojciech Frelichowski, Słupsk, tel. 519 503 638 wojciech.frelichowski@polskapress.pl Dyrektor drukarni Stanisław Sikora, tel. 602740087 s.sikora@pprint.pl Robert Gromowski, tel. 502 339113 robedgromowski@polskapress.pl Dyrektor działu reklamy Ewa Żelazko, tel. 500 324 240 ewa.zelazko@polskapress.pl Prenumerata. teL 94 340 U14 Głos Koszaliński -www.gk24.pl ul. Mickiewicza 24, 75-004 Koszalin, tel. 94 347 35 00, fax 94 347 3513 tel. reklama: 94 347 35 72, redakcja.gk24@polskapress.pl, reklama.gk24@polskapress.pl Głos Pomorza wwwgp24.pl ul. Hemyka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8100. fax 59 848 8104, tel. reklama: 59 848 8111, redakqa.gp24@polskapress.pl, reklama.gp24@polskapress.pl Głos Szczeciński - wwwgs24.pl ul. Nowy Rynek 3,70-533 Szczecin, tel. 9148133 00, fax 9148133 60, tel. reklama: 9148133 92, redakqa.gs24@polskapress.pl reklama.gs24@polskapress.pl ODDZIAŁY Szczecinek ul. Plac Wolności 6,78-400 Szczecinek, tel. 94 374 8818, fax 94 374 23 89 Stargard ul. Wojska Polskiego 42,73-110 Stargard, tel. 91578 47 28. fax 9157817 97, reklama tel. 915784728 ©© - umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwość jego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie po uiszczeniu opłaty zgodnie z cennikiem zamieszczonym na stronach www.gk24.pl/tresci,www.gp24.pl/tresci, www.gs24.pl/tresci, i w zgodzie z postanowieniami niniejszego regulaminu. Polskie Badania Czytelnictwa Nakład Kontrolowany ZKDP POLSKA PRESS GRUPA Polska Press Sp. z o.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, teł. 22 20144 00. fax: 22 2014410 mtii Himmm wianu mimouiuft Tomasz Przybek, Prezes Zarządu Dorota Kania. Członek Zarządu Maciej Kossowski. Członek zarządu Miłosz Szulc, Członek zarządu Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński Dyrektor marketingu Sławomir Nowak, slawomir.nowak@polskapress.pl Dyrektor zarządzający biura reklamy Maciej Kossowski maciej.kossowski@pobkapress.pl Dyrektor kolportażu Karol Wlazło karol.wlazlo@pobkapress.pl Agencja AIP kontakt@aip24.pl Rzecznik prasowy Adrian Majchrzak, tel. 22 20144 38, adrian.majchrzak@pobkapress.pl manusz.grabowski @pobkapress.pl Święto) Objawienie Pańskie należy do pierwszych świąt które ustanowił Kościół. W Kościele łacińskim święto to zaczęto obchodzić od końca IV w. Główną treścią święta w liturgii łacińskiej stał się pokłon Mędrców ze Wschodu. A jak dziś obchodzone jest to święto na świecie? więto odwołuje się do tego fragmentu z Ewangelii Mateusza (2,1-12), który opo-^ ^ wiada o przybyciu mędrców „gdy Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda". Owi Mędrcy ze Wschodu, przynoszący złoto, mirrę i kadzidło, uosabiają wyznawców sąsiednich religii, którzy szukają i przyjmują Dobrą Nowinę. Pokłon Królowi Na temat postaci ewangelicznych mędrców wylano przez wieki morze atramentu. Nie znamy ich liczby, imion ani profesji, jaką się parali. W przeka-zadibiblijnychmówi się jedynie 0 trzech cennych w starożytności darach i to na tej podstawie wysnuwa się potocznie przyj ętą liczbę trzech mędrców, którzy, wiedzeni gwiazdą, wyruszyli w drogę do Jerozolimy, na dwór Heroda, gdyż nie wiedzieli, gdzie ma się narodzić nowy król, aby złożyć pokłon i dary narodzonemu królowi żydowskiemu. I tam dopiero uczeni w piśmie wyznaczyli Betlejem jako miejsce narodzin na podstawie proroctwa w Księdze Micheasza (Mi 5,1). Herod usłyszawszy nowinę, w narodzonym upatrzył rywala. Mędrcy, według ewangelii, weszli do domu, w którym przebywali Maria i Józef z Jezusem, ofiarowali mu mirrę, złoto 1 kadzidło. Otrzymawszy podczas snu wskazówkę, aby nie wracali do Heroda, pielgrzymi wyruszyli z powrotem do swych krajów inną drogą. Polskie przekłady biblijne rozmaicie nazywają owych mędrców: Biblia poznańska na-zywaich astrologami pochodzącymi ze Wschodu, Biblia Tysiąclecia Mędrcami ze Wschodu. W zachodnim chrześcijaństwie popularnie nazywani są imionami Kacper, Melchior i Baltazar, według tradycji, jaka narodziła się w okresie średniowiecza. To dlatego katolicy corocznie piszą na drzwiach litery „K+M+B", czasami zaś „C+M+B" (łac. „Christus Man-sionem Benedicat", czyli „Chryste błogosław temu domowi") i aktualny rok. Prawosławna Epifania Nim przejdziemy do współczesnych form świętowania Barbarossy, przywiózł z podbitego Mediolanu wojenną zdobycz - relikwie, które w Mediolanie czczone były jako szczątki Trzech Króli. Relikwiarz otwierano kilka razy przez ostatnie osiem wieków i wszystkie protokoły z tych otwarć mówią o tym, że we wnętrzu znajdująsiękości trzech mężczyzn w różnym wieku. Jeden z nich był starcem, drugi w sile wieku, a trzeci młodzieńcem. Zapisano w nich też, że „kości były owinięte kosztownymi szatami". Świąteczne smakowitości W Francji z kolei Trzech Króli to święto gastronomii - Francuzi zajadają się specjalnym plackiem królewskim, zwanym galette des rois, przekładanym masą migdałową. Zwyczaj każe, by podczas przygotowania smakołyku ukryć w nim fasolkę, monetę, migdał lub porcelanową figurkę króla. Osoba, która znajdzie skarb, zostaje Uznana za wyjątkowego szczęściarza, obwołana królem dnia i otrzymuje papierową koronę. Dawnym zwyczajem było dzielenie ciasta na tyle części, ile osób znajdywało się przy stole plus dodatkowy kawałek dla niezapowiedzianego gościa. Święto jest bardzo hucznie obchodzone w Italii. Utarł się tam zwyczaj, że dzieci po przebudzeniu otrzymują skarpety wypełnione słodyczami. Te, które były niegrzeczne, dostają „węgiel" - cukier pomalowany na czarno. W Watykanie Włosi świętują ten dzień w barokowych, renesansowych strojach oraz weneckich, karnawałowych maskach. 6 stycznia, podobnie jak w Boże Narodzenie, mieszkańcy Italii, zajadają się drożdżową babką Panettone, która ma w środku orzechy i kandyzowane owoce. NaPółwyspielberyjskim wyjątkowe znaczenie ma wigilia Trzech Króli. W wielu miastach Hiszpanii5 stycznia odbywają się uliczne orszaki, którymi przewodzą Kacper, Melchior i Baltazar. To jedno z najbardziej kolorowych i najciekawszych świąt w roku. Królowie w Sewilli podróżują złotą karetą, a wLogrono przylatują śmigłowcem! Paradom towarzyszą orkiestry, a dzieciom rozdawane są cukierki i drobne zabawki. Następnego dnia rodziny świętują przy tradycyjnym śniadaniu, anajmłodsiotrzymująprezenty, które upamiętniają dary złożone Jezusowi przez Mędrców. 6 stycznia w Hiszpanii przygotowuje się specjalne ciasto o nazwie „pierścień króla" (hiszp. „Rosca de Reyes"), które udekorowane jest bakaliami. Podobnie jest w Meksyku, dawnej zamorskiej domenie Hiszpanii. Tam Trzech Króli obchodzi się w gronie rodziny, a Rosca jest główną atrakcją takiego spotkania. Ciasto obsypane jest migdałami, figami, wiśniami oraz innymi kandyzowanymi owo-camiipodawanezgorącą czekoladą. Głos Dziennik Pomorza — - j • • Środa-czwartek, 5-6.01.2022 / |j| j"/ 0jj | Od kilku lat w całej Polsce organizowane są orszaki Trzech Króli, które maszerują wśród aplauzu mieszkańców Objawienie Pańskie, czyli przybywają Trzej Królowie Trzech Króli, parę słów o różnicach międzywyznaniowych. Na początku dzień ten obchodzony był na Wschodzie jako święto Bożego Narodzenia i np. w Apostolskim Kościele Ormiańskim jest tak do dzisiaj. Czasami można spotkać teksty, które łączyły Objawienie Pańskie z Chrztem Jezusa, a nawet cudem przemiany wody w wino w Kanie Galilejskiej. W tradycji prawosławnej święto znane jest bardziej pod nazwą Epifanii i jest jednym z 12 głównych świąt w roku liturgicznym. 6 stycznia, zgodnie z kalendarzem juliańskim, prawosławni zasiadają do Wieczerzy Wigilijnej przed Bożym Narodzeniem. W Kościele łacińskim święto to zaczęto obchodzić niezależne od Bożego Narodzenia. Innymi słowy Objawienie Pańskie się uniezależniło. W związku z tym główną treścią święta w liturgii łacińskiej stał się pokłon Mędrców ze Wschodu. Objawienie Pańskie obchodzą też protestanci. W wielu parafiach ewangelickich Święto Epifanii to czas wspólnego chwalenia Boga pieśniami bożonarodzeniowymi. Tow. Gomułka przeciw Przybycie mędrców jest świętem radosnym, ale w różnych krajach owa radość się manifestuje. Zacznijmy od Polski, w której prawnie ustanowiono święto Objawienia dopiero w n Rzeczypospolitej. Ten status utrzymał się także po n wojnie - jeszcze wczasach stalinowskich nie odważono się zakwestionować silnie zakorzenionego w społeczeństwie święta. Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy wymieniała imiennie Święto Trzech Króli. W wymiarze państwowym zostało ono zniesione dopiero ustawą z 10 listopada 1960 r. Ustawę uchwalono ponoć w wyniku nacisków I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki. Skąd ta niechęć do religijnej tradycji? Chodziło o usunięcie z przestrzeni publicznej religii i zastąpienie jej ideologią marksistowską, z jej liturgią i materia-listyczną celebrą. Święto Trzech Króli odzyskało swój charakter w 2011 r. w efekcie uchwalenia przez Sejm ustawy. Zmiany poprzedziły obywatelskie inicjatywy ustawodawcze, których inicjatorem był Jerzy Kropiw-nicki. Co roku ulicami setek miejscowości w Polsce przechodzą Orszaki Trzech Króli, by pokłonić się nowo narodzonemu Jezusowi. Biblijni władcy rozdają dzieciom cukierki i uczestnicy wspólnie śpiewają kolędy. Kolędnicy otrzymują śpiewniki kolędowe i kolorowe papierowe korony. Pod znakiem wody O ile Polacy kroczą w orszakach Trzech Króli, to Czesi wolą wtym czasie morsowanie. W stolicy Czech w Święto Trzech Króli ma miejsce coroczna rytualna kąpiel. Śmiałkowie zażywają wodnego pluskania w rzece Wełtawie. W wielu miastach organizowane są też tzw. Kwesty Trzech Króli. To ogólnoczeska akcja or-ganizowanaprzeztamtejszyCa-ritas(Charita). Kąpiele są popularne także w Grecji, ale są to raczej kąpiele rytualne. W niektórychmiastach przybierają one dosyć spektakularny przebieg. Kapłan ubrany w najbardziej odświętny strój przewodzi procesji udającej się do rzeki, morza lub też innego zbiornika wodnego. W końcowym etapietego pochodu następuje moment poświęcenia, które polega na rzuceniu krzyża do wody. W Cerkwi Objawienie Pańskie świętuje się jako Epifanię lub święto Jordanu. Obchodzi się je 19 stycznia. Ukraińcy, podobnie jakGrecy, obchodzą Święto Trzech Króli 19 stycznia. Zgodnie z tradycją, nie bacząc na przenikliwy chłód, grupa śmiałków odbywa kąpiel w rzece Dniepr. Obrzęd ten dokonywany jest także w stawach, rzekach, jeziorach. Ukraińcy zgodnie twierdzą, że tego dnia woda jest cieplejsza niż zwykle. Zabawa po niemiecku W Niemczech 6 stycznia wolny od pracy jest w trzech landach: Bawarii, Badenii-Wirtembergii i Saksonii-Anhalt. Zgodnie z tradycją, dzieci przebierają się za Trzech Króli i odwiedzają domy w sąsiedztwie, zbierając datki dla potrzebujących. Co ciekawe, przebrane dzieci odwie-dzajązpuszkamina drobne również Urząd Kanclerski. Kolędowanie dzieci w tym dniu jest największą w Niemczech akcją pomocy niesionej przez dzieci potrzebującym rówieśnikom na całym świecie. W 2018 r. wyniosła ona aż 40 min euro. W Trzech Króli w Niemczech spożywa się również aromatyczne, przygotowywane według specjalnych receptur piwo zwane bockbier, rodzaj mocnego trunku warzonego ze słodu jęczmiennego. Tradycjakażewychylić 12 kufli, za każdy dzień tygodnia. Uroczyście świętuje się zwłaszcza w Kolonii, gdzie, w tamtejszej katedrze przechowywany jest relikwiarz zawierający relikwie Trzech Króli - patronów miasta. W 1164 r. abpkoloń-ski Rainald z Dassel, kierujący kancelarią cesarza Fryderyka 16 Zbliżenia Glos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Grażyna Starzak Choć większą część dzieciństwa i młodości spędził w Warszawie, Brata Alberta uważa się za jednego z najbardziej krakowskich świętych. Natalia Budzyńska, kultu-roznawca, autorka biografii Brata Alberta, wyjaśnia, że w stolicy Adam Chmielowski przeżył dzieciństwo i rozpoczął życie artystyczne. Ale życie z ubogimi i blisko nich Brata Alberta zaczęło się dopiero w Krakowie. - To właśnie pod Wawelem powstały zgromadzenia al-bertyńskie i pierwsze przytuliska - podkreśla Natalia Budzyńska. Ks. prof. Jan Machniak z Uniwersytetu Papieskiego JPH przyznaje, że to bardzo bliski krakowianom święty. W odpowiedzi na pytanie, „dla-że Aaam Chmielowski, pomimo tego, że wiele podróżował i był uważany za światowca, najlepiej czuł się właśnie w Krakowie. - W tej swojej pierwotnej ojczyźnie. W krakowskim Pałacu Pod Baranami, gdzie wchodził w tzw. dobre towarzystwo Krakowa, a potem na Kazimierzu, wśród najuboższych. Oni stali się jego domem, rodziną. Dla nich porzucił pałace. I miał odwagę iść do swoich bogatych znajomych, mówiąc im, jak się żyje, kiedy nie ma się co jeść i gdzie spać - kontynuuje ks. prof. Machniak. Adam Chmielowski urodził się 20 sierpnia1845 r. w Igołomi koło Krakowa. Gdy miał osiem lat, zmarł mu ojciec. W czternastym roku życia osierociła go matka. Jako osiemnastoletni student Szkoły Rolniczo-Leśnej w Puławach brał udział w Powstaniu Styczniowym. W jednej z bitew został ranny. Amputowano mu nogę. Nie załamał się jednak. Z uporem szukał swojej drogi życiowej. Już wcześniej malował, pisał wiersze. Postanowił, więc poświęcić się sztuce. Studiował malarstwo w Warszawie, Paryżu i Monachium. Po ukończeniu studiów plastycznych jego talent rozkwitł. Jest autorem 61 obrazów olejnych i 22 akwarel. Doceniali go tacy artyści jak Leon Wyczółkowski, z którym się przyjaźnił. W gronie jego dobrych znajomych byli także aktorzy, m.in. Helena Modrzejewska. Jako wrażliwy człowiek i artysta Adam Chmielowski szukał najlepszych sposobów i form wyrażenia wewnętrznych przeżyć. Zachodzące w nim przemiany, przemyślenia związane z wiarą, sensem istnienia, człowiekiem, znajdują odbicie w dziełach o tematyce religijnej. Dobry jak chleb Najsłynniejszym z tych dzieł jest obraz Ecce Homo (Oto Człowiek), przedstawiający ubiczowanego Chrystusa. „jest najważniejsze" - pomocy ludziom bezdomnym. W1887 r., za zgodą kard. Albina Dunajewskiego wkłada zakonny habit, przyjmując imię Albert. Zakłada zgromadzenie Braci Albertynów i Sióstr Albertynek. Wraz ze swoimi współbraćmi organizuje domy dla sierot, kalek, starców i nieuleczalnie chorych. Opiekuje się tymi, o których wszyscy już zapomnieli. Zakłada noclegownie i przytuliska dla bezdomnych. Warsztaty, w których bezdomni uczą się zawodu. Chce być dobry jak chleb, „dostępny dla wszystkich jak bochen chleba, z którego każdy może uszczknąć kęs dla siebie" - jak później pisał. Słynne są słowa Brata Alberta, że trzeba „każdemu dać jeść, bezdomnemu miejsce, a nagiemu odzież", bo „bez dachu i kawałka chleba może on już tylko kraść albo żebrać dla utrzymania życia". Pieniądze na pomoc ubogim zdobywa kwestując na ulicach Krakowa. Imponuje i fascynuje Autorzy książek i opracowań na temat św. Brata Alberta zgodnie przyznają, że to postać fascynująca. Artysta, patriota, humanista. Człowiek poszukujący, myślący, wrażliwy, wybitny a jednocześnie całkowicie ludzki. Ks. prof. Jan Machniak nie dziwi się, że św. Brat Albert jest dla współczesnych wzorem. - Fascynuje swoją postawą. Był powstańcem, bo kochał ojczyznę i był gotowy oddać wszystko dla niej. Stracił nogę w czasie bitwy o Polskę, ale nie poddał się. Odkrył w swoim życiu talent, sztukę, dał całą duszę, aby malować, aby oddawać rzeczywistość. Bo dla niego sztuka, to jest to, co jest istotą rzeczywistości, a kiedy sięokazało, że jest jeszcze coś więcej, kiedy odkrył oblicze Chrystusa w drugim człowieku, poszedł na całego, nie cofnął się ani na chwilę, zamieszkał z tymi, którzy są najbiedniejsi, najbardziej ubodzy -przypomina szczegóły biografii Brata Alberta ksiądz prof. Machniak. - Warto wiedzieć, że to właśnie Brat Albert wyznaczył w Krakowie „szlak miłosierdzia", jakkiedyśmówił kard. Karol Wojtyła, apotemkard. Franciszek Macharski. Ten szlak miłosierdzia, czyli bycie z drugim człowiekiem, to nie tylko rzucenie mu jakiejś monety, złotej czy srebrnej, ale podzielenie losu tego człowieka. Najuboższego, najbiedniejszego - zaznacza ks. prof. Machniak. Natalia Budzyńska uważa, że jeśli nawet Brat Albert nie wszystkich fascynuje, to na pewno wielu ludziom imponuje. Chciałaby, jednak, żebyśmy częściej przypominali sobie o nim, gdy słyszymy papieża Franciszka, który apeluje, żeby „otwierać domy, otwierać serca przed człowiekiem, którego nikt nie chce". - Brat Albert podawał rękę mordercom, złodziejom, prostytutkom, alfonsom. Nikogo nie pytał, w co wierzy. Ni- kogo nie pouczał, nie moralizo-wał. Dbał o to, żeby człowiek miał, co jeść i gdzie spać i żeby poczuł się potrzebny. Przytulał - dosłownie i w przenośni. Dawał mu możliwość pracy, ale przede wszystkim dawał mu siebie, swój czas. Służył ubogiemu. Szanując go sprawiał, że ten człowiek nabierał szacunku do samego siebie. I to jest właśnie wspaniałe - zaznacza Natalia Budzyńska. Siła ducha Wszyscy, którzy interesują się tym świętym przyznają, że jego wizerunki, utrwalone w pamięci współczesnych, wydają się smutne zgrzebne a nawet trochę banalne. Najbardziej znane są te, bazujące na portretach Leona Wyczółkowskiego. Artysta namalował je jednak po śmierci brata Alberta, dla potrzeb beatyfikacji i kultu. Święty ma na nich około 70 lat i nosi zgrzebny habit koloru buroziemistego. Brat Albert nie lubił fotografowania i nie pozwalał sobie robić zdjęć. Z okresu, gdy znamy go jeszcze, jako Adama Chmielowskiego najczęściej reprodukowane są cztery portrety. Przedstawiają malarza i artystę z długim włosem zaczesanym do tyłu, ufryzowaną i modnie przystrzyżoną bródką, rozmarzonym wzrokiem. - Mnie najbardziej podoba się zdjęcie Brata Alberta w zniszczonym habicie przewiązanym w pasie sznurem, w słomkowym kapeluszu, z siwą brodą. Prawą rękę opiera na lasce. W lewej trzyma papierosa. Na tym zdjęciu jest taki nam bliski, taki prawdziwy -wyznaje Natalia Budzyńska. -Patrząc na tę fotografię, która została zrobiona w Zakopanem, prawie czuję zapach trawy i dym papierosa. Aż chciałoby się usiąść obok i pogadać. O czym? O niczym szczególnym. Już samo przebywanie w towarzystwie takiej osoby ma duże znaczenie. Liczy się siła ducha, promieniowanie tej postaci. Z takim człowiekiem można rozmawiać o czymkolwiek... Brat Albert zmarł 25 grudnia 1916 r. w Krakowie. Jego prochy.pochowano początkowo na cmentarzu Rakowickim. W1949 r. przeniesiono je do krypty klasztoru Karmelitów Bosych, by je ostatecznie w 1983 r. złożyć w kaplicy Domu Generalnego Sióstr Albertynek w Krakowie. Proces beatyfikacyjny, rozpoczęty w 1934 r.f zakończono za pontyfikatu Jana Pawła II, który beatyfikował Brata Alberta podczas mszy św. na krakowskich Błoniach - 23 czerwca 1983 r. Sześć lat później, 12 listopada 1989 r., papież Polak kanonizował go w Rzymie. W Krakowie zaczął życie z ubogimi. Dla nich porzucił pałace BRAT ALBERT Zmarł 105 lat temu. W dzień Bożego Narodzenia 1916 r. Żegnały go tłumy krakowian. Obok władz, artystów, duchowieństwa, za trumną szli ci, którzy dzięki niemu mieli, co jeść i gdzie spać. Adama Chmielowskiego nazywano najpiękniejszym człowiekiem pokolenia Brat Albert podawał rękę mordercom, złodziejom, prostytutkom, alfonsom. Nikogo nie pytał, w co wierzy. Nikogo nie pouczał, nie moralizował. Dbał o to, by człowiek miał, co jeść i gdzie spać Adam Chmielowski zaczął go malować we Lwowie w i879r. Pracował z przerwami, bardzo długo. Wiemy ze wspomnień Braci Albertynów, że miał go ze sobą, niewykończony, w Krakowie, w mieszkaniu na Skałce. Obraz bardzo podobał się ówczesnemu metropolicie obrządku greckokatolickiego Andrzejowi Szeptyckiemu. Chmielowski, wykończywszy obraz - jak się sam wyraził - „po rzemieślniczemu", podarował go metropolicie. Dalsze losy tego obrazu to osobny i obszerny temat. Dość na tym, że do Krakowa trafił na powrót -bardzo zniszczony - w lipcu 1978 r. Po konserwacji umieszczono go w ołtarzu głównym w Sanktuarium Ecce Homo Świętego Brata Alberta w Krakowie, przy ul. Woronicza 10. Towarzyszące powstawaniu tego dzieła mistyczne przeżycia spowodowały zwrot w życiu Adama Chmielowskiego. Mając 42 lata, porzuca artystyczną karierę. Postanawia oddać się na wyłączną służbę Bogu, a wszystkie swoje siły poświęcić temu, co jak mówi Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5 6.01.2022 Rozmaitości / ogłoszenia drobne 17 Początek 2022 roku w literaturze. Co przyniesie nowego? Julia Kaięba julia.kaleba@poiskapress.pl Dorota Masłowska wraca z nową książką i pisze o Warszawie lat 70., tłumaczka nowego przekładu „Annę of Green Gables" zabija Anię, burzy Zielone Wzgórze i pozbawia je pokoiku na facjatce, do druku trafia zbiór publikowanych w mediach społecz-nościowych sarkastycznych memów. Styczeń na polskim rynku wydawniczym przyniesie co najmniej kilka ciekawych zjawisk. Jeszcze w tym miesiącu nakładem wydawnictwa Marginesy ukaże się „Anne z Zielonych Szczytów", czyli słynna powieść Lucy Maud Montgomery w nowym tłumaczeniu, którego podjęła się Anna Bańkowska. Autorka ponad stu przekładów W księgarniach od początku nowego roku czeka na czytelników wiele ciekawych nowości prozy, poezji i dramatów wzięła na warsztat powieść chętnie i często tłumaczoną w Polsce (od pierwszego wydania w 1911 roku książka kanadyjskiej pisarki doczekała się przynajmniej dziesięciu nowych przekładów). Jednak tym razem dylematy, które od lat towarzyszyły tłumaczom -jak kwestia spolszczania nazw własnych, dodawania zdrobnień, nieścisłe lecz dobrze zakorzenione u polskiego odbiorcy określenia powielane w kolejnych przekładach - autorka tłumaczenia potraktowała kategorycznie, to znaczy - kategorycznie je odrzuciła. Jest więc Anne zamiast Ani i Zielone Szczyty na miejscu Wzgórz. - Razem z wydawcą tego przekładu doszliśmy do wnio- sku, że w czasach, kiedy wszystkie dzieci wiedzą, że żadna mała Kanadyjka nie ma na imię Ania, Janka czy Zosia, a żaden Kanadyjczyk nie nazywa się Mateusz czy Karolek, pora przywrócić wszystkim, nie tylko wybranym (jak w poprzednich przekładach), bohaterkom i bohaterom książki ich prawdziwe imiona, nazwom geograficznym na Wyspie Księcia Edwarda zaś ich oryginalne brzmienie. Podejmując się kolejnego przekładu (a w ostatnich latach nastąpił prawdziwy ich wysyp), postawiłam sobie za cel jak najściślejszą wierność wobec oryginału i realiów życia w wiosce Avonlea, która chociaż fikcyjna, miała jednak swój pierwowzór w prawdziwej miejscowości Cavendish - czytamy we wstępie od tłumaczki. Przy okazji nowych wydań utworów klasyki literatury warto zwrócić uwagę także na drukowany teraz przez Marginesy zbiór opowiadań „Sklepy cynamonowe" Schulza wzbogacony o cztery późniejsze i mniej znane opowiadania napisane już po publikacji tego zbioru - „Jesień", „Republikę marzeń", „Kometę" i „Ojczyznę". Ale początek 2022 roku w księgarniach to nie tylko wznowienia i kolejne przekłady, to przede wszystkim nowe powieści, w tym uznanych polskich autorów. Po wydanej w 2020 roku drugiej części zbioru felietonów „Jak przejąć kontrolę nad światem" Dorota Masłowska wraca z nową powieścią i proponuje czytelnikom podróż do Warszawy lat 70 oraz dnia, w którym w mieście na kilka godzin zatrzymuje się David Bowie. Przystanek w Polsce zainspirował legendarnego muzyka do napisania „War- szawy", dla Masłowskiej powrót do tego wydarzenia i osadzenie akcji na jego tle staje się pretekstem do opowieści 0 wielkim i małym świecie oraz rozpaczliwym poszukiwaniu w nim wolności. Książka drukowana przez Wydawnictwo Literackie została wzbogacona o ilustracje Mariusza Wilczyńskiego, autora filmu animowanego „Zabij to i wyjedź z tego miasta". Z kolei wydawnictwo Znak zaproponuje czytelnikom zbiór wierszy Tomasza Różyckiego napisanych w Berlinie w czasie pandemii. W „Ręce pszczelarza" poeta zagląda w zaułki zamieszkane przez migrantów i uchodźców, przygląda się ich lękom 1 frustracji, nawiązuje do obrzędu starośłBfeaóskicłtdzia-dów, żydowslSego Jizkór, „Sanatorium pod Klepsydrą" Brunona Schulza czy „Czarodziejskiej góry" Thomasa Manna. ©® Drobne . Jak zamieścić oroszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24.75-004 Koszalin, tel. 94347 3512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 OddziałSzczecin: ul. Nowy Rynek 3.71-875 Szczecin, tel. 9148133 67, fax 91433 48 60 RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: ■ NIERUCHOMOŚCI ■ FINANSE/BIZNES ■ ZDROWIE ■ HANDLOWE ■ NAUKA ■ USŁUGI ■ MOTORYZACJA ■ PRACA ■ TURYSTYKA BANK KWATER ZWIERZĘTA ROŚLINY, OGRODY MATRYMONIALNE i RÓŻNE KOMUNIKATY ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA GASTRONOMIA i ROLNICZE i TOWARZYSKIE RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: ■ NIERUCHOMOŚCI ■ FINANSE/BIZNES ■ ZDROWIE ■ HANDLOWE ■ NAUKA ■ USŁUGI ■ MOTORYZACJA ■ PRACA ■ TURYSTYKA BANK KWATER ZWIERZĘTA ROŚLINY, OGRODY MATRYMONIALNE i RÓŻNE KOMUNIKATY MIESZKANIA DO WYNAJĘCIA POKÓJ Franciszkańska 660-063-729. DZIAŁKI, GRUNTY SPRZEDAM DZIAŁKA BUDOWLANA POŁCZYN ZDRÓJ/SPRZEDAM 602742814 KUPIĘ garaż, tel. 609-499-555. POŚREDNICTWO NIERUCHOMOŚCI-SZCZERBIŃSCY. K-lin, ul. Bogusława li 3,512-299-104. 0010382225 OMEGA WYCENY! OBRÓT SŁUPSK, UL. STARZYŃSKIEGO 11 i tel. 59 841 44 20; 601 654 572; www.nieruchomosci.slupsk.pl omega@nieruchomosci.slupsk.pl MASZYNY URZĄDZENIA KUPIĘ mrnikoparkę, 609-499-555. 0210379429 najchętniej wybierane biuro nieruchomości kupimy 1 lub 2 pok. mieszkanie Klienci wrócili z zagranicy, płacą GOTÓWKĄ ZADZWOŃ 661-841-555 (obok Związkowca) tel. 661-841-555 www.abakus-nieruchomosci.pl można zaaranżować 3 pokoje 56m2, loggia, II piętro rej. Żytniej 349 000,- „ 71 m2, 3 pok. II piętro, taras rej. Nasz Dom 489 000,- Lokal usługowo-biurowy wejście od ul. Zwycięstwa do negocjacji 459 000,- A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 KREDYTY. POŻYCZKI POŻYCZKI Związkowiec, 699186581. NADLEŚNICTWO Karnieszewice ogłasza nabór na stanowisko robotnika leśnego (5 osób). Umowa o pracę na czas określony. Szczegóły warunków i wymagań na stronie internetowej Nadleśnictwa lub pod tel. 660681479. Kontakt e-mail: karnieszewice® szczecinek.lasy.gov.pl NIEMCY: murarz, cieśla, malarz, elektr., spawacz, betoniarz: 730011300 PRACA DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH W NIEMCZECH, WYSOKIE ZAROBKI DO 1800 EURO, DARMOWY PRZEJAZD, GWARANCJA ZATRUDNIENIA. Tel. 518733 727 REMONDIS TECHNOLOGY Sp. z 0.0. zatrudni w Zakładzie Przetwórstwa Styropianu w Bierkowie pracownika z uprawnieniami na wózek widłowy. Pracujemy od poniedziałku do piątku, 8 godz. dziennie, na 3 zmiany. Płaca powyżej 3000 zł netto. Oferujemy pracę w nowoczesnym zakładzie w przyjaznej atmosferze. Aplikacje/ CV prosimy przesyłać na: bierkowo® remondis.pl. Informacje tel. 533 380020. ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA GASTRONOMIA ZATRUDNIĘ EKSPEDIENTKE DO SKLEPU OGRODNICZEGO KOSZALIN 94/3422660 ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762 59/8430465 Serwis RTV, LCD, plazma NAPRAWA rtv i anten. 604-885-366 GK i ROLNICZE i TOWARZYSKIE NAPRAWA RTV,wszystkie typy,anteny, bezpłatny dojazd, tel. 94/3457461. PRALKI Naprawa w domu. 603775878 MASZYNY ROLNICZE KUPIĘ ciągniki, przyczepy, maszyny rolne. Tel. 535135507. SŁODKA Asia 663092135 AUTOPROMOCJA ŚRODA JEST DLA ZDROWIA z dodatkiem Strona Zdrowia Głos Pomorza Dostarczamy codziennie do Twojego domu Zamów prenumeratę 94 340 Tl 14 od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-15:00 23 prenumerata.gdpapolskapress.pl Głos Pomorza prenumerata.gp24.pl 18 Informator Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Pogoda dla Pomorza Krzysztof Ścibor Biuro Calvuj^j, 'A Środa Progno/a dla Bałtyku Stan morza (Bft) Siła wiatru (Bft) Kierunek wiatru 3-5 a 994 hPa H Sztorm 70 km/h Władysławowo 5 o Darłowo Kołobneg ©KOSZALIN 13 'lilii °Ustka Słupsk QRS L0§ork o Wejherowo 14 -mu JP? Białogard om y A ™6 OH Kałuży O'" Kościerzyna Połczyn-ZdróJ Nad Pomorze dociera z północy chłodny powietrze. W ciągul dnia będzie coraz więcej chmur i po południu możliwe są opady deszczu ze; śniegiem i mokreg śniegu. Temperatur max do 1:4*C. Wiatr! siłny i porywisty płd.-zach. W nocy pojawi! się lekki mróz. Jutra sporo chmur i głównie na Kaszubach spad-; nie śnieg. Cały czas chłodno, max 1:3 *C. Wiatr dość silny. Do końca tygodnia łagodna zima. r pogodnie zachmurzenie umiarkowane przelotny deszcz ^ przelotne deszcze i burza pochmurno ciągły deszcz - ciągły deszcz i burza przelotny śnieg ciągły śnieg przelotny śnieg z deszczem ciągły śnieg z deszczem fi* \ • V mgła y marznąca mgła ^ śliska droga marznąca mżawka marznący deszcz zamieć śnieżna opad gradu \ kierunek I prędkość \ K ! 19° j temp. w dzień EEfltemp'w nocy temp. wody grubość pokrywy śnieżnej 1011 hPa ciśnienie i tendencja ' smog Szczecinek 1 -m Cił&hów SZCZECIN © Orawsko Pomorskie / 45 km/h Stargard /' Wałcr 1.2 0 /' Wałcr mżawka mżawka Pogoda dla Polski $20 cm $35 on $15 cm Dzisiaj Jutro Gdańsk 3 Kraków 8 Lublin 8 Olsztyn 3 Poznań Ą Toruń 4 Wrocław 5 Warszawa 5 Karpacz Ustrzyki Dolne Zakopane 3 1 -0 ° ri: -10 ł ° -r Karpacz Ustrzyki Dolne Zakopane INFORMATOR SANEPID Słupsk 608205830 Człuchów 791220 895 736333550 KOMUNIKACJA_____ Słupsk: PKP 118000; 2219436; PKS59 8424256; dyżurny ruchu59 8437110; MZK Słupsk59 84893 00; Lębork: PKS59 8621972; Bytów: PKS 59 822 22 38; Człuchów: PKS59 8342213; Miastko: PKS59 8572149. DYŻURY APTEK Słupsk Apteka „DOM LEKÓW", ul. Tuwima4, tel.598424957. Ustka_ JANTAR, ul. Grunwaldzka 27 a. tek: 59 814-46-72 Bytów_ CENTRUM ZDROWIA, ul. Ks. dr Bernarda Sychty 3 Miastko___ PIASTOWSKA,ul. DługalO,tel.:59857-22-45 Człuchów_ APTEKADBAM 0 ZDROWIE, ul. Sobieskiego 1, tel.736697918 USŁUGI MEDYCZNE Słupsk: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Janusza Korczaka, ul. Hubalczykówl, informacja telefoniczna 59 846 0100 Ustka:_ Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, ul. Mickiewicza 12, tel. 598146968; Poradnia Zdrowia P0Z, ul. Kopernika 18, tel.59 814 6011; Pogotowie Ratunkowe - 59 81470 09 Bytów: Szpital, ul. Lęborska 13, tel. 59 822 85 00; Dział Pomocy Doraźnej Miastko, tel. 59 85709 00 Człuchów: Centrum zdrowia, ul. Szczecińska 13, tel. 59 8343142 Miraculum, ul. Grunwaldzka 18, tel. 59 862 2477 WAŻNE Słupsk: PoScja997; ii Reymonta, tri.598480645; Straż Miejska986,-598433217; Straż Gminna598485997; Straż Pożarna998. Straż Miejska alarm986; Straż Mtejska Ustka 598146761697696498; Straż M^ska Bytów 598222569; USŁUGI POGRZEBOWE , ul. Armii Krajowej 15, tel. 59 842 8196,601928 600 - całodobowo. Pełna oferta pogrzebowa. Hermes, ul. Obrońców Wybrzeża 1 (całodobowo). tel. 59 842 8495,604434441. Winda i baldachim przy grobie,-Hades, ul. Kopernika 15, całodobowo: tel. 59 842 9891,601663796. Winda i baldachim przy grobie. ZIełeA Słupsk. Zakład Pogrzebowy, ulKaszubska3A,tel.502525005 całodobowo. Pełna oferta pogrzebowa AUTOPROMOCJA Głos Pomorza Nie przegap piqtku. Kup gazetę z dodatkiem Tele Program gp24.pl POGODA W ystawa z okazji 30-lecia kina Rejs Krzysztof Piotrkowski krzysztof.piotrkowski@gp24.pl W kinie Rejs odbył się wernisaż jubileuszowej wystawy pod hasłem .30 lat kina Rejs i DKF Projekcja". Od 1 stycznia DKF Projekcja nosi imię Gra- W kilkudziesięciu fotografiach zawarte zostały rejsowe wspomnienia o twórcach filmowych, którzy gościli w sali kinowej , i o najważniejszych wydarzeniach z życia kina. W sali Tango w Emceku przy ul. 3 Maja można obejrzeć historyczne artefakty: archiwalne wydania programów Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Projekcja", stare plany sali kinowej, zdjęcia, dyplomy, nagrody i inne pamiątkowe dokumenty. Wernisaż wystawy był szczególnie ważny dla stałych bywalców DKF ze względu na pamięć Grażyny Bożek-Szczepłockiej, założycielki, prezeski i wieloletniej prelegentki DKF Projekcja, która odeszła od nasi listopada. - W jej osobie straciliśmy wielką miłośniczkę i znawczynię kina, niestrudzoną animatorkę życia filmowego w na- szym mieście, oddaną nauczycielkę kilku pokoleń kinomanów - wspominają przyjaciele i współpracownicy. - Z dumą nowo wybrana Rada DKF podjęła decyzję nadania jej imienia słupskiemu DKF-owi. Od 1 stycznia 2022 roku pełna nazwa klubu brzmi: Dyskusyjny Klub Filmowy Projekcja imienia Grażyny Bożek-Szczepłockiej. ©® Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Sport 19 Katastrofa w Innsbrucku, Kamil Stoch nie dokończy turnieju Futiwlameoieański Filip Bares Twitter:@Bares34 Zakcaiczyć karierę w trakcie meczu? Można i tak. ZawocHk NFL Antonio Brown odmówił wejścia na boiskoibez koszula przebiegł do szatni pozdrawiając fanów. V\fedkjgjedriydi to kolejny wariacki wybryk.awe-dług drugich wina... sportu. W minioną niedzielę futboliści Tampa Bay Buccaneers pokonali na wyjeździe New York Jets 28:24, ale większe emocje były przy linii bocznej. Kamery tdewi-zyjne pokazywały wściekłego Antonio Browna, który ściąga z siebie sprzęt i koszulkę, a następnie przebiega w trakcie gry przez boisko w stronę szatni, po drodze machając kibicom gospodarzy. Chwilę później kibice widzieli go już przed stadionem, jak czeka na Ubera, gdy jego koledzy staraj ą się odrobić straty. - Antonio nie jest już członkiem zespołu - powiedział po wygranej trener Bruce Arians. Trzeba zaznaczyć, że Brown to jeden z najlepszych skrzydłowych w historii futbolu amerykańskiego, który zdominował ostatnie 10-lecie wbarwach Pit-tsburgh Steelers. W Oakland Ra-iders zaczęły się wybryki (m.in. przylot balonem napierwszy tre- ning, czy potajemne nagranie i opublikowanie rozmowy z trenerem), które zmusiły klub do zwolnienia go. Potem zwerbowała go legenda, Tom Brady do New En-gland Patriots, gdzie po zaledwie jednym meczu został zwolniony, gdy na jaw wyszły oskarżenia o gwałt i pobicie. Brady dał mu jeszcze jedną szansę, kiedy dołączył do Buccaneers i razem wygrali zeszłoroczne Super Bowl. Brown stwarza wiele problemów, ale talent pomagał znajdować mu kolejnych pracodawców. Dla wielu jest aroganckim idiotą z wielką walizką pieniędzy, alehi-storiamożemiećdrugiedno. Gracze NFL nie od dziś zmagają się poważnymi kontuzjami, szczególnie tymi głowy. W 2015 roku Brown oberwałmocnoodboisko-wegobrutalaVontezaBurfictaile-żałnieprzytomny namurawie ze wstrząsem mózgu. Dla wielu może to oznaczać CTE - chorobę związaną z powtarzającymi się uderzeniami wgłowę. Objawy to m.in. problemy behawioralne, problemyznastrojemiproblemy zmyśleniem Takie zmiany zdia-gnozowano wmózgach wielu zawodników, np. Juniora Seau, który popełnił samobójstwo. Wielu uważa, że na tę samą chorobę cierpi MVPz 1973 roku, oskarżony o morderstwo Anne-Nicole Smith i jej kochanka OJ Simpson.©® dzi pewnie bardzo głęboko. Dopiero co stałem na podium. To niemożliwe, żeby nie dało się już wrócić - tłumaczył. Natychmiast pojawiły siępy-tania, jak można mu pomóc i czy powinien wystąpić w Bischofshofen. Głos zabrał w końcu również Adam Małysz, który do tej pory starał się nie dawać publicznie młodszemu koledze zbyt wielu rad. W poniedziałek dyrektor PZN ds. skokówstwier-dził jednak wprost, że dalszy udział Stocha w TCS nie ma sensu. - Jak przyjechałem do In-nsbrucka, to trenerzy przekazali . że poustawiali Kamila i wiedzą, w czym jest problem. Naskoczni nie było tego jednak widać. My jako PZN już wydaliśmy swoją opinię, Kamilpotrzebuje spokojnego treningu, żeby mógł oddać trochę stabilnych skoków. Trzeba skakać i jeszcze raz skakać - powiedział Małysz, w rozmowie z „WP Sportowe Fakty". - Z takimi skokami, moim zdaniem, Kamil niepowinien jechać do Bischofshofen. W treningach miał trudne warunki. Wkwalifikacjachauramusprzy-jała i mimo to zepsuł skok. Jego próby nie są stabilne - dodał zwycięzca TCS w sezonie2000/01. Podobnego zdania był Jan Szturc, pierwszy trener Małysza i Piotra Żyły, przez lata konsultant naszej kadry. - Adama też wycofywano. To możebyćtylko z korzyścią dla Kamila. To żadna ujmanahonorze - przekonywał w rozmowie ze „Sport.pl". Szturcprzekonywałrównież, że naszej kadrze dobrze zrobiłaby konsultacj a z trenerem z zewnątrz. - Na pewno, jak ktoś z boku popatrzy, to świeżym okiem może coś nowego zobaczyć. Imoże pomóc-powiedział. Zaplanowany na wtorek konkurs w Innsbrucku - z powodu porywistego wiatru - został odwołany i przeniesiony na środę do Bischofshofen.©® Antonio Brown już następnego dnia był widoczny na meczu NBA Idiota czy ofiara? Gracz NFL budzi kontrowersje Skoki narciarskie Nie o takim końcu 70. Turnieju Czterech Skoczni marzył z pewnością Kamil Stoch. Fatalny występ na skoczni Bergi-sel przelał jednak czarę goryczy. Ubiegłoroczny zwycięzca został odesłany do domu. O przedwczesnym powrocie lidera naszej reprezentacji poinformował w poniedziałek wieczorem Polski Związek Narciarski. „Sztab szkoleniowy podjął decyzję o wycofaniu Kamila Stocha z TCS i kolejnych zawodów PŚ. Jutro Kamil wróci do Polski. Do końca tygodnia ważny będzie odpoczynek, a później trening motoryczny. Trening na skoczni w następnej kolejności" - przeczytaliśmy w oświadczeniu, opublikowanym w mediach społecznościowych. „W miejsce Kamila Stocha nie zostanie powołany żaden zawodnik. Pozostali członkowie Kadry A ruszą na zgrupowanie do Planicy, które potrwa do piątku. Stamtąd reprezentacja udasięnakolejne zawody COC -jeżeli się odbędą, jeśli nie - wtedy wrócą do kraju na zawody FIS Cup. Zmiana decyzji może nastąpić po treningach w Planicy, jeżeli któryś z zawodników będzie się wyróżniał na tyle, aby znaleźć się w składzie na PS, wtedy powołany zostanie na konkursy w Bischofshofen". Decyzja, choć drastyczna, tak naprawdę nikogo nie zaskoczyła. Pomysł, by wycofać całą naszą reprezentację z TCS poja-wiłsięjużpopierwszymkonkur-sie, w Oberstdorfie. Decyzja miała zapaść po drugim, w Gar-misch-Partenkirchen, i zapadła. Kamila Stocha już w Turnieju Czterech Skoczni nie zobaczymy Trener Michał Doleżal i skoczkowie postanowili jednak wówczas, że nie wracają jeszcze trenować do Polski, tylko spróbują wrócić na właściwe tory wpozo-stałych dwóch konkursach -w Innsbrucku i Bischofshofen. Jednym z głównych argumentów za takim rozwiązaniem były dotychczasowe wyniki osiągane przez Stocha na skoczni Bergisel. Stawał tam na podium najczęściej spośród wszystkich czterech konkursów TCS. Plan wydawał się dobry. Rzeczywistość boleśnie go jednak zweryfikowała, bo trzykrotny mistrz olimpijski odpadł w poniedziałkowych kwalifikacjach. Skoczył tylko 114 mi zajął dopiero 59- miejsce. - Do oczu cisną mi się łzy, serce mi krwawi - nie krył emo- cji Stoch, w rozmowie z „TVP Sport". - Jestem sportowcem. Jakmiałbym stąd uciekać, jeżeli trwają zawody? To jest mój obowiązek, żeby zostać. Gdybym wrócił, żałowałbym, że się poddałem. Znacie mój charakter. Sytuacja jest ogromnie trudna. Skocznia, którąlubię, ajakończę po pierwszym dniu - dodał, pytany o powody, dla których nie zdecydował się wracaćdodomu już po konkursie w Ga-Pa. - Szczerze? Nie mam pojęcia. Takiejest życie, sport, zwłaszcza skoki. Ze skoku na skok o 180 stopni,. Miałem pomysł, dlatego zostałem. I silne przekonanie, że to zadziała, ale nie zadziałało. Im bardziej chcę, tym efekt jest odwrotny. Ciężko miw ogóle otym rozmawiać, ale nadal podświadomie wierzę, że wrócę. To sie- Hubert Zdankiewicz redakcja@polskapress.pl Legia straci najlepszego napastnika? Podobno .jest zniszczony psychicznie" PSka nożna Tomasz Dębek Twitter: @T_Debek Wygląda na to, że Mahir Emreli pożegna się z Legią. Azer. który ucierpiałwgrudniowym ataku kibiców na autokar z piłkarzami. dice rozwiązać kontrakt. Zimowe okienko transferowe nie zawodzi też w Anglii. W czwartekpiłkarze Legii Warszawa wylecą do Dubaju, gdzie będą przygotowywać się do rundy wiosennej. Nowy-stary trener Aleksandar Vuković ma nad czym pracować, legioniści zajmują bowiem przedostatnie miejsce w ligowej tabeli. Serb zapowiadał, że podczas zgrupowania zawodnicy będą mieli okazję udowodnić mu, że zależy im na pozostaniu w Legii. Ci, którym się to nie uda, będą musieli pożegnać się z klubem. Inne plany ma najlepszy strzelec drużyny w tym sezonie (li bramek) Mahir Emreli. Jak donosi Weszlo.com, Azer poinformował klub, że nie poleci do Dubaju. Argumentuje, że jest „zniszczony psychicznie" i „nie wyobraża sobie dalszego funkcjonowania w klubie". Powodem jest napaść kibiców na autokar, którym piłkarze Legii wracali z przegranego 0:1 meczu z Wisłą Płock. Emrelibył jednym z zawodników, którym oberwało się najmocniej. Azer chce rozwiązać kontrakt za porozumieniem stron. Jeśli się to nie uda, będzie walczył o zerwanie umowy z winy klubu. Niezależnie od rozwiązania, wszystko wskazuje na to, że 24 -letni napastnik więcej już w stołecznym klubie nie zagra. Problem z niezadowolonym napastnikiem ma też Chelsea Londyn. Romelu Lukaku bez zgody klubu udzielił wywiadu Sky Sport Italia. Ostro skrytyko- wał w nim taktykę Thomasa Tuchela, dał też do zrozumienia, że chętnie wróciłby do Intern (latem zamienił Mediolan na Londyn za 115 min euro). Niemieckiemu trenerowi nie spodobało się zachowanie Po samosądzie kibiców w autokarze Mahir Emreli nie wyobraża sobie dalszągo funkcjonowania w Legii i chce rozwiązać kontrakt 28-latka. Postanowił odsunąć go od składu na niedzielny hit Premier League z Liverpoolem (2:2). Wiele wskazywało na to, że Lukaku będzie musiał rozglądać się za nowym pracodawcą, który zapłaci za niego satysfakcjonującą kwotę. Konflikt udało się jednak załagodzić. Belg spotkał się z Tuche-lem i przedstawicielami klubu. Wyraził skruchę i wydaje się, że zakopał topór wojenny, przynajmniej na najbliższy czas. Kibice spodziewają się, że rosły napastnik wróci do składu na środowe spotkanie Pucharu Ligi z Tottenhamem (20.45). Derby Londynu powinny być najciekawszym widowiskiem tego dnia. Zadowoleni będą jednak też fani hiszpańskiego futbolu. W środę czeka ich osiem spotkań 1/16 finału Copa del Rey. Na antenie TVP Sport będzie można zobaczyć, jak FC Barcelona i Real Madryt poradzą sobie z trzecioligow-cami. 019.30 Duma Katalonii zmierzy się z Linares Deportivo. Dwie godziny później Królewscy zagrająz Alcoyano. Zapowiadają się mecze do jednej bramki. W Pudlarze Króla co roku dochodzi jednak do sensacji. Czy doczekamy się kolejnych? ©® 20 Sport Głos Dziennik Pomorza Środa-czwartek, 5-6.01.2022 Henryk Michalski został koordynatorem zaplecza kadry Od lewej: Tomasz Majewski (wiceprezes ds. organizacyjnych i kontaktów międzynarodowych PZLA). Krzysztof Kęcki (dyrektor sportowy PZLA). Henryk Olszewski (prezes PZLA), Henryk Michalski (koordynator zaplecza kadry narodowej juniorów młodszych, juniorów; młodzieżowców w województwie pomorskim), Tadeusz Osik (wiceprezes ds. szkoleniowych i kształcenia trenerów PZLA), Jarosław Ścigała (prezes Pom.OZLA) Krzysztof Niekrasz krzysztotniekrasz @potskapres5.pl Lekkoatletyka i Wieloletnia lekkoatletyczna praca szkoleniowa Henryka Michalskiego (rocznik 1956) została doceniona. Ustczanin został powołany na stanowisko koordynatora kadry narodowej (juniorów młodszych, juniorów. młodzieżowców) na województwo pomorskie. Gratulujemy i życzymy sukcesów organizacyjnych i szkoleniowych! Pod koniec 2021 roku, a konkretnie 29 grudnia trener i twórca potęgi Lekkoatletycznego Klubu Sportowego Jantar Ustka Henryk Michalski został pozytywnie zaopiniowany przez Polski Związek Lekkiej Atletyki na stanowisko koordynatora zaplecza kadry narodowej na województwo pomorskie. - Wszyscy znamy osiągnięcia szkoleniowe i organizacyjne trenera Henryka Michalskiego. Zarząd Pomorskiego Okręgowego Związku Lekkiej Atletyki jednogłośnie zarekomendował jego osobę na koordynatora zaplecza kadry narodowej. Wniosek został pozytywnie rozpatrzonyito fajna sprawa. Dodatkowo należy podkreślić, że jest to fachowiec wielkiej ldasy, bo posiada znakomitą wiedzę statystyczną dotyczącą wszystkich konku- rencji lekkoatletycznych. Wyszkolił medalistów mistrzostw Polski we wszystkich blokach konkurencji - oznajmił Jarosław Ścigała, prezes Pomorskiego Okręgowego Związku Lekkiej Atletyki. Przypominamy sylwetkę i osiągnięcia Henryka Michalskiego. Ustczanin jest absolwentem Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. To zasłużony szkoleniowiec Lekkoatletycznego Klubu Sportowego Jantar Ustka. Piastuje też funkcję wiceprezesa w ustec-kim klubie. Posiada klasę mistrzowską. Ma za sobą 41 lat pracy trenerskiej. W swoim dorobku trenerskim ma dwa finały olimpijskie w rzucie oszczepem (Barbara Madejczyk), jedyną w historii polskiej lekkoatletyki mistrzynię świata w rzucie oszczepem juniorek (Klaudia Maruszewska - obecnie Regin), dwa medale akademickich mistrzostw świata, trzy rekordy Polski seniorów, jeden młodzików, pięć miejsc na podium Superligi Europejskiej (Drużynowych Mistrzostw Europy). Jego kilkunastu zawodników i zawodniczek ponad 50 razy kwalifikowało się do reprezentacji Polski, startując w mistrzostwach świata, Europy seniorów, młodzieżowców, juniorów i juniorów młodszych. Podopieczni H. Michalskiego zdobyli 82 medale mistrzostw Polski. Za te wyśmienite osiągnięcia wpracy szkoleniowej wielokrotnie wyróżniany i doceniany był w plebiscytach sportowych „Głosu Pomorza". ©® Zmiany w terminarzu koszykarzy Czarnych Słupsk ligi. Kibicie posiadający wejściówki na to spotkanie, będą mogli wykorzystać je w nowym terminie rozegrania meczu. Na niedzielę 9 stycznia został natomiast przesunięty mecz z 20 ligowej kolejki. Czarni o godzinie 15 30 na własnym parkiecie podejmą Asto-rię Bydgoszcz. Bilety na ten mecz są cały czas dostępne w sprzedaży. Grupa Sierleccy Czarni Słupsk po rozegraniu 17 spotkań w Polskiej Lidze Koszykówki zajmuje 2. miejsce z 30 punktami. Liderem jest Anwil Włocławek - też 30 punktów. ©® Michał Piątkowski, STEN michal.piatkowski@polskapress.pl Środowe starcie z Enea Zastałem Zielona Góra zostało odwołane. Awansem jednak zo-stanie rozegranie spotkanie w niedzielę - 9 stycznia, kiedy do Słupska przyjedzie bydgoska Astoria. Środowy hit został odwołany z powodu pozytywnych testów na koronawirusa w zespole z Zielonej Góry. Nowy termin rozegrania meczu nie został jeszcze ustalony przez władze Kolejny mecz w hali Gryfia już w niedzielę Lęborczanie podczas grania. Z lewej Alan Kulczycki jest najmłodszym graczem, a Bogusław Koszyk to najstarszy zawodnik Poltareksu Pogoni Szykują się do grania w grupie spadkowej Temsstokjwy Krzysztof Nekrasz Ciekawy i pracowity2022 rok zapowiada się cfla tenisistów stołowych Połtareksu Pogoni Lęborczanie szykują się do ry-walizagl o utrzymanie się w Lotto Superfidze. najwyższej klasie rozgrywek wkraju. Przed ekipą trenera Wojciecha Fotrykusa imane zadanie. Zawodnicy z Lęborkabardzo pilnie szykują się do kolejnych meczów mistrzowskich w rozgrywkach Lotto Superligi sezonu 2021/2022. Przypomnijmy, że po pierwszej rundzie drużyna z Lęborka zajmuje ostatnie, czyli czternaste miejsce w tabeli. Ma tylko 5 punktów na swoim koncie. Teraz Poltarex Pogoń grać będzie w grupie spadkowej. Poza Poltareksem Pogonią występować w niej będą następujące drużyny: Global PhaimaOr-licz 1924 Suchedniów (19 punktów), AZS Politechnika Rzeszów (19 punktów), Polonia Bytom (17 punktów), Olimpia-Unia Grudziądz (15 punktów), Akademia Zamojska Zamość (11 punktów), Morliny Ostróda (6 punktów). Do I ligi zdegradowane zostaną dwa ostatnie zespoły. W grupie mistrzowskiej spotkają się: Dar-tom Bogoria Grodzisk Mazowiecki (31 punktów), Gwiazda Bydgoszcz (29 punktów), Energa Manekin Toruń (28 punktów), Sokołów S.A. Jarosław (24 punkty), Dekorglass Działdowo (24 punkty), Dojlidy Białystok (23 punkty), AZS AWFiS Balta Gdańsk (22 punkty). Pierwsze dwa mecze w tym roku Poltarex Pogoń rozegra na wyjazdach. Najpierw 7 stycznia w Rzeszowie, na następnie 9 stycznia w Bytomiu. Do grania ekipa z Lęborka przystąpi w krajowym zestawieniu: Bogusław Koszyk, Adam Dosz i Alan Kulczycki. Piątkowe i niedzielne spotkania będzie można oglądać jako bezpośrednie transmisje internetowe na stronie www. superliga.com.pl ©® Do piątku są zapisy na kurs sędziowski PBkanażna Kolegium Sędziów Pomorskiego Związku Piłki Nożnej w Gdańsku przyjmuje jeszcze zapisy kandydatów na sędziówpiłki nożnej. Chętni powinni spełniać następujące warunki: wiek minimum 16 lat (musi być Tgoóa. opiekunów prawnych), wykształcenie średnie, mogą być też uczniowie szkół ponadpodstawowych, zaświadczenie o niekaralności, do-bra kondycja fizyczna poparta zaświadczeniem lekarskim o możliwości sędziowania. Dokumenty należy wysłać na adres mailowy: kursy sedziowskie@pomorski-zpn.pl - zgłoszenia przyjmowane są do piątku. Rozpoczęcie kursu zaplanowane jest na 15 stycznia. Forma on-line + zajęcia praktyczne. Koszt 150 zł. Wpłatę należy dokonać przelewem na Pomorski ZPN, nr konta: 401160 2202 0000 0000 5248 2128, imię i nazwisko z zaznaczeniem kurs sędziowski2022. Więcej informacji o kursie pod telefonicznymi numerami: 697 038 214 lub 697 038 217. (FEN)